Μέση Ανατολή: Η «φλεγόμενη» οικονομία του πολέμου – Η Ελλάδα ανάμεσα σε συμπληγάδες

Τι αλλάζει στην Ελλάδα από την πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ένα επικίνδυνο ντόμινο εξελίξεων, με τις πολεμικές μηχανές να σκορπούν τον όλεθρο και την παγκόσμια οικονομία να δέχεται ισχυρά πλήγματα. Το σοκ του πολέμου δεν περιορίζεται μόνο στις ανθρώπινες απώλειες, αλλά επεκτείνεται σε μια αβεβαιότητα που απειλεί την ευρωπαϊκή σταθερότητα, με την Ελλάδα να βρίσκεται εκτεθειμένη στους διεθνείς κλυδωνισμούς.

Η μεγαλύτερη πληγή για τη χώρα μας παραμένει το κόστος των εισαγωγών ενέργειας. Η έντονη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και του LNG προκαλεί αναταράξεις στην αγορά, φέρνοντας τις ελληνικές επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα τον κλάδο της μεταποίησης, αντιμέτωπεας με δυσβάσταχτα λειτουργικά έξοδα. Την ίδια στιγμή, ο «πληθωρισμός της απληστίας» και οι αυξήσεις στα τρόφιμα, οι οποίες τροφοδοτούνται από το κόστος μεταφορών και λιπασμάτων, συρρικνώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Ακόμα και ο τουρισμός, ο βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, παραμένει σε μια εύθραυστη ισορροπία, παρά την αξιοσημείωτη αντοχή που επιδεικνύει.

Το σκηνικό της αβεβαιότητας περιέγραψε αναλυτικά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις στην ενέργεια και τις εφοδιαστικές αλυσίδες πλήττουν άμεσα την ΕΕ, τονίζοντας πως η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει το μέγεθος της ζημιάς.

«Όταν η αστάθεια πλήττει αυτό το κέντρο, οι συνέπειες είναι άμεσες και μετρήσιμες. Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται. Το κόστος μεταφορών και ασφάλισης ανεβαίνει» ανέφερε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας: «Η πλήρης κλίμακα των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Από αυτήν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το πραγματικό αποτύπωμα στις ναυτιλιακές ροές, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών. Οσο περισσότερο διαρκεί η αβεβαιότητα, τόσο ευρύτερο θα είναι το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης».

Μετά από μια εβδομάδα σφοδρών συγκρούσεων, ο ορίζοντας παραμένει θολός. Ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, θεωρεί δεδομένη την πληθωριστική πίεση, σημειώνοντας ωστόσο ότι «ο αντίκτυπός της στον πληθωρισμό και την παραγωγή εξαρτάται από τη διάρκεια και το βάθος της ένοπλης σύγκρουσης». Οι προειδοποιήσεις από το εξωτερικό είναι ακόμη πιο ανησυχητικές, με τον υπουργό Ενέργειας του Κατάρ να κάνει λόγο για πιθανή «καταστρέψει τις οικονομίες του κόσμου», προβλέποντας ότι η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 150 δολάρια το βαρέλι.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι πιέσεις στην τιμή της βενζίνης στην Ελλάδα θα ήταν πρωτοφανείς. Με βάση τα δεδομένα του Μαρτίου 2026, όπου το Brent κυμαίνεται στα 88–90 δολάρια και η αμόλυβδη στην Αττική ήδη στα 1,76€ – 1,84€, μια άνοδος στα 150 δολάρια θα μπορούσε να οδηγήσει την τιμή του καυσίμου στα 2,45€ έως 2,65€ το λίτρο. Παρόλο που αυτό δεν θεωρείται το πιθανότερο σενάριο, ο κίνδυνος παραμένει υπαρκτός.

Πριν την κλιμάκωση, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα βρισκόταν ήδη στο 3%, με τις τιμές σε τρόφιμα και υπηρεσίες να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η τελευταία Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας του ΙΟΒΕ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι δίαυλοι επίδρασης στην ελληνική οικονομία είναι πολλοί.

«Η επίπτωση στο εγχώριο οικονομικό κλίμα κατά το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί από τη χρονική και γεωγραφική έκταση της νέας παγκόσμιας κρίσης και ειδικότερα από το αν θα διαφανεί σύντομα σύγκλιση προς μια λύση. Οι δίαυλοι δυνητικής επίδρασης στην ελληνική οικονομία είναι πολλοί, από έντονες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και πρόκληση πληθωριστικών πιέσεων που θα μπορούσαν να πιέσουν περαιτέρω τα νοικοκυριά, έως διαταραχή του διεθνούς εμπορίου και των αγορών κεφαλαίου που θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιχειρήσεις και περισσότερο τις εξωστρεφείς», καταλήγει η έρευνα.