Η ελληνική ιστορία «ζωντανεύει» μέσα από τον φακό του παρελθόντος, καθώς η Πολιτεία εκδήλωσε την επίσημη πρόθεση να αποκτήσει τις συγκλονιστικές φωτογραφίες-ντοκουμέντα που απαθανατίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών πριν την εκτέλεσή τους στην Καισαριανή το 1944. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, απαραίτητη προϋπόθεση για τη συναλλαγή είναι η οριστική πιστοποίηση της γνησιότητάς τους, ενώ ο Βέλγος ιδιοκτήτης έχει ήδη αποσύρει το υλικό από τη δημοπρασία στο e-bay.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, επιβεβαίωσε τις εξελίξεις δηλώνοντας: «Είναι μία υπόθεση η οποία προφανώς μας απασχολεί με τον πιο σοβαρό τρόπο. Υπάρχουν νομικές ιδιαιτερότητες. Οι άνθρωποί μας, οι άνθρωποι του υπουργείου Πολιτισμού, θα πάνε τις επόμενες 2-3 μέρες στη Γάνδη, στο Βέλγιο, από κει και πέρα θα μπορέσουμε να πούμε κάτι περισσότερο σήμερα». Το υλικό θεωρείται ανεκτίμητο, καθώς αποτυπώνει την ηρωική στάση των μελλοθάνατων δευτερόλεπτα πριν το μοιραίο.

Ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης υπογράμμισε τη μοναδικότητα των ευρημάτων: «Νομίζω ότι είναι τόσο σημαντικές γιατί δίνουν εικόνα σε ένα από τα κορυφαία ιστορικά γεγονότα της χώρας μας. Σε ό, τι έχει να κάνει βέβαια με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την περίφημη εκτέλεση των διακοσίων, που μένει να τεκμηριώσουμε οριστικά, τουλάχιστον ένα πρόσωπο, για να είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι είναι η συγκεκριμένη εκτέλεση. Δίνει λοιπόν εικόνα σε κάτι το οποίο το ξέραμε όλα αυτά τα χρόνια, ήταν μια συμβολική στιγμή, μια κορυφαία στιγμή του ελληνικού αντιστασιακού κινήματος και πλέον έχουμε αυτή την εικόνα. Είναι η πρώτη φορά που έχουμε εικόνα μέσα από το Σκοπευτήριο την ώρα που γίνεται εκτέλεση από τα ναζιστικά στρατεύματα, οπότε αυτό είναι πάρα πάρα πολύ σημαντικό». Ο ίδιος σημείωσε ότι οι φωτογραφίες επιβεβαιώνουν τις μαρτυρίες πως οι άνθρωποι αυτοί πήγαιναν στον θάνατο με το κεφάλι ψηλά.

Η ιστορική αναδρομή αποκαλύπτει πως ανάμεσα στους 200 υπήρχαν 157 προπολεμικοί πολιτικοί κρατούμενοι που είχαν παραδοθεί από τις αρχές της δικτατορίας Μεταξά στους Γερμανούς το 1941. Η εκτέλεσή τους έγινε ως αντίποινα για την ενέδρα κατά του υποστράτηγου Κρεχ στους Μολάους, χρησιμοποιώντας το στρατόπεδο Χαϊδαρίου ως δεξαμενή ομήρων. Όπως εξήγησε ο κ. Χαραλαμπίδης, οι Ναζί εφάρμοζαν τη σκληρή πρακτική των αντιποίνων σε ομοϊδεάτες του ΕΑΜ, ακόμα κι αν οι ίδιοι οι εκτελεσθέντες δεν είχαν άμεση εμπλοκή στις συγκεκριμένες αντιστασιακές ενέργειες.

Ο Δήμος Καισαριανής, με υπόμνημά του, τονίζει τη συγκίνηση του λαού και των απογόνων των αγωνιστών: «Το σύνολο του ελληνικού λαού παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης βαθιά συγκινημένο. Προς επίρρωση του παραπάνω, από την πρώτη στιγμή δημοσιοποίησης των φωτογραφιών δεχτήκαμε δεκάδες μηνύματα από κατοίκους της Καισαριανής και όχι μόνο, μεταξύ των οποίων και απόγονοι των εκτελεσμένων και αγωνιστών του ηρωικού αγώνα της περιόδου 1940-1949». Παράλληλα, ο Δρ. Αριστομένης Συγγελάκης θέτει καίρια ερωτήματα για την εμπορευματοποίηση της κληρονομιάς μας: «Έως πότε θα ανεχόμαστε η Ιστορία και η πολιτιστική μας κληρονομιά να γίνονται αντικείμενο αθέμιτης συναλλαγής;». Στην κινητοποίηση συμμετέχουν το ΚΚΕ και η ΚΝΕ, με το σύνθημα «Οι ήρωες γεννιούνται από τον λαό & ανήκουν στον λαό! Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή να γυρίσουν σπίτι τους!» να κυριαρχεί στις προγραμματισμένες δράσεις τους.