Το «μωσαϊκό» του χάους: Πώς το Ιράν συνεχίζει τον πόλεμο χωρίς ηγεσία
Η Τεχεράνη φαίνεται πως είχε προετοιμαστεί για το εφιαλτικό σενάριο του «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας της πολύ πριν οι αμερικανοϊσραηλινές βόμβες πλήξουν την καρδιά του Ιράν. Μόλις 24 ώρες μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, του υπουργού Άμυνας και του επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, το μήνυμα που εξέπεμψε ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ήταν σαφές: «οι βομβαρδισμοί της πρωτεύουσας δεν επηρεάζουν την ικανότητά μας να διεξάγουμε τον πόλεμο».
Δέκα ημέρες μετά τις αρχικές επιθέσεις, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις αποδεικνύουν πως το δόγμα της «αποκεντρωμένης μωσαϊκής άμυνας» δεν ήταν απλώς θεωρία, αλλά μια επιχειρησιακή πραγματικότητα που επιτρέπει στην Τεχεράνη «να καθορίσει το πότε και το πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος». Σύμφωνα με τον Αραγτσί, το Ιράν μελέτησε προσεκτικά τις αμερικανικές ήττες των τελευταίων δύο δεκαετιών στα ανατολικά και δυτικά του σύνορα, ενσωματώνοντας τα διδάγματα στην αμυντική του θωράκιση. «Είχαμε δύο δεκαετίες για να μελετήσουμε τις ήττες του αμερικανικού στρατού», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η ικανότητα διεξαγωγής πολέμου παραμένει αλώβητη.
Η δομή αυτής της στρατηγικής βασίζεται στην αναδιοργάνωση των Φρουρών της Επανάστασης που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 2000. Το 2008, το σώμα «έσπασε» σε 31 αυτόνομες μεραρχίες –μία για κάθε επαρχία του Ιράν και δύο για την Τεχεράνη– με τους τοπικούς διοικητές να έχουν την εξουσιοδότηση να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες επίθεσης ή άμυνας ακόμα και όταν δεν υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας με το κέντρο. Όπως επιβεβαίωσε ο Αραγτσί, «οι στρατιωτικές μας μονάδες είναι πλέον ανεξάρτητες και κατά κάποιον τρόπο απομονωμένες, ενεργώντας βάσει οδηγιών – γενικών οδηγιών – που τους έχουν δοθεί εκ των προτέρων».
Αυτή η «εξαγωγή χάους» επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με στόχο την πολιτική και οικονομική ασφυξία της Ουάσιγκτον. Η Τεχεράνη προχωρά σε αποσταθεροποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας την αντίδραση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος κατηγόρησε το Ιράν ότι επιχειρεί να «θέσει σε ομηρία τον πλανήτη». Ο Αντρέας Κριέγκ του King’s College επισημαίνει πως αν ο Κόλπος αποσυνδεθεί από τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, η παγκόσμια οικονομία θα υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα.
Ο Τρίτα Πάρσι του Quincy Institute εξηγεί πως για την Τεχεράνη, μια διαρκής εκεχειρία μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν το κόστος της σύγκρουσης γίνει δυσβάσταχτο για όλες τις πλευρές. Στο πλαίσιο αυτό, η ενεργοποίηση της Χεζμπολάχ, σιιτικών οργανώσεων στο Ιράκ, αλλά και η πιθανή ενεργοποίηση πυρήνων στη Δύση, αποτελούν μέρος ενός ασύμμετρου πολέμου. Παρά τους κινδύνους, όπως τα επικοινωνιακά λάθη που οδήγησαν σε πλήγματα κατά του Ομάν, το καθεστώς φαίνεται διατεθειμένο να ρισκάρει τα πάντα για την επιβίωσή του, κερδίζοντας χρόνο για μελλοντικές διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα.