Ενώ έχουμε απορροφήσει το 65% των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, δάνεια και επιδοτήσεις ύψους περίπου 23 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον κοινοτικό μέσο όρο, υστερούμε στις μεταρρυθμίσεις.

Έχουμε υλοποιήσει μόλις 178 από τις 382 μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να κάνουμε, ένα ποσοστό 46,6%, δύο μονάδες κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Μας μένουν ακόμη 212 μεταρρυθμίσεις για να υλοποιηθούν σε λιγότερο από 12 μήνες.

Η χώρα, για άλλη μία φορά, υστερεί στις μεταρρυθμίσεις, εστιάζοντας στις εκταμιεύσεις. Όπως γνωρίζουμε από τα ΕΣΠΑ και τις αγροτικές επιδοτήσεις, η οικονομική μεγέθυνση δεν προέρχεται μόνο από τις ταμειακές ροές. Το κοινοτικό χρήμα, αν και πολύτιμο, δεν μπόρεσε ποτέ από μόνο του να δημιουργήσει ισχυρή μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Η όποια μεγέθυνση προήλθε από μεταρρυθμίσεις, επενδύσεις σε υποδομές, θεσμούς και δημιουργία αξίας.

Αυτό υπονοούν και οι οικονομολόγοι της Eurobank σε έναν απολογισμό της πορείας του Ταμείου Ανάκαμψης. Διαπίστωσαν ανομοιογενή πρόοδο μεταξύ των έξι πυλώνων του προγράμματος, το οποίο εισέρχεται στον τελευταίο του χρόνο.

Τα στοιχεία δείχνουν καλή πορεία στην «έξυπνη βιώσιμη ανάπτυξη» και στην «πράσινη μετάβαση», αλλά υστερούμε στα ψηφιακά και στις κοινωνικές πολιτικές. Η ουσία βρίσκεται σε αυτές τις επιδόσεις. Το Ταμείο Ανάκαμψης θα κριθεί όχι από το ύψος των εκταμιεύσεων, αλλά από το εάν άλλαξε τον τρόπο λειτουργίας της ελληνικής οικονομίας.

Παρόμοια είναι η περίπτωση της ελληνικής γεωργίας, η οποία, παρά τα 3 δισ. ευρώ ετησίως από την Ε.Ε., δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης για τους περισσότερους αγρότες. Μας ένοιαζαν μόνο οι εκταμιεύσεις, η πληρωμή του «τσεκ», η διανομή των κονδυλίων σε όσους προλάβουν. «Μη χαθούν χρήματα για τη χώρα», έλεγαν. Έτσι, η συμβολή του πρωτογενούς τομέα στο ΑΕΠ μειώθηκε στο 3%-3,5%, ενώ απασχολεί πάνω από το 10% του εργατικού δυναμικού, και η παραγωγικότητα του κλάδου έπεσε στον πάτο της Ευρώπης.