Μια νέα εποχή για τις ελληνικές μεταφορές ανατέλλει με το νομοσχέδιο-σταθμό που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Με στόχο τον ριζικό εκσυγχρονισμό και την επίλυση θεσμικών κενών που εκκρεμούν εδώ και χρόνια, οι νέες ρυθμίσεις υπόσχονται ασφάλεια, αξιοπιστία και μια πιο δίκαιη καθημερινότητα για κάθε πολίτη.

Στην καρδιά των αλλαγών βρίσκεται η καταπολέμηση της εισιτηριοδιαφυγής. Τα πρόστιμα για όσους δεν διαθέτουν εισιτήριο στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης διπλασιάζονται, φτάνοντας πλέον τα 100 ευρώ για το βασικό κόμιστρο και τα 50 ευρώ για το μειωμένο. Υπάρχει όμως και ένα ισχυρό κίνητρο συμμόρφωσης: το πρόστιμο θα μειώνεται κατά 50% εάν ο παραβάτης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών. Οι έλεγχοι γίνονται πιο αυστηροί, με τους ελεγκτές να έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν τη συνδρομή της αστυνομίας σε περίπτωση άρνησης ταυτοποίησης. Όπως χαρακτηριστικά ορίζει το νομοσχέδιο: «Ο καταλαμβανόμενος ως παραβάτης είναι υποχρεωμένος, αν δεν καταβάλει αμέσως το πρόστιμο στον συντάκτη της πράξης επιβολής του, να επιδείξει στον αρμόδιο για τον έλεγχο και την καταβολή του προστίμου Ελεγκτή Κομίστρου, την αστυνομική ταυτότητα ή άλλο δημόσιο έγγραφο από το οποίο αποδεικνύονται τα στοιχεία της ταυτότητάς του. Σε περίπτωση άρνησης του παραβάτη να καταβάλει αμέσως το πρόστιμο και να επιδείξει στοιχείο αποδεικτικό της ταυτότητάς του, ο Ελεγκτής Κομίστρου μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή αστυνομικού οργάνου, το οποίο (αστυνομικό όργανο) υποχρεούται να συνδράμει τον Ελεγκτή για την καταγραφή στη βεβαίωση παράβασης των στοιχείων του παραβάτη». Μάλιστα, τα πρόστιμα που μένουν απλήρωτα θα βεβαιώνονται πλέον στη Φορολογική Διοίκηση και θα εισπράττονται μέσω του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.

Η προστασία των υποδομών και των εργαζομένων αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα. Οι ποινές για εγκλήματα κατά ελεγκτών και για βανδαλισμούς στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και το σιδηροδρομικό δίκτυο αυστηροποιούνται δραματικά. Αν η φθορά «αφορά πράγμα που εξυπηρετεί τη λειτουργία φορέων, οι οποίοι διενεργούν δημόσιες επιβατικές σιδηροδρομικές και οδικές μεταφορές ή διαχειριστών υποδομής σιδηροδρομικών μεταφορών, επιβάλλονται: α) χρηματική ποινή από 10.000 έως 40.000 ευρώ, ή β) παροχή κοινωφελούς εργασίας σύμφωνα με τα άρθρα 81, περί επιμέτρησης της ποινής της παροχής κοινωφελούς εργασίας και 104Α, περί μετατροπής της φυλάκισης σε κοινωφελή εργασία, του Ποινικού Κώδικα, η οποία παρέχεται στον παθόντα φορέα». Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός περνά και μέσα από την εκπαίδευση, με την ίδρυση Σχολής Οδηγών στην ΟΣΥ, όπου τα έξοδα για την απόκτηση διπλώματος λεωφορείου θα καλύπτονται πλήρως από την εταιρεία για τους επιτυχόντες.

Η «πράσινη» μετάβαση και η ψηφιοποίηση μεταμορφώνουν τον κλάδο των ταξί. Μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα θα δέχεται ανώνυμες αξιολογησεις μέσω QR code, ενώ η ηλεκτροκίνηση γίνεται υποχρεωτική για τα νέα οχήματα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Το νομοσχέδιο αναφέρει: «από την 1η Ιανουαρίου 2026, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τα νέα επιβατηγά δημοσίας χρήσης οχήματα (Ε.Δ.Χ. – ΤΑΞΙ) με άδεια κυκλοφορίας είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών». Προβλέπονται εξαιρέσεις για νησιωτικούς δήμους, οδηγούς άνω των 62 ετών και περιπτώσεις ολικής καταστροφής οχήματος. Παράλληλα, επιταχύνονται οι διαδικασίες αντικατάστασης των παλαιών οχημάτων με αποκλειστική προθεσμία ενός έτους.

Στον τομέα της ηλεκτροκίνησης, ηλεκτρικά λεωφορεία θα κυκλοφορούν δοκιμαστικά στον ΟΑΣΑ για 310 ημέρες, «διευκολύνοντας την αξιολόγηση νέων τεχνολογιών ηλεκτροκίνησης στις αστικές συγκοινωνίες», ενώ οι Δήμοι αποκτούν το δικαίωμα να διενεργούν διαγωνισμούς για δημόσιες υποδομές φόρτισης. Σημαντικά κονδύλια ύψους 38 εκατομμυρίων ευρώ κατευθύνονται στα ΚΤΕΛ για την ανανέωση του στόλου τους. Επιπλέον, ξεκαθαρίζεται το τοπίο για τα πρατήρια καυσίμων, με την απαγόρευση πρατηρίων υγραερίου κάτω από κατοικίες έως την 1η Δεκεμβρίου 2027 και τη δημιουργία Μητρώου Εισαγόμενων Μεταχειρισμένων Οχημάτων για την πάταξη της απάτης. Η δημόσια διαβούλευση για αυτές τις σαρωτικές αλλαγές θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι το βράδυ της 19ης Φεβρουαρίου 2026.