Το δικαίωμα σε μια ασφαλή στέγη, άλλοτε αυτονόητο, εξελίσσεται πλέον σε έναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης για εκατομμύρια Ευρωπαίους. Η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων και η έλλειψη διαθέσιμων ακινήτων έχουν πυροδοτήσει μια παγκόσμια κρίση, αναγκάζοντας πολλούς να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Σε αυτό το τοπίο αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε στις 16 Δεκεμβρίου 2025 το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση, μια φιλόδοξη πρωτοβουλία που στοχεύει στην ενίσχυση της προσφοράς και τη στήριξη των πιο ευάλωτων, όπως οι νέοι και οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι.

Τα στοιχεία της ανάλυσης από το caixabankresearch.com είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος. Από το 2010, οι τιμές πώλησης κατοικιών στην ΕΕ έχουν σημειώσει άλμα 55,4%, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 26,7%, αφήνοντας πίσω την αύξηση των εισοδημάτων. Η διαδρομή αυτής της δεκαετούς κρίσης πέρασε από τέσσερα στάδια: την ανάκαμψη μετά το 2014, την ιδιότυπη αποταμίευση της πανδημίας που εκτόξευσε τις επενδύσεις, το ενεργειακό σοκ από την εισβολή στην Ουκρανία και, τέλος, τη σημερινή φάση των σοβαρών ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό και υλικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική κατανομή των ανατιμήσεων, με τη Μεσόγειο και την Ανατολική Ευρώπη να βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Η Ελλάδα και η Πορτογαλία ηγούνται της κούρσας των αυξήσεων, ενώ σε χώρες όπως η Πολωνία και η Κροατία, οι τιμές αγοράς αυξήθηκαν έως και 80% μεταξύ 2019 και 2025. Στην Ισπανία και την Ιρλανδία, η άνοδος άγγιξε το 40%, δημιουργώντας ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στο κόστος ζωής και τις οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών. Η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παραμένει η κύρια πηγή έντασης, με τη ζήτηση σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία να αντιστοιχεί σε παραγωγή νέων κατοικιών πολλών ετών, καθιστώντας τη συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση πιο αναγκαία από ποτέ.