Μια ιστορική δικαστική απόφαση φέρνει τα πάνω κάτω στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης. Από αύριο Τρίτη στις 12:01 τοπική ώρα (07:01 ώρα Ελλάδας), η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ (CBP) παύει επίσημα την είσπραξη των αμφιλεγόμενων «ανταποδοτικών» δασμών του Ντόναλντ Τραμπ. Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση συμμόρφωση με την ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, το οποίο με μια συντριπτική πλειοψηφία 6-3 έκρινε τους δασμούς παράνομους την περασμένη Παρασκευή.

Το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο νόμος περί έκτακτης ανάγκης, στον οποίο βασίστηκε η κυβέρνηση Τραμπ, δεν παρείχε τη νομική βάση για την επιβολή τους. Ωστόσο, η ηρεμία στις αγορές φαίνεται να είναι προσωρινή. Ο Αμερικανός πρόεδρος, επικαλούμενος διαφορετική νομοθεσία, ανακοίνωσε ήδη την επιβολή ενός νέου, οριζόντιου παγκόσμιου δασμού ύψους 10% και στη συνέχεια 15%, με πιθανή διάρκεια πέντε μηνών. Ενώ η CBP δεν εξήγησε τη συνέχιση της είσπραξης των δασμών τις προηγούμενες ημέρες ούτε έδωσε πληροφορίες για πιθανές επιστροφές χρημάτων σε εισαγωγείς, διευκρίνισε ότι η αναστολή δεν αγγίζει άλλους δασμούς, όπως εκείνους των άρθρων 232 και 301 για την εθνική ασφάλεια και τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν άμεση και ασυνήθιστα αυστηρή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε την Ουάσινγκτον να σεβαστεί πλήρως τους όρους της περσινής εμπορικής συμφωνίας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η συμφωνία είναι συμφωνία». Σύμφωνα με την επίσημη δήλωση της Κομισιόν, «Η τρέχουσα κατάσταση δεν ευνοεί την παροχή “δίκαιου, ισορροπημένου και αμοιβαία επωφελούς” διατλαντικού εμπορίου και επενδύσεων, όπως συμφωνήθηκε από τις δύο πλευρές». Η στάση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή κλιμάκωση σε σύγκριση με την αρχική, πιο συγκρατημένη αντίδραση των Βρυξελλών.

Η περσινή συμφωνία προέβλεπε αμερικανικό δασμό 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα, εξαιρώντας τομείς όπως ο χάλυβας και εξασφαλίζοντας μηδενικές επιβαρύνσεις για αεροσκάφη και ανταλλακτικά. Η ΕΕ, από την πλευρά της, είχε συμφωνήσει να καταργήσει δασμούς σε πολλά αμερικανικά προϊόντα και είχε αποσύρει την απειλή για αντίποινα. «Ιδίως, τα προϊόντα της ΕΕ πρέπει να συνεχίσουν να απολαμβάνουν την πλέον ανταγωνιστική μεταχείριση, χωρίς αυξήσεις δασμών πέραν του σαφούς και συνολικού ανώτατου ορίου που είχε συμφωνηθεί», υπογράμμισε η Επιτροπή, προειδοποιώντας ότι οι απρόβλεπτοι δασμοί υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στις παγκόσμιες αγορές.

Σε διπλωματικό επίπεδο, ο Επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σεφκοβιτς συζήτησε το ζήτημα το Σάββατο με τον Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ Τζέμισον Γκριρ και τον υπουργό Εμπορίου Χαουαρντ Λουτνικ. Την ίδια στιγμή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε μέσω του CBS για νέες αναταράξεις αν διαταραχθεί η ισορροπία, σημειώνοντας εύστοχα: «Θέλεις να γνωρίζεις τους κανόνες του δρόμου πριν μπεις στο αυτοκίνητο. Το ίδιο ισχύει για το εμπόριο και τις επενδύσεις». Κατέληξε δε εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι επόμενες κινήσεις θα είναι επαρκώς μελετημένες και σύμφωνες με το Σύνταγμα.