Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ναυτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, εντείνοντας τις εικασίες περί επικείμενης επίθεσης στην ανώτατη ηγεσία του Ιράν, όπως αναφέρει το πρακτορείο Bloomberg, την ώρα που η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με βίαιες καταστολές διαδηλώσεων.

"Ένας μεγάλος στόλος κατευθύνεται προς την περιοχή και θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα", δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος κατά την επιστροφή του από το Νταβός. "Δεν θέλω να συμβεί τίποτα, αλλά τους έχουμε υπό στενή παρακολούθηση".

Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και η ομάδα κρούσης του βρίσκονται πλέον στον Ινδικό Ωκεανό, με άγνωστο προς το παρόν τον τελικό τους προορισμό, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Bloomberg υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το Lincoln συνοδεύεται από τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων κλάσης Arleigh Burke, συγκεκριμένα τα USS Spruance, USS Michael Murphy και USS Frank E. Petersen Jr., τα οποία είναι εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk. Στην ομάδα περιλαμβάνονται επίσης μαχητικά αεροσκάφη F-35C.

Σύμφωνα με αναλυτές, η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή προσφέρει στον Τραμπ αυξημένη ευελιξία επιλογών, αν και δεν προεξοφλεί απαραίτητα μια επίθεση εναντίον του Ιράν.

Όπως δήλωσε η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια και ανώτερη σύμβουλος του Προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, "Η συγκέντρωση δυνάμεων δείχνει ότι ο Τραμπ θέλει να κρατήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές, ακόμη και τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν". Πρόσθεσε επίσης ότι "μπορεί να πρόκειται είτε για προετοιμασία επίθεσης είτε για τακτική εξαναγκασμού με στόχο την αποκόμιση παραχωρήσεων από την Τεχεράνη στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων".

Εκτιμήσεις αναλυτών θέλουν την πιθανότητα αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν πριν από τις 30 Απριλίου να ανέρχεται σε 65%, ενώ άλλοι δίνουν 70% πιθανότητα αμερικανικής επίθεσης τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.

Παρά τις προηγούμενες απειλές, ο Τραμπ φέρεται να έκανε πίσω, αφού έλαβε εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα προχωρήσει στις σχεδιαζόμενες εκτελέσεις εκατοντάδων διαδηλωτών. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην αναμειχθούν υπέρ των διαδηλώσεων.

Οι εκτεταμένες διαδηλώσεις, οι οποίες θεωρούνται η σοβαρότερη πρόκληση για το ιρανικό καθεστώς τις τελευταίες δεκαετίες, ξεκίνησαν αρχικά στην Τεχεράνη λόγω της κατάρρευσης του νομίσματος και γρήγορα επεκτάθηκαν σε εθνικό επίπεδο, με συνθήματα κατά της ηγεσίας του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.

Ωστόσο, μια στρατιωτική δράση κατά του Ιράν ενέχει τεράστιους κινδύνους και παραμένει ασαφές αν οι ΗΠΑ απλώς θέλουν να χρησιμοποιήσουν την απειλή βίας για να αποτρέψουν περισσότερους θανάτους διαδηλωτών ή να προβούν σε αεροπορικά πλήγματα με στόχο την αλλαγή καθεστώτος.

Για τη στήριξη των διαδηλωτών, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αυξήσουν την πρόσβασή τους στο δορυφορικό διαδίκτυο Starlink, ενώ για να αποτραπεί η αιματηρή καταστολή, θα μπορούσαν να πληγούν οι δομές διοίκησης και ελέγχου του Ιράν ή ακόμη και ο Χαμενεΐ με τον στενό του κύκλο, μαζί με κρίσιμους κρατικούς στόχους.

Η Μάρα Κάρλιν, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας, δήλωσε ότι "Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τη χρήση βίας, αν δεν υπάρχει κάποια εξέγερση σε εξέλιξη".

Σύμφωνα με τον Τραμπ, το Ιράν σταμάτησε τις εκτελέσεις πολιτικών του αντιπάλων μετά τα αιτήματά του. Ένας ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε ότι ο συνολικός αριθμός των νεκρών στις διαδηλώσεις μπορεί να ξεπερνά τις 20.000, ενώ η ιρανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι έχουν σκοτωθεί λίγο πάνω από 3.000 άτομα.

Η Μπέκα Γουάσερ του Bloomberg Economics εκτιμά ότι οι δηλώσεις του Τραμπ μπορεί να είχαν στόχο να δώσουν χρόνο στον στρατό των ΗΠΑ να αναπτύξει τα απαραίτητα μέσα για πιθανές επιθέσεις και να θωρακίσει τις αμερικανικές θέσεις από ενδεχόμενη αντίδραση.

Ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επίθεση θα θεωρηθεί σοβαρή απειλή και ότι η χώρα θα απαντήσει χωρίς περιορισμούς.

Σύμφωνα με το μη κερδοσκοπικό Soufan Center, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή δείχνει ότι οι αμερικανικές επιθέσεις παραμένουν πιθανές, παρά την αυτοπεποίθηση της Τεχεράνης ότι οι διαδηλώσεις έχουν τερματιστεί. Όπως αναφέρει το Soufan Center, "Στη βάση της απειλής του Τραμπ βρίσκεται η εκτίμηση ότι το καθεστώς έχει αποδυναμωθεί επαρκώς από την ήττα των περιφερειακών του συμμάχων, την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα σε στρατηγικές του εγκαταστάσεις τον Ιούνιο", προσθέτοντας ότι "μια περιορισμένη χρήση αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος κατά στόχων του καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή του".

Αυτές οι δυνάμεις είναι παρόμοιες με τα πολεμικά πλοία που είχαν αναπτύξει οι ΗΠΑ στην Καραϊβική Θάλασσα λίγες εβδομάδες πριν από τη στρατιωτική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου για την αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Με δεδομένες τις περσινές αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν και την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η πολεμική ρητορική του Τραμπ αυξάνει την πίεση προς το Ιράν και προκαλεί νευρικότητα στις αγορές, ενόψει του ενδεχομένου ενός νέου κύκλου επιθέσεων.

Μετά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή, η Al Udeid στο Κατάρ, δέχθηκε ιρανικό βομβαρδισμό. Η Τεχεράνη όμως θα μπορούσε να απαντήσει πιο σφοδρά αν το καθεστώς στο Ιράν θεωρήσει ότι αντιμετωπίζει υπαρξιακή απειλή.

«Σε περίπτωση αμερικανικών επιθέσεων, οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον περισσότερες επιλογές», τόνισε η Γουάσερ, προσθέτοντας ότι πριν περιορίζονταν σε συμβολικά πλήγματα ή σε περιορισμένη εκστρατεία με δυνάμεις εκτός περιοχής, ενώ τώρα έχουν περισσότερα μέσα για να διεξάγουν επιχειρήσεις.