Το πρόσφατο εργατικό ατύχημα στο εργοστάσιο «Βιολάντα» στα Τρίκαλα ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις διαχρονικές και σοβαρές ελλείψεις στους ελέγχους για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, καθώς και στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων. Η υποστελέχωση της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, τα χαμηλά πρόστιμα που δεν αποτρέπουν παραβάσεις, η ασαφής εικόνα για την πραγματική έκταση του προβλήματος, και κυρίως το γεγονός ότι η πρόληψη παραμένει ο «αδύναμος κρίκος» του συστήματος, επανέρχονται στο προσκήνιο. Αυτές οι αδυναμίες καταδεικνύουν ότι η ασφάλεια και η υγεία στους χώρους εργασίας παραμένουν ένας από τους πιο υποτιμημένους δείκτες ποιότητας της εργασίας στην Ελλάδα.

Εγκριτοι νομικοί επισημαίνουν ότι το θεσμικό πλαίσιο είναι σε μεγάλο βαθμό εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Το υπουργείο Εργασίας έχει προβεί σε νομοθετικές βελτιώσεις. Ωστόσο, η εφαρμογή του παραμένει αποσπασματική, με σημαντικά κενά τόσο στους ελέγχους όσο και στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων. Είναι ενδεικτικό ότι η Επιθεώρηση Εργασίας υστερεί κατά περίπου 100 επιθεωρητές από τον προβλεπόμενο αριθμό, και πιθανώς ακόμη περισσότερους από όσους πραγματικά χρειάζονται. Οι οργανικές θέσεις στην Επιθεώρηση Εργασίας ανέρχονται σε περίπου 900, αλλά σήμερα υπηρετούν λιγότεροι από 800 επιθεωρητές. Από αυτούς, περίπου 230 είναι επιθεωρητές υγείας και ασφάλειας. Στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας, σύμφωνα με καταγγελίες τοπικών συνδικαλιστών, μόνο τέσσερις επιθεωρητές είναι διαθέσιμοι για τη διενέργεια ελέγχων. Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται συνήθως μετά από καταγγελίες ή ατυχήματα, και σπάνια είναι προληπτικοί. Κλάδοι όπως ο αγροτικός, οι Ενοπλες Δυνάμεις, η ναυτιλία, καθώς και εργαζόμενοι με «μπλοκάκι», εξαιρούνται από τους ελέγχους και τις μετρήσεις. Επιπλέον, πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται ποτέ.

Σύμφωνα με στοιχεία του 2023 από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), καταγράφηκαν συνολικά 4.847 εργατικά ατυχήματα, εκ των οποίων 51 ήταν θανατηφόρα. Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας στην ετήσια έκθεσή της υπολογίζει τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα σε 48 για το 2024, έναντι 47 το 2023 και 46 τα έτη 2022 και 2021. Ο ΕΦΚΑ διατηρεί ετήσια δελτία εργατικών ατυχημάτων μισθωτών, αλλά τα τελευταία δημοσιευμένα δελτία αφορούν τα έτη 2021 και 2022, όπου φαίνεται ότι τα θανατηφόρα ήταν 51, σημαντικά αυξημένα από τα 35 του 2022. Η Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) έχει γνωστοποιήσει 149 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα που σημειώθηκαν το 2024, ενώ «αρνητικό ρεκόρ» με 201 θύματα καταγράφηκε για το 2025. Επιπλέον, από τις αρχές του 2026 έχουν υπάρξει 14 νεκροί εργαζόμενοι σε όλη τη χώρα και άλλοι 18 τραυματίες.