Η γεωπολιτική καταιγίδα που ξεσπά στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται πλέον στα σύνορα της περιοχής, αλλά απειλεί να παρασύρει την παγκόσμια οικονομία σε μια δίνη αβεβαιότητας. Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν, καθώς εισέρχεται στη δεύτερη εβδομάδα της, προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, ξυπνώντας μνήμες από τις σκοτεινές μέρες της πανδημίας.

Οι προειδοποιήσεις από το Bloomberg είναι σαφείς: οι εταιρείες με έκθεση στην περιοχή βρίσκονται αντιμέτωπες με ελλείψεις κρίσιμων εξαρτημάτων, εκτόξευση του κόστους και συρρίκνωση των κερδών. Αν αυτή η πίεση μεταφερθεί τελικά στα ράφια των καταστημάτων, οι καταναλωτές, που ήδη παλεύουν με το αυξημένο κόστος ζωής, θα δεχθούν ένα ακόμη ισχυρό πλήγμα. Οι αγορές ήδη αντιδρούν, με το δολάριο να ενισχύεται ως «ασφαλές καταφύγιο» και τα ομόλογα να αντικατοπτρίζουν τον φόβο για έναν νέο κύκλο πληθωρισμού.

«Η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτική μετά από σοκ», δήλωσε η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, μιλώντας στο Bloomberg. Ωστόσο, η ίδια έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας: «Όμως αυτή η ανθεκτικότητα δοκιμάζεται για ακόμη μία φορά και πολλές χώρες εισέρχονται σε μια περίοδο μεγαλύτερης αβεβαιότητας με εξαντλημένα αποθέματα ασφαλείας». Η Γκεοργκίεβα τόνισε την ανάγκη για προσοχή από κεντρικούς τραπεζίτες και δημοσιονομικές αρχές, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως «Κάθε σοκ που προστίθεται πάνω στο προηγούμενο βρίσκει τον πλανήτη σε πιο δύσκολη θέση».

Η κρίση πλήττει ακόμα και τα θεμέλια της ψηφιακής οικονομίας, με επιθέσεις drones να προκαλούν ζημιές σε τρία data centers της Amazon στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Μπαχρέιν. Παράλληλα, το Στενό του Ορμούζ παραμένει το πιο κρίσιμο σημείο ελέγχου, καθώς από εκεί διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και LNG. Σύμφωνα με την Oxford Economics, η σύγκρουση με το Ιράν αναμένεται να αυξήσει τον πληθωρισμό, οδηγώντας μάλιστα σε μείωση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη του Ηνωμένου Βασιλείου το 2026.

Στον τομέα της βιομηχανίας, ο Stefan Hartung, διευθύνων σύμβουλος της Robert Bosch GmbH, περιέγραψε την κατάσταση με μελανά χρώματα: «Βλέπουμε έναν κόσμο που βρίσκεται πραγματικά υπό πίεση -αυτό είναι σαφές». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι εταιρείες ίσως χρειαστεί να προσαρμοστούν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, λέγοντας πως «πρέπει να λειτουργούμε περισσότερο όπως στην εποχή του Covid», αν και εξέφρασε την ελπίδα πως «Υποψιάζομαι ότι μακροπρόθεσμα θα δούμε μια σταθεροποίηση».

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να μετριάσει την ενεργειακή κρίση που οδήγησε τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ στο υψηλότερο επίπεδο της προεδρίας του. Σε μια ανατροπή πολιτικής, άνοιξε τον δρόμο στην Ινδία να αυξήσει προσωρινά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου. Ωστόσο, το πρόβλημα επεκτείνεται και σε άλλες πρώτες ύλες. Σύμφωνα με το Bloomberg Economics, από τον Περσικό Κόλπο εξάγεται σχεδόν το 7% των παγκόσμιων λιπασμάτων, το 6% των πολύτιμων μετάλλων και το 5,3% του αλουμινίου.

Ο Jan Rindbo, επικεφαλής της ναυτιλιακής Norden A/S, χαρακτήρισε την κατάσταση ως «ένα σημαντικό γεγονός -όχι μόνο για τη Μέση Ανατολή, αλλά και για τις αλυσίδες εφοδιασμού σε ολόκληρο τον κόσμο». Περιγράφοντας την αβεβαιότητα, σημείωσε: «Όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανησυχία για το τι σημαίνει για τον κόσμο» και συμπλήρωσε πως «Βλέπουμε τους ανθρώπους να κάνουν ένα βήμα πίσω. Ίσως να μην αγοράζουν τόσες πρώτες ύλες όσο θα αγοράζουν υπό άλλες συνθήκες, καθώς περιμένουν να δουν πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση». Μάλιστα, ένα πλοίο της Norden αναγκάστηκε να κάνει αναστροφή μετά από ιρανική εντολή το περασμένο Σάββατο.

Στην αεροπορία, τα ναύλα φορτίου θα μπορούσαν να τριπλασιαστούν, καθώς το 18% της παγκόσμιας μεταφορικής ικανότητας «εξαφανίστηκε» αυτή την εβδομάδα. Στο αεροδρόμιο Χίθροου, οι ακυρώσεις πτήσεων έφτασαν τις 300, με τον διευθύνοντα σύμβουλο Thomas Woldbye να δηλώνει για το κόστος: «Δεν μιλάμε για ένα σημαντικό ποσό -όχι ακόμη», προειδοποιώντας πως «Αν συνεχιστεί για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, τότε θα πρέπει να το εξετάσουμε». Παράλληλα, εταιρείες όπως η Etihad, η Emirates και η Qatar Airways προσπαθούν να επανεκκινήσουν περιορισμένα προγράμματα πτήσεων.

Την ίδια στιγμή, ναυτιλιακοί κολοσσοί όπως η MSC και η Maersk αναστέλλουν κρατήσεις, προκαλώντας τεράστια συμφόρηση. Στο ινδικό λιμάνι Nhava Sheva, η συμφόρηση εκτοξεύτηκε στο 64% από 10% που ήταν την 1η Μαρτίου, ενώ στο λιμάνι Νταρ Ες Σαλάμ οι καθυστερήσεις ξεπερνούν τις 5 ημέρες ανά πλοίο. Τέλος, οι διακοπές σε διυλιστήρια επηρεάζουν ακόμα και τις αλυσίδες εφοδιασμού φαρμάκων και ιατρικών προϊόντων, αυξάνοντας την παγκόσμια ανησυχία. Ο Christian Kötz της Continental AG συνόψισε την αβεβαιότητα λέγοντας: «Βρισκόμαστε πολύ νωρίς ακόμα».