Πιο απαισιόδοξη εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, σε σχέση με την ελληνική κυβέρνηση, σκιαγραφεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, χαμηλώνοντας τις προβλέψεις για την ανάπτυξη και ανεβάζοντας αισθητά τον πήχη του πληθωρισμού υπό το βάρος της ενεργειακής αναταραχής.

Πιο συγκεκριμένα, το ΔΝΤ τοποθετεί τον ρυθμό ανάπτυξης στο 1,8% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, υιοθετώντας αισθητά πιο συγκρατημένες εκτιμήσεις σε σχέση με τους στόχους της κυβέρνησης. Στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027, το οικονομικό επιτελείο προβλέπει ρυθμό μεγέθυνσης 2% για φέτος και 2,3% για την επόμενη χρονιά. Η απόκλιση αυτή δεν είναι αμελητέα, καθώς αντανακλά τις διαφορετικές παραδοχές για την αντοχή της οικονομίας απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις. Όπως αναφέρει το Ταμείο, η παρατεταμένη άνοδος του ενεργειακού κόστους, η πιθανή εξασθένηση της διεθνούς ζήτησης και η επιβάρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος, όπως αναφέρει το ΔΝΤ, συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξημένων κινδύνων, με πιθανές επιπτώσεις τόσο στην ιδιωτική κατανάλωση όσο και στην τουριστική δραστηριότητα.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα που περιγράφει το Ταμείο για την πορεία των τιμών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να επιταχυνθεί στο 4,2% το 2026, από 2,9% το 2025, καθώς οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος διαχέονται σταδιακά σε ένα ευρύτερο φάσμα αγαθών και υπηρεσιών. Επιχειρήσεις και νοικοκυριά βρίσκονται έτσι αντιμέτωπα με έναν νέο κύκλο πιέσεων, που απειλεί να περιορίσει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη. Για το 2027, το ΔΝΤ προβλέπει αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 3,6%. Η υποχώρηση, ωστόσο, δεν αρκεί για να σηματοδοτήσει επιστροφή σε συνθήκες ομαλότητας, καθώς ο ρυθμός αύξησης των τιμών θα παραμείνει υψηλότερος από εκείνον που προβλέπει η κυβέρνηση.

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι ο εθνικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,6% το 2026 και θα υποχωρήσει στο 2,4% το 2027. Για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, οι αντίστοιχες προβλέψεις ανέρχονται σε 3,8% και 2,6%. Η ψαλίδα μεταξύ των δύο εκτιμήσεων αναδεικνύει τη διαφορετική αποτίμηση των κινδύνων από την ενεργειακή κρίση, αλλά και το ενδεχόμενο οι ανατιμήσεις να αποδειχθούν πιο επίμονες από ό,τι αναμένεται σήμερα.

Στο μεταξύ, παρά τις αυξανόμενες ανάγκες για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το ΔΝΤ επιμένει στην ανάγκη δημοσιονομικής προσαρμογής και ενίσχυσης των διαθέσιμων δημοσιονομικών περιθωρίων. «Λαμβάνοντας υπόψη το αυξημένο χρέος, τις ανερχόμενες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων και τις επείγουσες ανάγκες σε δαπάνες, η ανανεωμένη έμφαση στην αποκατάσταση του δημοσιονομικού περιθωρίου γίνεται όλο και πιο επείγουσα», επισημαίνει το ΔΝΤ, ζητώντας από τις κυβερνήσεις αξιόπιστα σχέδια προσαρμογής, με παρεμβάσεις τόσο στα έσοδα όσο και στις δαπάνες και με ενίσχυση των θεσμών. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι τα μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων θα πρέπει να έχουν προσωρινό και στοχευμένο χαρακτήρα, να αποφεύγουν τις στρεβλώσεις και να μην θέτουν σε κίνδυνο τους στόχους δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

Η διάρκεια και η ένταση της ενεργειακής αναταραχής θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την εξέλιξη του πληθωρισμού, αλλά και για το εύρος των παρεμβάσεων που θα χρειαστεί να ενεργοποιηθούν. Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει αύριο, Τετάρτη, το πρώτο πακέτο μέτρων, με επιδοτήσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο diesel κίνησης, επιχειρώντας να περιορίσει το βάρος για τα νοικοκυριά και τους επαγγελματίες. Την ίδια ώρα, η διεθνής τιμή του Brent κινήθηκε χθες πάνω από τα 106 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας τους φόβους για νέες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων. Το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF βρέθηκε, χθες, σε επίπεδα ρεκόρ, άνω των 84 ευρώ/MWh. Στη χονδρεμπορική αγορά του ρεύματος υπάρξει και νέα άνοδος, με αύξηση 3%, στα 224,57 ευρώ/MWh. Κι αυτό με το εθνικό μείγμα να έχει σε ποσοστό 39,87% φυσικό αέριο, 8,74% λιγνίτες, 37,10% ΑΠΕ, 9,50% εισαγωγές, 2,69% μεγάλα υδροηλεκτρικά και 1,25% αποθήκευση.

Στον αντίποδα, πάντως, της πιο απαισιόδοξης εικόνας για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, το ΔΝΤ εμφανίζεται πιο αισιόδοξο για την αγορά εργασίας. Προβλέπει ότι η ανεργία θα υποχωρήσει στο 8% το 2026 και στο 7,6% το 2027, έναντι 8,4% και 7,9%, αντίστοιχα, που εκτιμά η κυβέρνηση. Εφόσον, δε, οι προβλέψεις επαληθευτούν, όπως αναφέρει το ΔΝΤ, η ταχύτερη αποκλιμάκωση της ανεργίας θα αποτελέσει θετική εξέλιξη για την απασχόληση. Δεν αρκεί, ωστόσο, από μόνη της για να αντισταθμίσει τις απώλειες στην αγοραστική δύναμη, εάν η άνοδος των τιμών συνεχίσει να διαβρώνει τα πραγματικά εισοδήματα.

Οι εκτιμήσεις παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, που πραγματοποιούνται στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης, από τις 12 έως τις 18 Οκτωβρίου. Στις εργασίες συμμετέχει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η αντοχή των δημόσιων οικονομικών και οι προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης βρίσκονται στο επίκεντρο των διεθνών συζητήσεων.