Ιράν: Φαβορί ο μυστικοπαθής γιος του Χαμενεΐ

Το πρόσωπο της επόμενης μέρας: Ποιος είναι ο «αόρατος» διάδοχος του Ιράν

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 4 λεπτά ανάγνωση

Εδώ και δεκαετίες, το όνομά του ψιθυρίζεται στους διαδρόμους της εξουσίας στην Τεχεράνη, όμως το πρόσωπό του παρέμενε στο ημίφως. Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο 56χρονος γιος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δεν είναι πλέον απλώς ένας έμπιστος σύμβουλος, αλλά ο άνθρωπος που προβάλλει ως ο επικρατέστερος διάδοχος για την κορυφή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η μυστικοπάθεια που περιβάλλει τη ζωή του εντάθηκε μετά το ισραηλινό πλήγμα του περασμένου Σαββάτου, το οποίο στοίχισε τη ζωή στον 86χρονο πατέρα του και στη σύζυγο του Μοτζταμπά, Ζάχρα Χαντάντ Αντέλ, η οποία προερχόταν από οικογένεια με βαθιές ρίζες στο θεοκρατικό καθεστώς. Ενώ τα κρατικά μέσα ενημέρωσης τηρούν σιγή ιχθύος για το πού ακριβώς βρίσκεται, οι πληροφορίες θέλουν τον 56χρονο κληρικό να παραμένει ζωντανός και να κρύβεται, την ώρα που το όνομά του κυριαρχεί στις συζητήσεις της 88μελούς Συνέλευσης των Ειδικών. Το όργανο αυτό καλείται τώρα να επιλέξει τον επόμενο ηγέτη ανάμεσα σε έξι πιθανούς υποψηφίους, με τον Μοτζταμπά να έχει την ισχυρή στήριξη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), παρά τις επικρίσεις ότι η επιλογή του θυμίζει την κληρονομική μοναρχία που ανατράπηκε το 1979.

Στη λίστα των διεκδικητών αναφέρονται επίσης ο κληρικός Αλιρεζά Αράφι και ο Σεγιέντ Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ωστόσο, η θέση του Μοτζταμπά φαίνεται να ενισχύεται μεταξύ των ηλικιωμένων κληρικών, καθώς ο ίδιος και η οικογένειά του θεωρούνται πλέον μάρτυρες στον πόλεμο κατά των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η ανακοίνωση του διαδόχου ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω της αναβολής της κηδείας του πατέρα του, όμως το διακύβευμα είναι τεράστιο: ο νέος ηγέτης θα αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο του στρατού και του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου που μπορεί να οδηγήσει στην κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Η πορεία του Μοτζταμπά ξεκίνησε το 1969 στη Μασχάντ. Μεγάλωσε βιώνοντας την καταστολή του Σάχη, με τον πατέρα του να του αποκαλύπτει από παιδί την αλήθεια για τις βίαιες επιδρομές της μυστικής αστυνομίας SAVAK. Αργότερα, πολέμησε στο μέτωπο του πολέμου Ιράν-Ιράκ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, χτίζοντας συμμαχίες που κρατούν μέχρι σήμερα. Όταν ο πατέρας του ανέλαβε την ηγεσία το 1989, η οικογένεια απέκτησε πρόσβαση στα δισεκατομμύρια των bonyad, των ισχυρών παρακρατικών ιδρυμάτων που ελέγχουν την οικονομία της χώρας, η οποία χρηματοδοτείται από κρατικές βιομηχανίες και περιουσίες της παλιάς μοναρχίας.

Αμερικανικά διπλωματικά έγγραφα που δημοσιεύθηκαν από το WikiLeaks τον περιέγραφαν ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 ως "τη δύναμη πίσω από τα ράσα". Σύμφωνα με τις αναφορές εκείνες, λειτουργούσε ως "κύριος φύλακας της πρόσβασης" στον ανώτατο ηγέτη, παρακολουθώντας ακόμα και το τηλέφωνο του ίδιου του πατέρα του. "Λόγω των δεξιοτήτων, του πλούτου και των ασυνήθιστα ισχυρών συμμαχιών του, θεωρείται από ορισμένους ανθρώπους του καθεστώτος πιθανός υποψήφιος για την ηγεσία του Ιράν μετά τον θάνατο του πατέρα του", σημείωνε τηλεγράφημα του 2008. Η οργάνωση United Against Nuclear Iran τον περιγράφει ως "ένας συνδυασμός υπασπιστή, έμπιστου συμβούλου, φύλακα και διαμεσολαβητή ισχύος".

Παράλληλα με την αύξηση της επιρροής του στην κρατική τηλεόραση και τις υπηρεσίες πληροφοριών, ο Μοτζταμπά βρέθηκε στο επίκεντρο πολιτικών θυελλών. Του αποδίδεται η παρασκηνιακή στήριξη για την εκλογή του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ το 2005 και το 2009, γεγονός που προκάλεσε την καταγγελία του Μαχντί Καρουμπί, ο οποίος τον χαρακτήρισε "γιο αφέντη". Τότε, ο πατέρας του φέρεται να απάντησε με νόημα: "Ο Μοτζταμπά είναι ο ίδιος αφέντης, όχι γιος αφέντη".

Με τον τίτλο του αγιατολάχ να του απονέμεται το 2022 και έχοντας στο πλευρό του ισχυρούς συμμάχους όπως ο διοικητής Αχμάντ Βαχίντι και ο πρόεδρος της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ προβάλλει ως η συνέχεια ενός συστήματος που δεν επιζητά συμβιβασμούς. Σε μια χώρα όπου μέχρι σήμερα έχει υπάρξει μόνο μία μεταβίβαση εξουσίας, η δική του ανάδειξη θα σηματοδοτήσει μια νέα, σκληροπυρηνική εποχή για την Τεχεράνη.