Τέλος εποχής για το δολάριο: Γιατί το παγκόσμιο κεφάλαιο στρέφεται πλέον στην Ευρώπη
Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να χάνουν την παραδοσιακή τους αίγλη στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό στερέωμα, με το 2024 να αποτελεί ορόσημο για μια ιστορική μετατόπιση. Σύμφωνα με αναλύσεις των κολοσσών Allianz Research και ING, το δολάριο και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα δεν θεωρούνται πλέον τα απόλυτα ασφαλή καταφύγια για τους επενδυτές, καθώς η Ευρώπη έχει ήδη καταφέρει να «κεφαλαιοποιήσει» την ανάγκη για σταθερότητα.
Τα στοιχεία που παραθέτει η Allianz είναι αποκαλυπτικά. Παγκόσμια σοκ, όπως η υγειονομική κρίση ή η «Ημέρα της Απελευθέρωσης», δεν λειτουργούν πια ως μοχλός ενίσχυσης του δολαρίου. Αντίθετα, παρατηρείται μια αντιστροφή του παραδοσιακού μοτίβου «φυγής προς την ποιότητα», με το ευρώ να ανατιμάται συχνά σε περιόδους πίεσης της αμερικανικής ρευστότητας. Παράλληλα, τα κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης προσελκύουν πρόσθετη ζήτηση σε ένα περιβάλλον έντονων γεωπολιτικών ρίσκων, με τα ιταλικά spreads να επιδεικνύουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα παρά την παγκόσμια αναταραχή.
Η αποδυνάμωση των αμερικανικών τίτλων αντανακλάται και στο κόστος χρηματοδότησης. Ενώ από τη δεκαετία του 1960 η κυβέρνηση των ΗΠΑ απολάμβανε μια έκπτωση κόστους (convenience yield) της τάξεως των 200 μονάδων βάσης, το πλεονέκτημα αυτό συρρικνώθηκε στις 50-75 μονάδες μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση και πλέον, από τις αρχές του 2025, έχει περάσει σε αρνητικό έδαφος. Την ίδια στιγμή, η ING επισημαίνει ότι ο δείκτης του δολαρίου σημείωσε πέρυσι τη χειρότερη επίδοσή του από το 2017, χάνοντας σχεδόν το 10% της αξίας του, επηρεασμένος από τις δασμολογικές απειλές και την ασταθή εμπορική πολιτική.
Η Ευρώπη αναδύεται ως ένας ελκυστικός προορισμός για το παγκόσμιο κεφάλαιο, στηριζόμενη σε διαρθρωτικά πλεονεκτήματα όπως το κράτος δικαίου και η μεγάλη κοινή αγορά. Σε αντίθεση με τους κεφαλαιακούς ελέγχους της Κίνας ή την πολιτική αβεβαιότητα στην Ουάσινγκτον, η Γηραιά Ήπειρος προσφέρει ένα ρευστό και γεωπολιτικά ουδέτερο περιβάλλον για να βρουν οι επενδυτές πλέον «ασφάλεια». Η πλεονάζουσα ρευστότητα στην Ευρωζώνη ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ, την ώρα που στις ΗΠΑ περιορίζεται στα 300 δισεκατομμύρια δολάρια, δίνοντας στην Ευρώπη την ισχύ να απορροφήσει τις παγκόσμιες κεφαλαιακές ροές.
«Με λίγα λόγια, η Ευρώπη είναι, de facto, το ασφαλέστερο περιουσιακό στοιχείο», υπογραμμίζει η Allianz. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η έκδοση στρατηγικών ευρωομολόγων για την άμυνα, την υποδομή και την κλιματική αλλαγή προβάλλει ως η βέλτιστη λύση για τη χρηματοδότηση των κοινών ευρωπαϊκών αναγκών.