Η παγκόσμια ταξιδιωτική βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, καθώς η αυστραλιανή Qantas Airways, η σκανδιναβική SAS και η Air New Zealand ανακοίνωσαν επίσημα αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων. Η αιτία κρύβεται στην απότομη άνοδο του κόστους των καυσίμων, η οποία πυροδοτήθηκε από την κλιμακούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές των καυσίμων των αεροσκαφών, που πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν κυμαίνονταν στα 85 με 90 δολάρια το βαρέλι, εκτινάχθηκαν τις τελευταίες ημέρες στα 150 έως και 200 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με στοιχεία από τον εθνικό αερομεταφορέα της Νέας Ζηλανδίας.

Ο πόλεμος έχει προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση στη ναυσιπλοΐα μέσω της σημαντικότερης διόδου εξαγωγής πετρελαίου παγκοσμίως, εκτοξεύοντας τις τιμές του «μαύρου χρυσού» και ανατρέποντας τα σχέδια εκατομμυρίων ταξιδιωτών. Η κατάσταση αυτή πυροδοτεί φόβους για μια ραγδαία μείωση της ζήτησης, που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε εκτεταμένη καθήλωση αεροπλάνων. Εκπρόσωπος της SAS δήλωσε χαρακτηριστικά: «Αυξήσεις αυτού του μεγέθους καθιστούν απαραίτητη μια αντίδραση προκειμένου να διατηρηθούν σταθερές και αξιόπιστες λειτουργίες», συμπληρώνοντας πως η εταιρεία έχει ήδη εφαρμόσει μια «προσωρινή προσαρμογή τιμών».

Η αβεβαιότητα στην αγορά έχει φέρει στο προσκήνιο διαφορετικές στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου. Ενώ εταιρείες όπως η Lufthansa και η Ryanair έχουν εξασφαλίσει μέρος των προμηθειών τους σε σταθερές τιμές μέσω αντιστάθμισης κινδύνου (hedging), η Finnair προειδοποιεί πως ακόμη και η διαθεσιμότητα των καυσίμων μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο. «Μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο την τιμή των καυσίμων αλλά και τη διαθεσιμότητά τους, τουλάχιστον προσωρινά», ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας, σημειώνοντας πάντως πως τέτοια προβλήματα δεν έχουν καταγραφεί ακόμη.

Το χάος στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής είναι ήδη ορατό. Στο Ντουμπάι, αεροσκάφη μπήκαν προσωρινά σε διαδικασία αναμονής λόγω πιθανής πυραυλικής επίθεσης, γεγονός που επιβεβαιώθηκε από την υπηρεσία Flightradar24. Την ίδια στιγμή, η Qantas αναζητά νέες διαδρομές προς την Ευρώπη για να αποφύγει τις επικίνδυνες ζώνες, όπου οι επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν περιορίσει δραματικά τις πτήσεις. Ήδη οι ναύλοι στα δρομολόγια Ασίας-Ευρώπης έχουν εκτοξευθεί λόγω του κλεισίματος εναέριων χώρων, με την Cathay Pacific να προσθέτει επιπλέον πτήσεις προς Λονδίνο και Ζυρίχη για να καλύψει την ανάγκη.

Οι αυξήσεις είναι χειροπιαστές για τους επιβάτες. Η Air New Zealand ανέβασε τους ναύλους οικονομικής θέσης κατά έξι δολάρια στις εσωτερικές πτήσεις, δώδεκα δολάρια στις διεθνείς μικρών αποστάσεων και κατά 53,5 δολάρια στις μακρινές πτήσεις. Παράλληλα, η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε αύξηση των επιβαρύνσεων καυσίμων έως και 35,2%, με τις πτήσεις προς Μαλδίβες, Μπαγκλαντές και Νεπάλ να δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα.

Ωστόσο, μια αχτίδα ελπίδας φάνηκε στις διεθνείς αγορές μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να τελειώσει σύντομα. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν στα 90 δολάρια από το υψηλό των 119 δολαρίων, οδηγώντας σε άνοδο των μετοχών των αεροπορικών εταιρειών στην Ευρώπη και την Ασία. Παρά τη μικρή αυτή σταθεροποίηση, τα καύσιμα παραμένουν το δεύτερο μεγαλύτερο έξοδο για τους αερομεταφορείς, αντιπροσωπεύοντας έως και το ένα τέταρτο των λειτουργικών τους εξόδων.

Η πίεση στον κλάδο εντείνεται και από την έλλειψη διαθέσιμου εναέριου χώρου, πρόβλημα που είχε ξεκινήσει από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Με τις Emirates, Qatar Airways και Etihad να διαχειρίζονται το ένα τρίτο της κίνησης μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, κάθε περαιτέρω περιορισμός στη Μέση Ανατολή καθιστά τη λειτουργία των διεθνών πτήσεων μια εξαιρετικά δύσκολη και δαπανηρή εξίσωση.