Η δικαστική σκακιέρα στην Ουάσιγκτον πήρε φωτιά την Παρασκευή, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έβαλε «φρένο» στην προσπάθεια της κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει τον νόμο του 1977 περί εκτάκτων οικονομικών εξουσιών για την επιβολή δασμών. Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε καίριο πλήγμα στην εμπορική πολιτική του Λευκού Οίκου, όμως η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν ακαριαία, ενεργοποιώντας ένα εναλλακτικό, αν και αμφιλεγόμενο, «Plan B».

Η αμερικανική κυβέρνηση στράφηκε στο άρθρο 122 του νόμου περί εμπορίου του 1974, επιβάλλοντας παγκόσμιους δασμούς ύψους 15% για ένα διάστημα 150 ημερών. Το εργαλείο αυτό επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις κρίσης στο ισοζύγιο πληρωμών, μια προϋπόθεση που πολλοί ειδικοί θεωρούν πως δεν πληρούται, καθώς η αμερικανική οικονομία δεν παρουσιάζει σημάδια κατάρρευσης του νομίσματος ή φυγής κεφαλαίων.

Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι ακόμη και το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ είχε εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συγκεκριμένη κίνηση σε περσινό του υπόμνημα. Στο κείμενο εκείνο αναφερόταν χαρακτηριστικά: «Οι ανησυχίες που επικαλέστηκε ο πρόεδρος κατά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης απορρέουν από τα εμπορικά ελλείμματα, τα οποία είναι εννοιολογικά διακριτά από τα ελλείμματα στο ισοζύγιο πληρωμών», ενώ τονιζόταν πως η διάταξη δεν έχει «προφανή εφαρμογή».

Παρά τις νομικές σκιές, οι νέοι δασμοί τέθηκαν σε ισχύ τα ξημερώματα της Τρίτης, αντικαθιστώντας προηγούμενες ρυθμίσεις και εμπορικές συμφωνίες. Η στρατηγική του Λευκού Οίκου φαίνεται πως αποσκοπεί στο να κερδίσει χρόνο—τις 150 ημέρες που παρέχει ο νόμος—ώστε να προετοιμάσει πιο στοχευμένες κυρώσεις βασισμένες στην εθνική ασφάλεια και τις αθέμιτες πρακτικές.

Η αβεβαιότητα είναι διάχυτη στον επιχειρηματικό κόσμο, με τον Ντάνκαν Εντουαρντς, διευθύνοντα σύμβουλο της BritishAmerican Business, να διερωτάται: «Τι θα συμβεί όταν λήξει η περίοδος των 150 ημερών που επιτρέπεται από τον νόμο;». Ο ίδιος εκτίμά πως το Κογκρέσο θα κληθεί να λάβει δύσκολες αποφάσεις σε ένα πολωμένο κλίμα, όπου η οριστική απάντηση φαντάζει απίθανη.

Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος υπεραμύνεται των κινήσεών του. Σε ενημερωτικό σημείωμα υποστηρίζεται ότι: «Εάν παραμείνουν χωρίς αντιμετώπιση, αυτά τα θεμελιώδη προβλήματα στις διεθνείς πληρωμές μπορούν, μεταξύ άλλων, να θέσουν σε κίνδυνο την ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να χρηματοδοτούν τις δαπάνες τους, να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών στην οικονομία, να προκαλέσουν αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές και να απειλήσουν την οικονομική και εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ».

Στο διεθνές στερέωμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βρετανία παραμένουν για την ώρα σε καθεστώς δασμών 10%, αποφεύγοντας τα χειρότερα. Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντέδρασε άμεσα παγώνοντας την επικύρωση της διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας, εκφράζοντας έντονες ανησυχίες για παραβίαση των συμφωνηθέντων από την πλευρά της Ουάσιγκτον.