Βενεζουέλα: Γιατί ο Τραμπ γύρισε την πλάτη στη Ματσάδο

Βενεζουέλα: Γιατί ο Τραμπ εγκαταλείπει τη Ματσάδο και στρέφεται στην Ροντρίγκες;

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 6 λεπτά ανάγνωση

Ακόμη και πριν από την αμερικανική επιδρομή στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, ο πρόεδρος Τραμπ είχε ήδη πάρει μια καθοριστική απόφαση για την επόμενη μέρα μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο.

Όπως αποκαλύπτουν οι New York Times, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν σκόπευε να στηρίξει τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης που τιμήθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης το 2025.

Ο Τραμπ κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα μετά από μια σειρά παραγόντων. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν αναφέρει ότι η αντιπολίτευση θα αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες στην διακυβέρνηση της χώρας. Επιπλέον, σύμφωνα με τις πηγές των NYT, οι σχέσεις μεταξύ της Ματσάδο και υψηλόβαθμων αξιωματούχων της κυβέρνησης Τραμπ είχαν επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες.

«Νομίζω ότι θα ήταν πολύ δύσκολο για εκείνη να γίνει η ηγέτιδα», δήλωσε ο Τραμπ το Σαββατοκύριακο, μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. «Δεν έχει την εσωτερική στήριξη ούτε τον σεβασμό. Είναι μια πολύ καλή γυναίκα, αλλά δεν διαθέτει τον απαιτούμενο σεβασμό».

Ο Τραμπ φαίνεται να πείστηκε από τα επιχειρήματα ανώτερων αξιωματούχων, όπως ο Μάρκο Ρούμπιο, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η άμεση στήριξη των ΗΠΑ προς την αντιπολίτευση θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω τη χώρα και να απαιτήσει ισχυρότερη στρατιωτική παρουσία.

Μια απόρρητη ανάλυση πληροφοριών της CIA επιβεβαίωνε αυτή την εκτίμηση, σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το δημοσίευμα. Οι NYT επισημαίνουν ότι για τον Τραμπ, το κλειδί για τη Βενεζουέλα είναι το πετρέλαιο, όχι η αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Παρά τις προσπάθειες της Ματσάδο να κερδίσει την εύνοια του προέδρου των ΗΠΑ, η σχέση της με τον Λευκό Οίκο συνέχισε να φθίνει.

Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δυσανασχετούσαν με τις εκτιμήσεις της για την ισχύ του Μαδούρο, θεωρώντας ότι παρείχε ανακριβείς αναφορές ότι ήταν στα πρόθυρα κατάρρευσης. Επιπλέον, εξέφρασαν επιφυλάξεις για την ικανότητά της να αναλάβει την εξουσία στη Βενεζουέλα.

Οι τριβές με τη Ματσάδο φαίνεται πως ξεκίνησαν με την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, τον περασμένο Ιανουάριο.

Λίγο πριν από μια επίσκεψη στο Καράκας τον Ιανουάριο, ο απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ, Ρίτσαρντ Γκρένελ, συναντήθηκε με εκπροσώπους της Ματσάδο στην Ουάσιγκτον.

Ο Γκρένελ ζήτησε να κανονιστεί μια προσωπική συνάντηση με τη Ματσάδο στο Καράκας και να του παραδοθεί ένας κατάλογος με ονόματα πολιτικών κρατουμένων που η πλευρά της Ματσάδο θα ήθελε να απελευθερωθούν.

Ωστόσο, η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Παρά τις διαβεβαιώσεις της αμερικανικής αντιπροσωπείας για την ασφάλειά της, η Ματσάδο αρνήθηκε να συναντηθεί με τον Γκρένελ. Αντ' αυτού, κανονίστηκε μια τηλεφωνική συνομιλία.

Η τηλεφωνική συνομιλία ήταν φιλική, αλλά η σχέση τους επιδεινώθηκε με τον καιρό. Η Ματσάδο και η ομάδα της αγνόησαν το αίτημα για την κατάρτιση καταλόγου πολιτικών κρατουμένων, προφανώς για να αποφύγουν κατηγορίες για εύνοια ή για να μην δοθεί η εντύπωση ότι το κίνημά της συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις.

Επιπλέον, ο Γκρένελ πίεσε επανειλημμένα τη Ματσάδο να παρουσιάσει το σχέδιό της για την ανάληψη της εξουσίας από τον υποψήφιο που στήριζε, Εντμουντο Γκονσάλες, αφού στην ίδια είχε απαγορευτεί να είναι υποψήφια. Σύμφωνα με άτομα με γνώση των συνομιλιών, ο απεσταλμένος του Τραμπ απογοητεύτηκε όταν εκείνη δεν παρουσίασε συγκεκριμένες ιδέες για το πώς θα αναλάβει τη διακυβέρνηση της Βενεζουέλας.

Από την πλευρά της, η Ματσάδο ενοχλήθηκε από το γεγονός ότι ο Γκρένελ, σε αντίθεση με τον Ρούμπιο, δεν κατήγγειλε με σφοδρότητα τον Μαδούρο ως παράνομο. Ο Γκρένελ φέρεται να είπε σε συνεργάτες του ότι μια τέτοια δήλωση, παρότι αληθής, θα υπονόμευε τη διπλωματική του προσέγγιση.

Προς το παρόν, Τραμπ και Ρούμπιο έχουν δηλώσει ότι επικεντρώνονται στη συνεργασία με τη μεταβατική πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία υπήρξε αντιπρόεδρος του Μαδούρο.

«Αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα», δήλωσε ο Ρούμπιο την Κυριακή στο NBC. «Και η πραγματικότητα είναι ότι, δυστυχώς η συντριπτική πλειονότητα της αντιπολίτευσης δεν βρίσκεται πλέον εντός της Βενεζουέλας. Υπάρχουν βραχυπρόθεσμα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα».

Ο Φρέντι Γκεβάρα, πρώην βουλευτής της Βενεζουέλας που ζει εξόριστος στη Νέα Υόρκη και είναι μέλος του συνασπισμού της Ματσάδο, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει γιατί ο Λευκός Οίκος επέλεξε να προχωρήσει με την Ροντρίγκες, αλλά εικάζει ότι πρόκειται για την ευκολότερη λύση προς το παρόν.

Ο ίδιος και άλλα μέλη της αντιπολίτευσης επικεντρώνονται τώρα στην απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων στη Βενεζουέλα και στη συνέχεια στη δυνατότητα επιστροφής τους στη χώρα και συμμετοχής σε ανοιχτές εκλογές.

Η στήριξη Τραμπ προς τη Ροντρίγκες φέρνει επίσης σε δύσκολη θέση ορισμένους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι υπήρξαν ένθερμοι υποστηρικτές της Ματσάδο. Οι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές του Μαϊάμι δέχθηκαν επανειλημμένες ερωτήσεις σε συνέντευξη Τύπου το βράδυ του Σαββάτου σχετικά με αυτό το θέμα.

«Είμαι πεπεισμένος ότι όταν γίνουν εκλογές […] ο επόμενος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Βενεζουέλας θα είναι η Μαρία Κορίνα Ματσάδο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο βουλευτής Μάριο Ντίαζ-Μπαλάρτ.

Η Ματσάδο, γόνος εύπορης συντηρητικής οικογένειας, είχε οικοδομήσει ισχυρές διασυνδέσεις στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κατά τις δεκαετίες ενασχόλησής της με την πολιτική στη Βενεζουέλα.

Η κατηγορηματική απόρριψη κάθε επαφής ή συνομιλίας με την κυβέρνηση Μαδούρο αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής στρατηγικής της — μιας στρατηγικής που είχε εξασφαλίσει στην ίδια στήριξη σημαντικής μερίδας του λαού, αλλά ταυτόχρονα είχε περιορίσει την ικανότητά της να συγκροτήσει έναν ευρύτερο συνασπισμό ικανό να διεκδικήσει τη διακυβέρνηση.

Επιπρόσθετα, η απερίφραστη στήριξή της στις κυρώσεις κατέστρεψε τις σχέσεις της με τμήματα της επιχειρηματικής ελίτ της Βενεζουέλας, που είχαν διαμορφώσει ένα modus vivendi με τον Μαδούρο.

Το κεντρικό πολιτικό στίγμα της Ματσάδο άρχισε ολοένα και περισσότερο να αντικατοπτρίζει τις απόψεις της διασποράς και να απομακρύνεται από την καθημερινή πραγματικότητα όσων παρέμεναν στη Βενεζουέλα, εκτιμά η ανάλυση των NYT.

Την ώρα που ο Τραμπ ενίσχυε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Βενεζουέλας τους τελευταίους μήνες, η Ματσάδο παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό σιωπηλή. Δεν προέβη σε καμία δήλωση για την ακύρωση της πλειονότητας των πτήσεων προς τη Βενεζουέλα, την απέλαση δεκάδων χιλιάδων Βενεζουελανών μεταναστών από τις ΗΠΑ, την εκτόξευση του πληθωρισμού στη χώρα ή την κατάρρευση των πετρελαϊκών εσόδων.

Αντ’ αυτού, μέλη της ομάδας της και σύμμαχοί της στην εξορία προχώρησαν σε σοσιαλμιντιακές επιθέσεις κατά πολιτικών αντιπάλων.

Οι ενέργειες αυτές κόστισαν στην Ματσάδο τη στήριξη μελών του Δημοκρατικού Κόμματος, καθώς και πολλών επιχειρηματιών — Αμερικανών και Βενεζουελανών — που είχαν συμφέροντα στη Βενεζουέλα και επιρροή στο περιβάλλον του Τραμπ.

Ο Ορλάντο Τζ. Πέρεζ, καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Βόρειου Τέξας στο Ντάλας, δήλωσε ότι το σχόλιο του Τραμπ το Σάββατο για την Ματσάδο τον σόκαρε. «Η δήλωση ότι δεν χαίρει σεβασμού στο εσωτερικό της χώρας, νομίζω ότι δεν ευσταθεί εκ πρώτης όψεως», είπε. «Είναι ξεκάθαρα η πιο δημοφιλής ηγέτιδα της αντιπολίτευσης. Διαθέτει και τη νομιμοποίηση που της προσδίδει το Νόμπελ Ειρήνης».

Ωστόσο, ο Πέρεζ σημείωσε επίσης ότι το σχόλιο του Τραμπ αντανακλά το μη ρεαλιστικό της ανάληψης της εξουσίας από την Ματσάδο χωρίς σημαντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

«Δεν ελέγχουν τους μοχλούς της εξουσίας», είπε αναφερόμενος στην Ματσάδο και τον Γκονσάλες. «Δεν ελέγχουν τους θεσμούς και, χωρίς δική μας βοήθεια, δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην εξουσία στη Βενεζουέλα».

Πηγή: New York Times