Η παγκόσμια οικονομική σκακιέρα αλλάζει πρόσωπο, καθώς οι ρωγμές στην πολυετή κυριαρχία του αμερικανικού δολαρίου δίνουν νέα, απρόσμενη ώθηση στις φιλοδοξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ευρώ δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα νόμισμα σταθερότητας, αλλά μετατρέπεται σε αιχμή του δόρατος για την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Γηραιάς Ηπείρου, με τις συζητήσεις για μια ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Το ζήτημα αυτό κυριάρχησε στη συνεδρίαση του Eurogroup, με τον υπουργό Οικονομικών και Πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, να δίνει το στίγμα της επόμενης ημέρας. Μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου, υπογράμμισε με έμφαση: "πρέπει να επανεκτιμήσουμε τον ρόλο του ευρώ στο διεθνές νομισματικό σύστημα και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει για την νομισματική μας κυριαρχία και την οικονομική μας ανθεκτικότητα". Ο κ. Πιερρακάκη σημείωσε επίσης ότι "υπήρξε ευρεία συμφωνία ότι ο διεθνής ρόλος του ευρώ είναι σε μεγάλο βαθμό συνάρτηση της προόδου πολλών άλλων προτεραιοτήτων που έχουμε ήδη προσδιορίσει για την ενίσχυση της οικονομίας της ΕΕ, όπως η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ατζέντα ανταγωνιστικότητας και η ανάπτυξη της ψηφιακής χρηματοδότησης".

Σήμερα, το ευρώ στέκεται ως το δεύτερο ισχυρότερο νόμισμα στον πλανήτη, κατέχοντας το 20% των παγκόσμιων αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών έναντι 58% του δολαρίου. Στον τομέα των διεθνών ομολόγων, η συμμετοχή του φτάνει το 22,5%, ενώ το 2024 καταγράφηκε μια εντυπωσιακή στροφή, καθώς αμερικανικές επιχειρήσεις εξέδωσαν ομόλογα σε ευρώ αξίας 90 δισ. δολαρίων, έναντι 60 δισ. το 2023. Παράλληλα, το κοινό νόμισμα συνδέει 60 χώρες και περιοχές, επηρεάζοντας άμεσα τη ζωή 175 εκατομμυρίων ανθρώπων.

Η ελκυστικότητα του ευρώ πηγάζει από την αδιαμφισβήτητη σταθερότητά του, η οποία λειτουργεί ως ασπίδα για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Το 2024, το 59% των εξαγωγών προϊόντων και το 63,1% των υπηρεσιών προς τρίτες χώρες τιμολογήθηκαν σε ευρώ, απαλλάσσοντας την αγορά από το κόστος μετατροπής και τους κινδύνους των ισοτιμιών. Ωστόσο, για την πλήρη κυριαρχία του, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, θέτει τρεις απαράβατους όρους: τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης, τη στρατιωτική ισχύ της ΕΕ και τη δημιουργία ανοικτών κεφαλαιαγορών με βαθιά ρευστότητα και ασφαλή στοιχεία ενεργητικού.

Η μεγάλη ανατροπή έρχεται από τη Γερμανία, με τον Νάγκελ να αποδέχεται πλέον τα ευρωομόλογα ως μέσο ενίσχυσης του ευρώ. Η ΕΚΤ, όπως ανέφερε, "βλέπει τα οφέλη από τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού ασφαλούς στοιχείου ενεργητικού", αναγνωρίζοντας ότι "Σήμερα έχουμε μία διαφορετική πραγματικότητα", καθώς η ευρωπαϊκή ασφάλεια απειλείται περισσότερο από ποτέ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην ίδια κατεύθυνση, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζητά γενναίες εκδόσεις κοινού χρέους για την άμυνα και την τεχνολογία, δηλώνοντας: "Η παγκόσμια αγορά, φοβάται όλο και περισσότερο το αμερικανικό δολάριο. Αναζητά εναλλακτικές λύσεις. Ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος".

Παρά τη σύμπνοια προσωπικοτήτων όπως ο Μάριο Ντράγκι, που ζητά επενδύσεις 800 δισ. ευρώ ετησίως μέσω κοινού δανεισμού, οι αντιδράσεις παραμένουν. Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, εμφανίζεται επιφυλακτικός, περιορίζοντας τη χρήση ευρωομολόγων μόνο σε έκτακτες ανάγκες, την ώρα που η Κομισιόν έχει ήδη δρομολογήσει ομόλογα 1 τρισ. ευρώ. Με τη Γερμανία και τις "φειδωλές" χώρες του Βορρά να ανησυχούν για το κόστος, η Σύνοδος Κορυφής του Μαρτίου θα κρίνει αν η Ευρώπη θα τολμήσει το μεγάλο άλμα.