Μετά από μια σειρά αναβολών, ο οδικός χάρτης των ελληνοτουρκικών σχέσεων οδηγεί πλέον στην Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα περάσει το κατώφλι του «Λευκού Παλατιού» στην Άγκυρα για το κρίσιμο τετ α τετ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Αθήνα προσέρχεται στο τραπέζι των συνομιλιών με μετρημένες προσδοκίες, αλλά με την ακλόνητη πεποίθηση πως οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοικτοί, χωρίς την ανάγκη τρίτων μεσολαβητών.

Λίγες ημέρες πριν την επίσημη επίσκεψη και τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, ο Έλληνας πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα των προθέσεών του. «Έχουμε δουλέψει παραγωγικά τα προηγούμενα χρόνια για να αποτρέψουμε εντάσεις. Και ακόμη κι αν δεν μπορούμε να λύσουμε τα μεγάλα θέματα που παραμένουν ανοιχτά επί δεκαετίες, μπορούμε να έχουμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση» δήλωσε χαρακτηριστικά, στέλνοντας μήνυμα ρεαλισμού. Μιλώντας μάλιστα στο περιοδικό “Foreign Policy”, ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε μια εμβληματική φράση για τη στάση της γείτονος, υπογραμμίζοντας πως «Για να χορέψεις ταγκό, χρειάζονται δύο».

Παρά τις τουρκικές αντιδράσεις για τη στρατηγική σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτιμά πως δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος κλιμάκωσης. Η ελληνική θέση παραμένει κρυστάλλινη, καθώς αναγνωρίζεται μία και μόνη διαφορά: η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Παρόλο που δεν υπάρχει ακόμη σύγκλιση για προσφυγή στη διεθνή δικαιοσύνη, η Αθήνα προσβλέπει σε κλίμα ηρεμίας.

Ωστόσο, η Άγκυρα δεν σταματά τις προκλήσεις. Μέσω του υπουργείου Άμυνας, η Τουρκία επαναφέρει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», δηλώνοντας πως «Σύμφωνα με την έννοια της Γαλάζιας Πατρίδας, οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις συνεχίζουν αποφασιστικά και αποφασιστικά το καθήκον τους να προστατεύουν όλα τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους». Η απάντηση της Αθήνας ήρθε άμεσα, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να τονίζει πως «Δεν μπορεί να μιλάει κάποιος για διεθνές δίκαιο και ταυτόχρονα να μιλάει για το δόγμα της “γαλάζιας πατρίδας”».

Στο τραπέζι θα τεθεί επιτακτικά και το μεταναστευτικό, ειδικά μετά την πρόσφατη τραγωδία στη Χίο. «Είχαμε ένα φοβερό δυστύχημα πριν από λίγες μέρες στο Αιγαίο, όπου 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Αυτές οι βάρκες δεν πρέπει ποτέ να φεύγουν από την Τουρκία και μπορούμε να συνεργαστούμε με τις τουρκικές αρχές για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα υπάρχουν άλλα ρίσκα, άλλες ζωές σε κίνδυνο» ανέφερε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας πως «Δεν πρέπει να αποφασίζουν άλλοι για το ποιοι μπαίνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος».

Παρά τα εμπόδια, η ελληνική πλευρά υπογραμμίζει τα κέρδη της τελευταίας διετίας, όπως τη μείωση της παραβατικότητας, τη χορήγηση βίζας εξπρές σε 12 νησιά και την εμβάθυνση του εμπορίου. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, «Η συνάντησή (Μητσοτάκη – Ερντογάν) και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων». Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση των δύο ηγετών μετά τον Σεπτέμβριο του 2024, σε μια στιγμή ορόσημο για τη σταθερότητα στην περιοχή.