Μια ριζική ανατροπή στον εργασιακό χάρτη της Ευρώπης φαίνεται να δρομολογεί ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος βάζει στο στόχαστρο το παραδοσιακό δικαίωμα των εργαζομένων στις αναρρωτικές άδειες. Ο ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών καλεί πλέον τους Γερμανούς να εγκαταλείψουν την άνεση της ασθενείας και να επιστρέψουν στα πόστα τους, ακόμα και αν η υγεία τους είναι κλονισμένη, προκειμένου να διασωθεί η οικονομική ισχύς της χώρας.

Σε αυτή την προσπάθεια, ο Μερτς στρέφει το βλέμμα του στην Ελλάδα. Η χώρα μας, που κάποτε αποτελούσε το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωζώνης, παρουσιάζεται τώρα ως το πρότυπο του «πρόθυμου υποζυγίου». Οι Έλληνες εργαζόμενοι προβάλλονται ως το ιδανικό παράδειγμα ανθρώπων που μπορούν να δουλεύουν εξαντλητικά ωράρια χωρίς ρεπό και χωρίς να διεκδικούν άδειες ασθενείας μέχρι τελικής πτώσης. Αυτή η στροφή δεν είναι τυχαία, καθώς ο Μερτς έχει στο πλευρό του ισχυρά επιχειρηματικά λόμπι που απαιτούν την επιστροφή στη χαμένη «προτεσταντική ηθική» της εργασίας.

Κατά τη διάρκεια πρόσφατης προεκλογικής του ομιλίας στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, ο Μερτς εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν ότι οι Γερμανοί λείπουν από τη δουλειά τους κατά μέσο όρο 14,5 ημέρες τον χρόνο, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις 8 ημέρες. Σφίγγοντας τη γροθιά του, αναρωτήθηκε με νόημα: «Αυτό σημαίνει σχεδόν τρεις εβδομάδες κατά τις οποίες οι άνθρωποι στη Γερμανία δεν μπορούν να εργαστούν λόγω ασθένειας. Είναι αυτό πραγματικά σωστό; Είναι αυτό πραγματικά απαραίτητο;». Ο ίδιος κατέληξε με ένα σαφές μήνυμα προς την κοινωνία: «Μπορούμε να συζητήσουμε για το πώς θα δώσουμε περισσότερα κίνητρα για να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να εργάζονται αντί να παίρνουν αναρρωτική άδεια όταν είναι άρρωστοι; Σε αυτή την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, πρέπει να επιτύχουμε μαζί υψηλότερες οικονομικές επιδόσεις από αυτές που επιτυγχάνουμε σήμερα».

Οι προτάσεις για τα «κίνητρα» αυτά προκαλούν ήδη αντιδράσεις. Ο Όλιβερ Μπέτε, επικεφαλής της Allianz, πρότεινε τη θέσπιση «μίας ημέρας αναμονής», δηλαδή η πρώτη ημέρα της ασθένειας να είναι άνευ αποδοχών, εκτιμώντας πως έτσι οι επιχειρήσεις θα εξοικονομήσουν 40 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Αντίστοιχα σκληρά συστήματα εφαρμόζονται ήδη στη Βρετανία, ενώ στη Σκανδιναβία προτείνονται μοντέλα μερικής αναρρωτικής για όσους κρίνονται ως «ολίγον άρρωστοι» αλλά ικανοί για μειωμένο ωράριο.

Ακόμα και ο Economist παρενέβη στη συζήτηση, σημειώνοντας ότι «Οι Γερμανοί είναι παγκόσμιοι πρωταθλητές στις αναρρωτικές άδειες. Είναι εύκολο και πληρώνει καλά». Το περιοδικό επισημαίνει πως ενώ η Γερμανία υπήρξε πρωτοπόρος στην προστασία της υγείας από την εποχή του Μπίσμαρκ, «σήμερα όμως, αυτό ακριβώς το πλεονέκτημα αμφισβητείται έντονα από τον επιχειρηματικό κόσμο, ο οποίος θεωρεί ότι έχει μετατραπεί σε οικονομικό βάρος». Ο διευθύνων σύμβουλος της Mercedes-Benz, Όλα Καλένιους, προειδοποιεί επίσης για τις οικονομικές συνέπειες, καθώς το κόστος των αποζημιώσεων για τις επιχειρήσεις εκτοξεύτηκε από τα 36,9 δισ. ευρώ το 2010 στα 76,7 δισ. ευρώ το 2023.

Η σύγκριση με την Ελλάδα είναι αποκαλυπτική. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι Έλληνες μισθωτοί πλήρους απασχόλησης παίρνουν μόλις 1,4 εργάσιμες ημέρες αναρρωτικής ετησίως, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση από το τέλος, πίσω μόνο από τη Ρουμανία. Στον αντίποδα, οι Γάλλοι λείπουν σχεδόν έναν μήνα τον χρόνο, ενώ το απόλυτο ρεκόρ κατέχουν οι Νορβηγοί με 5,9 εβδομάδες απουσίας λόγω ασθένειας.