Υπερψηφίστηκε το ιταλικό μονοπώλιο στον σιδηρόδρομο

Σύμβαση Hellenic Train: Αντιδράσεις και Αιχμές για Όρους και Επιδοτήσεις

Ταξίδια
Δημοσιεύθηκε  · 5 λεπτά ανάγνωση

Με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, εγκρίθηκε επί της αρχής και στο σύνολό του το νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών σχετικά με την κύρωση της σύμβασης μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της HELLENIC TRAIN AE.

Οι περισσότεροι βουλευτές της αντιπολίτευσης εξέφρασαν έντονες αντιρρήσεις, χαρακτηρίζοντας τη νέα σύμβαση με τη Hellenic Train ως «λεόντεια». Ανέφεραν, μεταξύ άλλων, την αύξηση της ετήσιας επιδότησης άνω των 50 εκατομμυρίων, την δυνατότητα αύξησης των τιμών των εισιτηρίων βάσει της ζήτησης, την πιθανότητα απόκτησης των μισθωμένων τρένων από τους Ιταλούς και την αναγνώριση από το Δημόσιο των ευθυνών για προβλήματα στο δίκτυο.

Σύμφωνα με εκπροσώπους της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση συνεχίζει «με ακόμα περισσότερη ζέση ένα αποτυχημένο μοτίβο αποσπασματικών ιδιωτικοποιήσεων: χωρίς επαρκή δημόσιο έλεγχο, λογοδοσία και στρατηγικό ορίζοντα».

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι μετατρέπει «κρίσιμες υποδομές από εργαλεία ασφάλειας και ανάπτυξης σε μηχανισμούς μεταφοράς ρίσκου στο Δημόσιο και κέρδους στον ιδιώτη» και ότι «το δήθεν φιλοναπτυξιακό πρότυπο απέτυχε με πάταγο στον σιδηρόδρομο».

Ο Νίκος Ανδρουλάκης δήλωσε: «Μας καλείτε, σήμερα, να εγκρίνουμε μια σύμβαση που έχετε ήδη υπογράψει από τις 22 Δεκεμβρίου 2025, αφαιρώντας από το Κοινοβούλιο τον ουσιαστικό του ρόλο. Δεν επιλέξατε τον διάλογο. Μόνο τετελεσμένα. Και αυτό από μόνο του συνιστά θεσμικό ατόπημα. Δεν μας παρουσιάζετε απολογισμό της αρχικής σύμβασης. Δεν απαντάτε αν λειτούργησε, αν βελτίωσε το σιδηροδρομικό έργο, αν ενίσχυσε την ασφάλεια, αν ανταποκρίθηκε στις ανάγκες της κοινωνίας».

Ο βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος ανέφερε: «Πρόκειται για την ίδια σύμβαση που παρουσιάστηκε στο παρελθόν ως “σωτηρία” και εγγύηση ασφάλειας για τον σιδηρόδρομο, για να αποδειχθεί με τραγικό τρόπο ότι δεν διασφάλιζε ούτε την ασφάλεια ούτε το δημόσιο συμφέρον. Παρ’ όλα αυτά, η φιλοσοφία, οι όροι και η διακριτική μεταχείριση της αντισυμβαλλόμενης εταιρείας παραμένουν αναλλοίωτα και στην παρούσα τροποποίηση». Επισημάνθηκε ότι από το 2020 η Hellenic Train έχει δημιουργήσει οφειλές προς τον ΟΣΕ, ύψους περίπου 130 εκατ. ευρώ, όπως έχει παραδεχθεί και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Εδώ και σχεδόν εννέα χρόνια, η Hellenic Train εισπράττει σταθερά 50 εκατ. ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως του αριθμού και της ποιότητας των εκτελούμενων δρομολογίων, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς να έχουν υλοποιηθεί οι προβλεπόμενες επενδύσεις σε τροχαίο υλικό και υποδομές.

Σφοδρή ήταν η κριτική του προέδρου της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση, ο οποίος κατήγγειλε ότι η σύμβαση «εγγυάται τα έσοδα του ιδιώτη παρόχου», «περιορίζει τις κυρώσεις», «δίνει άλλοθι για καθυστερήσεις», «μεταφέρει το επιχειρηματικό ρίσκο του παρόχου στο Δημόσιο, προβλέποντας τη δυνατότητα αύξησης του ποσού των 50 εκατ. ευρώ της αποζημίωσης» και «αποδυναμώνει κάθε πραγματικό μοχλό ελέγχου». Πρόσθεσε δε, ότι «Με λίγα λόγια, παγιώνεται η δεσπόζουσα -μονοπωλιακή επί της ουσίας- θέση της Hellenic Train στο πεδίο των μεταφορών».

