Ταξί vs. Βαν: Ποιος κερδίζει και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Auto & Moto
Δημοσιεύθηκε  · 4 λεπτά ανάγνωση

«Της Uber τσιράκι Κυρανάκη – της Uber τσιράκι Μητσοτάκη» φώναζαν οι οδηγοί ταξί, καθώς η πορεία τους περνούσε από το Σύνταγμα, στην τρίτη ημέρα απεργίας τους. Ο υφυπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, απάντησε χαρακτηρίζοντας την απεργία ως προσχηματική και με κομματικά κίνητρα, στρέφοντας τα βέλη κατά του προέδρου του Συνδικάτου Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής, Θύμιου Λυμπερόπουλου.

Οι τόνοι ανεβαίνουν επικίνδυνα, με τους οδηγούς ταξί να απειλούν με κυλιόμενες απεργίες μέχρι την ικανοποίηση των αιτημάτων τους ή ακόμα και την πτώση της κυβέρνησης. Η πρόσφατη απεργία τους, που έληξε τα ξημερώματα της Παρασκευής και αναμένεται να συνεχιστεί στις 20 του μήνα, αναδεικνύει μια διαρκή σύγκρουση με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Μεταφορών. Τα αιτήματά τους, όμως, αγγίζουν το μέλλον των αστικών μεταφορών.

Νόμος του 2021 επέτρεψε τη χρήση μεγαλύτερων οχημάτων (6-9 θέσεων) ως ταξί, αλλά ταυτόχρονα μείωσε τον ελάχιστο χρόνο μίσθωσης των Επαγγελματικών Ιδιωτικών Οχημάτων (Ε.Ι.Χ.) – των τουριστικών βαν – από έξι σε τρεις ώρες, και στη συνέχεια σε μισή ώρα κατά τη διάρκεια της τουριστικής σεζόν.

Τον Αύγουστο του 2025, μια Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) από τους υπουργούς Κωνσταντίνο Κυρανάκη και Όλγα Κεφαλογιάννη ρύθμισε το καθεστώς των μεταφορών με Ε.Ι.Χ., επιβάλλοντας υποχρεώσεις στα 6θεσια-9θεσια βαν, αλλά απαλλάσσοντας τις εταιρείες από πρόστιμα για υποκλοπή μεταφορικού έργου.

Η ΚΥΑ προκάλεσε την οργή των ταξί, οδηγώντας σε απεργίες και έντονη διαμάχη μεταξύ του ΣΑΤΑ και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό (ΠΟΕΕΜΟ). Οι οδηγοί ταξί θεωρούν ότι η ρύθμιση αυτή χαρίζει το πιο προσοδοφόρο κομμάτι των αστικών μεταφορών (την τουριστική σεζόν) στους ιδιώτες των τουριστικών βαν. Η ΠΟΕΕΜΟ υποστηρίζει ότι η ΚΥΑ απλώς ρύθμισε μια υπάρχουσα κατάσταση, αποτρέποντας άδικα πρόστιμα.

Το επίδικο είναι ποιος θα αναλάβει ένα μεγάλο μέρος των τουριστικών μεταφορών, με τις εταιρείες Ε.Ι.Χ. να φαίνονται κερδισμένες. Ο νομικός σύμβουλος της ΠΟΕΕΜΟ, Ιωάννης Γκιβίσης, σημείωσε σε άρθρο του την άνοιξη του 2025 ότι σε Μύκονο, Σαντορίνη και Πάρο, ο αριθμός των ταξί είναι ανεπαρκής για την εξυπηρέτηση των εκατομμυρίων τουριστών.

Ωστόσο, πολλοί θεωρούν ότι η Αττική και οι δημοφιλείς προορισμοί των Κυκλάδων έχουν ξεπεράσει τη φέρουσα ικανότητά τους, ιδίως όσον αφορά την αναλογία επισκεπτών προς μόνιμους κατοίκους. Στην Αθήνα, αυτό μεταφράζεται σε κυκλοφοριακή συμφόρηση. Ο Δρ. Ορφέας Καρούντζος, από το ΕΜΠ, παρατήρησε την αύξηση των χρόνων μετακίνησης στις κεντρικές οδικές αρτηρίες το 2024-2025, προτείνοντας, μεταξύ άλλων, μια ηλεκτρονικά επιτηρούμενη οριοθέτηση των ζωνών και ωρών επιβίβασης/αποβίβασης για τουριστικά λεωφορεία – ένα ζήτημα που αφορά και τα τουριστικά βαν.

Ο κλάδος των Ε.Ι.Χ. υποστηρίζει ότι οι μεταφορές που εκτελούν είναι διαφορετικές από αυτές των ταξί, ενώ ο ΣΑΤΑ επιμένει ότι πρόκειται για υποκλοπή. Από τη συζήτηση απουσιάζει η διάσταση των επιπτώσεων του υπερτουρισμού και των μέσων μαζικής μεταφοράς.

Ο πρόεδρος του ΣΑΤΑ, Θύμιος Λυμπερόπουλος, έχει δηλώσει ότι «θα το πάμε μέχρι να μην κυκλοφορεί Ι.Χ. στον δρόμο», αλλά η επίσημη θέση του κλάδου είναι η επιβολή μιας ελάχιστης μίσθωσης για τα Ε.Ι.Χ., διαχωρίζοντας σαφώς τις μεταφορές από το έργο των ταξί.

Ενώ για τα Ε.Ι.Χ. ρυθμίζεται το πλαίσιο λειτουργίας ευνοώντας τις δραστηριότητές τους, στα ταξί παρατηρείται αυστηροποίηση των κανόνων. Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης αναφέρθηκε στην υποχρεωτική ηλεκτροκίνηση των ταξί από την 1η Ιανουαρίου 2026, βάσει του κλιματικού νόμου του 2022.

Σύμφωνα με τον Κυρανάκη, μόνο 270 οδηγοί με παλαιά οχήματα θα πρέπει να αγοράσουν ηλεκτρικά ταξί, καθώς οι πρόσφατες αγορές των περισσότερων οδηγών δεν χρήζουν αλλαγής για τα επόμενα 15 χρόνια. Ο ΣΑΤΑ, ωστόσο, αντιτείνει ότι 270 επαγγελματίες δεν είναι αμελητέος αριθμός και ότι υπάρχουν προβλήματα με το κόστος και τη διαθεσιμότητα σταθμών φόρτισης. Κανένας αντίστοιχος περιορισμός δεν υφίσταται για τα Ε.Ι.Χ..

Έκθεση της ICAP για τον ΣΑΤΑ το 2023 έδειξε ότι μέχρι το 2022 δεν υπήρχε ούτε ένα αμιγώς ηλεκτροκίνητο ταξί, ενώ τα υβριδικά ήταν μόλις το 1,08% του στόλου. Υπολογίζεται ότι περίπου 60-75 ηλεκτρικά ταξί κινούνται αυτή τη στιγμή στην Αττική. Τα ταξί που θα παραμείνουν στην κυκλοφορία για πολλά χρόνια θα καίνε πετρέλαιο ή φυσικό αέριο, με επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Επιπλέον, οι οδηγοί ταξί εκφράζουν ανησυχίες για τις πολυεθνικές πλατφόρμες όπως η Uber και η FreeNow. Τα ταξί πλήττονται ως προς το κόστος λειτουργίας, το μεταφορικό τους έργο και το πλαίσιο λειτουργίας τους. Η πολιτική φαίνεται να αναδιανέμει μέρος της πίτας των τουριστικών μεταφορών από τα ταξί στα βαν, χωρίς μέριμνα για τις ανάγκες των μόνιμων κατοίκων.