Με όλα τα βλέμματα στραμμένα στην Ουάσινγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ φιλοξενεί σήμερα την εναρκτήρια συνεδρίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης», θέτοντας επί τάπητος το φιλόδοξο στρατηγικό σχέδιο για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Η Ελλάδα δίνει το «παρών» ως μία από τις χώρες που θα παρακολουθήσουν στενά τις εξελίξεις, με τον υφυπουργό Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη να εκπροσωπεί τη χώρα μας ως έναν από τους «παρατηρητές», πλάι στην Κύπρο, την Ιταλία και τη Ρουμανία.

Το σχέδιο 20 σημείων της κυβέρνησης Τραμπ προβλέπει μια ριζική αναδιάρθρωση της περιοχής που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα από τον πόλεμο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία μιας Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης που θα αναλάβει την αστυνόμευση της Γάζας, ενώ το πλάνο περιλαμβάνει σταδιακή κατάπαυση του πυρός, πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και την εγκαθίδρυση μιας τεχνοκρατικής διακυβέρνησης για τη μεταβατική περίοδο. Ο Τζάρετ Κούσνερ, εκτελεστικό μέλος της πρωτοβουλίας, οραματίζεται μια εντυπωσιακή ανασυγκρότηση με παραθαλάσσια θέρετρα και πολυώροφα κτίρια, αλλάζοντας ριζικά την εικόνα του παλαιστινιακού θύλακα.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκεται και η χρηματοδότηση, με τις ΗΠΑ να στοχεύουν στην άμεση κινητοποίηση 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα κράτη-μέλη. Πρόκειται για μια πρώτη κίνηση ζωτικής σημασίας, καθώς οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ ανεβάζουν το συνολικό κόστος της ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων εδαφών στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη στα 70 δισεκατομμύρια δολάρια. Από τις 50 χώρες που προσκλήθηκαν επίσημα, 35 ηγέτες εξέφρασαν ενδιαφέρον και 26 έχουν ήδη οριστεί ως ιδρυτικά μέλη, παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον 14 κράτη απέρριψαν την πρόσκληση.

Το διπλωματικό τοπίο παραμένει σύνθετο, καθώς η Ευρώπη εμφανίζεται διχασμένη απέναντι στην πρωτοβουλία Τραμπ. Ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και μεγάλες δυνάμεις όπως η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία απέρριψαν την πρόσκληση, η ΕΕ στέλνει την επίτροπο Ντουμπράβκα Σουίτσα ως παρατηρήτρια, δηλώνοντας πρόθεση συνεργασίας για την «υλοποίηση του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα». Αντίθετα, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία εντάχθηκαν ως πλήρη μέλη, όπως και η Αλβανία με το Κόσοβο, ενώ η Κίνα και η Ρωσία δεν έχουν ανταποκριθεί θετικά μέχρι στιγμής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ισχυρή παρουσία αραβικών κρατών και περιφερειακών δυνάμεων. Το Ισραήλ εκπροσωπείται από τον υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σαάρ, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν και η Αίγυπτος ήταν από τους πρώτους που προσχώρησαν. Η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Ιορδανία και το Κατάρ συμμετέχουν επίσης, δεσμευόμενες να στηρίξουν το «δικαίωμα της Παλαιστίνης στην αυτοδιάθεση και την κρατική υπόσταση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο». Στο πλευρό του Τραμπ βρίσκονται κορυφαία στελέχη όπως ο Μάρκο Ρούμπιο, ο Μάικ Γουόλτς και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ.

Η διαδικασία είναι αυστηρή, με τις συμμετέχουσες χώρες να έχουν στη διάθεσή τους μόλις 90 δευτερόλεπτα για να τοποθετηθούν στη συνάντηση. Αν και η σημερινή συζήτηση χαρακτηρίζεται ως «διερευνητική», πολλοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι ο Τραμπ βρίσκεται στην κατάλληλη θέση για να ασκήσει ουσιαστική πίεση στην ισραηλινή πλευρά. Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται από πολλούς ως η πιο σοβαρή ευκαιρία για να υπάρξει πραγματική πρόοδος και να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή.