Τέλος στο κρυφό σαμποτάζ των τιμών: Η νέα σήμανση που αλλάζει τα ράφια
Μια καθοριστική κίνηση για την προστασία του καταναλωτή δρομολογεί το υπουργείο Ανάπτυξης, στοχεύοντας απευθείας στην καρδιά της παραπλανητικής πρακτικής που έχει κυριεύσει τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η νέα νομοθετική παρέμβαση επιχειρεί να βάλει φρένο στο φαινόμενο της μείωσης της ποσότητας των προϊόντων χωρίς την ανάλογη μείωση της τιμής, μια τακτική που αδειάζει αθόρυβα τις τσέπες των πολιτών.
Η πρακτική αυτή, η οποία αποδίδεται διεθνώς με τον όρο «shrinkflation», έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις τα τελευταία δύο χρόνια. Από τα είδη διατροφής μέχρι τα απορρυπαντικά, πολλές επιχειρήσεις –με έμφαση στις μεγάλες πολυεθνικές– επιλέγουν να μικρύνουν το βάρος ή τον όγκο των συσκευασιών τους, διατηρώντας όμως την ίδια τελική τιμή. Με τον τρόπο αυτό, ο καταναλωτής καταλήγει να πληρώνει ακριβότερα το προϊόν ανά μονάδα μέτρησης, χωρίς συχνά να αντιλαμβάνεται την αλλαγή στο περιεχόμενο.
Η λύση που προωθείται μέσω του υπό διαβούλευση πολυνομοσχεδίου επιβάλλει την υποχρεωτική ειδική επισήμανση για κάθε προϊόν που κυκλοφορεί με μειωμένο περιεχόμενο. Η σήμανση αυτή θα πρέπει να είναι ευδιάκριτη και να ενημερώνει ρητά για τη μεταβολή της ποσότητας. Μάλιστα, η ένδειξη θα παραμένει στο ράφι για τουλάχιστον δύο μήνες από την ημέρα που το προϊόν θα διατεθεί στην αγορά, εξασφαλίζοντας ότι κανένας αγοραστής δεν θα βρεθεί προ εκπλήξεως.
Την ευθύνη για την τοποθέτηση και διατήρηση αυτών των ενδείξεων φέρουν τα σούπερ μάρκετ και οι επιχειρήσεις λιανικής, όμως το κόστος παραγωγής και υποστήριξης της σήμανσης θα βαρύνει αποκλειστικά τους παραγωγούς ή τους εισαγωγείς. Ο έλεγχος για την τήρηση των νέων κανόνων ανατίθεται στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Οι συνέπειες για όσους αγνοήσουν τον νόμο θα είναι βαρύτατες. Οι προβλεπόμενες ποινές ξεκινούν από απλές συστάσεις και κλιμακώνονται σε τσουχτερά διοικητικά πρόστιμα, τα οποία ξεκινούν από τις 5.000 ευρώ και μπορούν να αγγίξουν τα 2 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, το κράτος αποκτά το δικαίωμα να δημοσιοποιεί την επωνυμία των παραβατών και το ύψος της χρηματικής ποινής, εκθέτοντας δημόσια όσους ακολουθούν αθέμιτες πρακτικές.
Παράλληλα με τους ελέγχους, η κυβέρνηση δίνει τη δύναμη στους ίδιους τους πολίτες μέσω της νέας ψηφιακής εφαρμογής «MyKataggelies». Η εφαρμογή, που θα είναι διαθέσιμη για συσκευές Android και iOS, θα επιτρέπει την υποβολή επώνυμων ή ανώνυμων αναφορών. Στην περίπτωση των επώνυμων καταγγελιών, η ταυτοποίηση θα γίνεται μέσω κωδικών taxisnet, ενώ οι χρήστες θα μπορούν να επισυνάπτουν φωτογραφίες με γεωεντοπισμό και χρονοσήμανση, μετατρέποντας το κινητό τους σε ένα ισχυρό εργαλείο ελέγχου της αγοράς.