Ραντεβού στην Άγκυρα: Οι «κόκκινες γραμμές» και το παρασκήνιο Μητσοτάκη – Ερντογάν
Μετά από αλλεπάλληλες αναβολές, η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «κλείδωσε» οριστικά για την ερχόμενη Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στο «Λευκό Παλάτι» στην Άγκυρα. Πρόκειται για ένα τετ-α-τετ υψηλών συμβολισμών, με την Αθήνα να προσέρχεται στο τραπέζι των συζητήσεων με μετρημένες προσδοκίες αλλά ξεκάθαρα μηνύματα προς τη γείτονα χώρα.
Ο στόχος της ελληνικής πλευράς είναι διττός: από τη μία επιδιώκει τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και από την άλλη την εδραίωση μιας σχέσης που θα επιτρέπει στους δύο ηγέτες να επιλύουν ζητήματα απευθείας, χωρίς τη μεσολάβηση τρίτων. «Έχουμε δουλέψει παραγωγικά τα προηγούμενα χρόνια για να αποτρέψουμε εντάσεις. Και ακόμη κι αν δεν μπορούμε να λύσουμε τα μεγάλα θέματα που παραμένουν ανοιχτά επί δεκαετίες, μπορούμε να έχουμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση», δήλωσε ο πρωθυπουργός, δίνοντας το στίγμα της ελληνικής στρατηγικής λίγες μόλις ημέρες πριν την αναχώρησή του.
Σε μια βαρυσήμαντη τοποθέτηση στο περιοδικό “Foreign Policy”, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε με νόημα πως «Για να χορέψεις ταγκό, χρειάζονται δύο». Παρά την έκδηλη ενόχληση της Τουρκίας για τις αμυντικές συμμαχίες της Ελλάδας, τα θαλάσσια πάρκα και το ελληνικό βέτο στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, η ελληνική πλευρά εκτιμά πως δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος κλιμάκωσης. Η Αθήνα παραμένει σταθερή στη θέση πως η μόνη διαφορά προς οριοθέτηση είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, το κλίμα παραμένει εύθραυστο, καθώς η Άγκυρα επιμένει στην προκλητική ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε προκλητικά πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας προστατεύουν τα συμφέροντά τους στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους, απαντώντας εμμέσως στις αναφορές για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. Η απάντηση της Αθήνας διά στόματος Παύλου Μαρινάκη ήταν αφοπλιστική: «Δεν μπορεί να μιλάει κάποιος για διεθνές δίκαιο και ταυτόχρονα να μιλάει για το δόγμα της “γαλάζιας πατρίδας”, το εκτός οποιασδήποτε λογικής αφήγημα των “γκρίζων ζωνών”».
Στην ατζέντα της συνάντησης θα βρεθεί ψηλά και το μεταναστευτικό, στη σκιά της πρόσφατης τραγωδίας στη Χίο. «Αυτές οι βάρκες δεν πρέπει ποτέ να φεύγουν από την Τουρκία», τόνισε ο πρωθυπουργός, επισημαίνοντας την ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων. Αυτή η συνάντηση, η πρώτη μετά τον Σεπτέμβριο του 2024, φιλοδοξεί να υπογραμμίσει την ανάγκη για αποκλιμάκωση και σταθερότητα, με την ελληνική κυβέρνηση να τονίζει πως η ηρεμία των τελευταίων ετών έχει ήδη αποφέρει καρπούς στο εμπόριο και τη διευκόλυνση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες.