Τελεσίγραφο Τραμπ στις Βρυξέλλες: Τα σκληρά αντίποινα για τα εξοπλιστικά προγράμματα
Σε μια κίνηση που προκαλεί έντονους τριγμούς στις σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κυβέρνηση Τραμπ προειδοποίησε επίσημα τις Βρυξέλλες για επικείμενα αντίποινα. Η αφορμή βρίσκεται στην προσπάθεια της Γηραιάς Ηπείρου να ευνοήσει τους δικούς της κατασκευαστές όπλων έναντι των Αμερικανών, γεγονός που η Ουάσιγκτον ερμηνεύει ως ευθεία απειλή για τα συμφέροντα των δικών της αμυντικών βιομηχανιών.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο, μέσα από ένα αποκαλυπτικό υπόμνημα, κατέστησε σαφές ότι οποιοσδήποτε περιορισμός της πρόσβασης των αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά θα προκαλέσει την άμεση και ανάλογη απάντηση της Ουάσιγκτον. Η παρέμβαση αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο δημόσιας διαβούλευσης της Κομισιόν για τους κανόνες προμηθειών αμυντικού εξοπλισμού, με την αμερικανική πλευρά να δηλώνει κατηγορηματικά: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιτίθενται σθεναρά σε αλλαγές στην Οδηγία που θα περιόριζαν τη δυνατότητα της αμερικανικής βιομηχανίας να υποστηρίζει ή να συμμετέχει σε εθνικές αμυντικές προμήθειες κρατών-μελών της Ε.Ε.».
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι προχώρησαν σε μια ευθεία προειδοποίηση, τονίζοντας πως «Προστατευτικές πολιτικές που εκτοπίζουν αμερικανικές εταιρείες από την αγορά –την ώρα που οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αμυντικές επιχειρήσεις συνεχίζουν να απολαμβάνουν ευρεία πρόσβαση στην αμερικανική αγορά– συνιστούν λανθασμένη κατεύθυνση». Η στάση αυτή αναδεικνύει ένα βαθύ παράδοξο της πολιτικής Τραμπ, καθώς ενώ πιέζει επίμονα την Ευρώπη να αναλάβει το κύριο βάρος της άμυνάς της, απαιτεί ταυτόχρονα αυτό να μην γίνει σε βάρος των αμερικανικών κολοσσών, όπως είχε επισημάνει και ο υφυπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Λαντάου σε παλαιότερη κεκλεισμένων των θυρών σύσκεψη.
Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ παραμένει κυρίαρχη εδώ και δεκαετίες, με τα δύο τρίτα των εισαγόμενων οπλικών συστημάτων, από τα μαχητικά F-35 Lightning II έως τα συστήματα HIMARS και τους πυραύλους Patriot, να προέρχονται από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ωστόσο, η Κομισιόν επιδιώκει πλέον να ενισχύσει τη «στρατηγική αυτονομία» της μέσω της πρωτοβουλίας «Buy European». Ήδη, προγράμματα όπως το SAFE των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, αλλά και οι αγορές εξοπλισμού για την Ουκρανία μέσω του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, θέτουν ως προϋπόθεση το 65% της αξίας του εξοπλισμού να προέρχεται από την Ευρώπη.
Το Πεντάγωνο προειδοποιεί τώρα πως αν ενσωματωθούν ισχυρές ρήτρες ευρωπαϊκής προτίμησης στην αναθεωρημένη Οδηγία για τις αμυντικές προμήθειες, που αναμένεται το τρίτο τρίμηνο του έτους, οι ΗΠΑ θα επανεξετάσουν τις γενικές εξαιρέσεις από τους νόμους «Buy American». Αυτό θα σήμαινε πρακτικά τον αποκλεισμό των ευρωπαϊκών εταιρειών από την αμερικανική αγορά, επηρεάζοντας τα 19 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. που έχουν υπογράψει σχετικές αμοιβαίες συμφωνίες. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι μια τέτοια κίνηση θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα παραβίαζε τις δεσμεύσεις για αύξηση των αγορών αμερικανικών συστημάτων, με το Εμπορικό Επιμελητήριο των ΗΠΑ να εκφράζει επίσης παρόμοιες επιφυλάξεις για το μέλλον της διατλαντικής συνεργασίας.