Ένα από τα θέματα που τονίστηκε ιδιαίτερα από τον βουλευτή Μαγνησίας του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο ήταν η μονοπωλιακή θέση που αποκτά η Hellenic Train, καθώς με τη νέα σύμβαση αποκτά προνομιακό δικαίωμα να αγοράσει τα τρένα που έως τώρα μισθώνει. Όπως έχει αναφερθεί, το ελληνικό δίκτυο έχει ειδικές προδιαγραφές χαμηλότερου βάρους, τις οποίες ακολουθούν τα τρένα που ανήκουν ώς τώρα στο ελληνικό Δημόσιο. Εάν κάποια άλλη εταιρεία επιθυμεί να δρομολογήσει τρένα, δεν είναι εύκολο να φέρει κάποια από το εξωτερικό. Εγείρονται ερωτήματα σχετικά με το τι θα συμβεί αν η Hellenic Train αποκτήσει (σε άγνωστες τιμές) όσα τρένα παραμένουν αξιόμαχα.

Ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης, απαντώντας στην πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου, δήλωσε ότι η προσφυγή σε διαιτησία δεν ακυρώνει την δυνατότητα άσκησης αγωγής από τον ΟΣΕ κατά της HELLENIC TRAIN για την τραγωδία των Τεμπών. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι «όταν σε μια δημόσια Σύμβαση προβλέπεται η προσφυγή σε διαιτησία, αυτό, στα νομικά, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι δεν μπορεί το ελληνικό Δημόσιο ή οποιοδήποτε άλλος εμπλεκόμενος να ασκήσει αγωγή. Ο ΟΣΕ και μπορεί και το έχει κάνει και μάλιστα με πολλαπλές αγωγές κατά της HELLENIC TRAIN για την υπόθεση των Τεμπών».

Επιπλέον, ο Κ. Κυρανάκης δήλωσε ότι «η Σύμβαση γράφει ξεκάθαρα και ρητά ότι εάν ένα δρομολόγιο από ζημιογόνο γίνεται κερδοφόρο (δηλ. τα έσοδα των εισιτηρίων υπερβαίνουν το κόστος της εταιρείας) τότε ένα μέρος αυτών των εσόδων (20% του κέρδους) θα πηγαίνει στο Δημόσιο και βέβαια, όταν ένα δρομολόγιο από ζημιογόνο γίνεται κερδοφόρο θα σταματά να επιδοτείται το εισιτήριο της γραμμής».

Αναφερόμενος στην παρούσα τροποποίηση της Συμφωνίας, ο αναπληρωτής υπουργός παρουσίασε μια σειρά από παρεμβάσεις και αλλαγές που έχουν υλοποιηθεί τους τελευταίους 10 μήνες για τους ελληνικούς σιδηροδρόμους, όπως η υπογραφή των συμβάσεων για τις αποκαταστάσεις των ζημιών στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκης που προκλήθηκαν από τον Daniel, με δέσμευση ότι το καλοκαίρι του 2026 τα έργα θα έχουν ολοκληρωθεί. Το δίκτυο του άξονα Αθήνα- Θεσσαλονίκη θα διαθέτει 100% τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση και ΕTCS. Επίσης, ολοκληρώθηκε η ανάκτηση του συστήματος αυτόματης πέδησης στα τρένα και πραγματοποιήθηκε η παραγγελία νέων τρένων αξίας 308 εκατ. ευρώ μετά από 20 χρόνια. Με την παρούσα Συμφωνία, εκτός των 23 καινούριων, σύγχρονων και ηλεκτροκίνητων τρένων, ο ιταλικός όμιλος υποχρεούται να επισκευάσει και να ανακαινίσει και τα «Ασημένια Βέλη».

Επιπλέον, ο πάροχος υποχρεούται να πληρώσει βελτιώσεις ύψους 20 εκατ. ευρώ σε αμαξοστάσια για την σωστή συντήρηση των τρένων, καθώς και για τεχνολογικά συστήματα για την εξυπηρέτηση των επιβατών.