Η Ελλάδα, μια χώρα που κάποτε στήριζε την ευημερία της στην ιδιοκατοίκησή και το οικογενειακό δίχτυ ασφαλείας, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια στεγαστική κρίση άνευ προηγουμένου. Η στέγαση, από θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, έχει μεταμορφωθεί σε έναν καθημερινό εφιάλτη, καθώς το κόστος της «καταπίνει» το μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος των πολιτών.

Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024 και τις αρχές του 2025 τοποθετούν την Ελλάδα στην κορυφή μιας θλιβερής πανευρωπαϊκής κατάταξης. Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση, ποσοστό που απέχει παρασάγγας από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πάνω από το 29% των κατοίκων στα αστικά κέντρα βλέπει περισσότερο από το 40% των χρημάτων του να χάνεται σε ενοίκια, κοινόχρηστα και λογαριασμούς ενέργειας. Για τα ευάλωτα νοικοκυριά, η κατάσταση αγγίζει τα όρια της εξαθλίωσης, με το ποσοστό υπερχρέωσης λόγω στέγασης να εκτοξεύεται στο 90%.

Η αγορά ακινήτων κινείται σε ρυθμούς που κόβουν την ανάσα. Μέσα στο 2024, τα ενοίκια σημείωσαν νέα αύξηση 9,9%, ενώ οι τιμές πώλησης εκτινάχθηκαν κατά 13,9%. Στην Αθήνα, η κατάσταση είναι ασφυκτική: από το 2018 έως σήμερα, οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί κατά 45%. Σε περιοχές όπως το Παγκράτι και ο Νέος Κόσμος, το κόστος είναι πλέον απρόσιτο για τον μέσο μισθωτό, με ένα διαμέρισμα 80-100 τ.μ. να κοστίζει από 900€ έως 1.300€ μηνιαίως. Με τον κατώτατο μισθό να παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, η αξιοπρεπής διαβίωση φαντάζει πλέον προϊόν πολυτελείας.

Οι αιτίες αυτής της «τέλειας καταιγίδας» είναι πολυπαραγοντικές. Η έκρηξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb), με σχεδόν 120.000 ακίνητα στην Αθήνα να αποσύρονται από την παραδοσιακή αγορά, έχει μειώσει δραματικά το απόθεμα για τους μόνιμους κατοίκους. Παράλληλα, περίπου 700.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές λόγω γραφειοκρατίας ή οικονομικής αδυναμίας των ιδιοκτητών, ενώ το αυξημένο κόστος κατασκευής και η υπερσυγκέντρωση ακινήτων σε χέρια ξένων επενδυτών μέσω της Golden Visa πιέζουν τις τιμές προς τα πάνω.

Οι κοινωνικές προεκτάσεις είναι τρομακτικές. Οι νέοι στην Ελλάδα ανεξαρτητοποιούνται στεγαστικά κατά μέσο όρο στα 30,7 έτη, γεγονός που τροφοδοτεί τη δημογραφική κατάρρευση, με τις γεννήσεις το 2024 να υποχωρούν σε ιστορικό χαμηλό κάτω από τις 70.000. Την ίδια στιγμή, οι οικογένειες με φοιτητές βιώνουν έναν πραγματικό «Γολγοθά», με τις γκαρσονιέρες να ξεπερνούν τα 500€ ακόμα και σε υποβαθμισμένες περιοχές. Παρά τα κυβερνητικά μέτρα, πολλοί θεωρούν πως οι παρεμβάσεις είναι απλές «ασπιρίνες». Χωρίς μια γενναία εθνική στρατηγική που θα αυξήσει την προσφορά προσιτής κατοικίας, η στεγαστική κρίση θα συνεχίσει να αποτελεί μια κοινωνική ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της χώρας.