Ο Τραμπ σχεδιάζει πλήγμα στο Ιράν, αλλά δεν εξηγεί «γιατί» ή «γιατί τώρα»

Τραμπ και Ιράν: Πολεμική προετοιμασία χωρίς εξηγήσεις και το φάντασμα του Ιράκ

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο νεότερος προετοίμαζε την εισβολή στο Ιράκ, διέσχιζε τις ΗΠΑ διακηρύσσοντας πως το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν αποτελούσε μια μη αποδεκτή απειλή. Σε ομιλία του στο Σινσινάτι τον Οκτώβριο του 2022, είχε προειδοποιήσει ότι το Ιράκ θα μπορούσε να επιτεθεί «οποιαδήποτε μέρα» με χημικά ή βιολογικά όπλα, τονίζοντας πως η απραξία «είναι η πιο ριψοκίνδυνη επιλογή». Αν και τα επιχειρήματά του αποδείχθηκαν αργότερα αποκυήματα φαντασίας βασισμένα σε ψευδείς πληροφορίες, ο Μπους είχε τουλάχιστον παρουσιάσει ένα σκεπτικό. Σήμερα, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να ακολουθεί μια παρόμοια πολεμική τροχιά, αλλά χωρίς να προσφέρει καμία ουσιαστική δικαιολογία για τα σχέδιά του.

Ο Τραμπ έχει ήδη συγκεντρώσει δύο «αρμάδες» αεροπλανοφόρων και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη σε απόσταση βολής από το Ιράν, απειλώντας την Τεχεράνη με πλήγματα. Παρά το γεγονός ότι πριν λίγους μήνες ισχυρίστηκε πως οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις έχουν «εξαλειφθεί», τώρα κλιμακώνει ξανά την ένταση χωρίς να εξηγεί το γιατί. Αν και ο ίδιος και οι συνεργάτες του επικαλούνται κατά καιρούς την προστασία των διαδηλωτών, την ασφάλεια του Ισραήλ ή τη διακοπή της στήριξης προς τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, παραμένει ασαφές πώς μια αεροπορική επίθεση θα επιτύγχανε αυτούς τους στόχους, ειδικά όταν το κρίσιμο πυρηνικό υλικό του Ιράν βρίσκεται ήδη θαμμένο.

Σε αντίθεση με άλλες κρίσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει προετοιμάσει την κοινή γνώμη για μια σύγκρουση με μια χώρα 90 εκατομμυρίων κατοίκων, ούτε έχει ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου. Η επιλογή του να εστιάσει στο Ιράν και όχι στη Βόρεια Κορέα —η οποία διαθέτει πλέον πάνω από 60 πυρηνικές κεφαλές— παραμένει αναπάντητη. Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παραδέχθηκε στο Κογκρέσο ότι μια αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα ήταν «πολύ πιο περίπλοκη» από την επιχείρηση στη Βενεζουέλα. «Μιλάτε για ένα καθεστώς που βρίσκεται στην εξουσία για πάρα πολύ καιρό», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «αυτό θα απαιτούσε πολλή και προσεκτική εξέταση, αν προκύψει ποτέ αυτή η πιθανότητα».

Η διεθνής απομόνωση των ΗΠΑ είναι επίσης εμφανής. Ενώ ο Μπους είχε τη στήριξη συμμάχων όπως η Βρετανία, ο τωρινός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ φέρεται να αρνήθηκε στον Τραμπ τη χρήση των βάσεων Ντιέγκο Γκαρσία και Γκλόστερσιρ για επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ανώτεροι αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εξέφρασαν την έντονη επιφυλακτικότητά τους, καθώς δεν είχαν λάβει σχεδόν καμία ενημέρωση από την Ουάσινγκτον. Παράλληλα, στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης, οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ πιέζουν για τον οριστικό τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, με τους Ιρανούς να ανθίστανται σθεναρά.

Ο Τραμπ βρίσκεται πλέον σε διπλωματικό αδιέξοδο, δεχόμενος πιέσεις από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να τελειώνει με το ιρανικό καθεστώς «μια και καλή». Κατά τη διάρκεια συνάντησης για τη Γάζα, ο πρόεδρος δήλωσε για το Ιράν: «Δεν μπορούν να συνεχίσουν να απειλούν τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής και πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία», προειδοποιώντας ότι «θα συμβούν άσχημα πράγματα αν δεν επιτευχθεί αυτή η συμφωνία». Ωστόσο, ο πρώην διευθυντής της CIA, Τζον Μπρέναν, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. «Όλοι συμφωνούν ότι το ιρανικό καθεστώς αποτελεί πρόβλημα», ανέφερε, αλλά συμπλήρωσε με νόημα: «Αλλά αυτό δεν δίνει λύση. Και η εκτίμηση ότι ο 'αποκεφαλισμός' του καθεστώτος θα λύσει το πρόβλημα είναι παράλογη».