Πρίγκιπας Άντριου: Η άγνωστη διαδικασία που μπορεί να τον πετάξει εκτός θρόνου
Στο επίκεντρο της βρετανικής μοναρχίας, ένας θεσμός που κινείται με τους αργούς ρυθμούς των αιώνων, η περίπτωση του πρίγκιπα Άντριου πυροδοτεί μια σπάνια και σχεδόν πρωτόγνωρη συζήτηση. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από το Παλάτι είναι σαφές: είναι νομικά εφικτό να αφαιρεθεί ο Δούκας της Υόρκης από τη σειρά διαδοχής του θρόνου;
Ο άλλοτε δεύτερος στη γραμμή διαδοχής, που σήμερα βρίσκεται στην όγδοη θέση, βλέπει το θεσμικό του μέλλον να κρέμεται από μια κλωστή. Μετά από δεκαετίες αλλαγών στη βασιλική οικογένεια και τις πρόσφατες προσωπικές του περιπέτειες, η θέση αυτή φαντάζει πλέον περισσότερο συμβολική παρά ρεαλιστική, όμως παραμένει θεσμικά υπαρκτή. Παρά την απώλεια των στρατιωτικών του τίτλων και των δημόσιων προνομίων του, η διαδοχή δεν είναι ζήτημα επικοινωνιακής εικόνας, αλλά αυστηρής νομοθεσίας.
Η κρίσιμη λεπτομέρεια που αναδύεται είναι ότι η σειρά διαδοχής ρυθμίζεται αποκλειστικά από κοινοβουλευτικό δίκαιο και όχι από εσωτερικές αποφάσεις του στέμματος. Αυτό σημαίνει πως ούτε ο Βασιλιάς Κάρολος Γ΄ δεν έχει τη συνταγματική ισχύ να μεταβάλει μονομερώς τη θέση του αδελφού του. Για μια τέτοια ανατροπή, απαιτείται η ψήφιση νέας πράξης από το Βρετανικό Κοινοβούλιο, η έγκριση από τη Βουλή των Κοινοτήτων και τη Βουλή των Λόρδων, και η τελική βασιλική έγκριση. Το εγχείρημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο αν αναλογιστεί κανείς ότι απαιτείται παράλληλη νομοθεσία από όλα τα υπόλοιπα βασίλεια της Κοινοπολιτείας, καθώς ο Μονάρχης παραμένει αρχηγός κράτους σε πολλές διαφορετικές χώρες.
Στην ιστορία των Ουίνδσορ, δεν υπάρχει σαφές προηγούμενο αναγκαστικής απομάκρυνσης. Ακόμη και η περιβόητη παραίτηση του Εδουάρδου Η΄ το 1936 ήταν τελικά μια πράξη προσωπικής βούλησης και όχι κρατικής επιβολής. Αυτό καθιστά την τρέχουσα αντιπαράθεση περισσότερο ένα ηθικό και πολιτικό στοίχημα παρά μια απλή θεσμική διαδικασία. Παρόλα αυτά, η κοινή γνώμη φαίνεται να έχει ήδη πάρει την απόφασή της. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της YouGov, η απαίτηση για οριστική αποπομπή είναι πλέον κυρίαρχη, αντανακλώντας μια κοινωνία που απαιτεί αυστηρή λογοδοσία ακόμη και από τους πιο παραδοσιακούς θεσμούς.
Στην πράξη, η θέση του Άντριου αναμένεται να παραμείνει τυπική, εκτός αν σημειωθεί μια απρόβλεπτη και ιστορική πολιτική πρωτοβουλία. Στη σύγχρονη εποχή, η πραγματική ισχύς δεν πηγάζει μόνο από τους νόμους της διαδοχής, αλλά από τη δημόσια εμπιστοσύνη – μια αξία που αποδεικνύεται πολύ πιο εύθραυστη από κάθε στέμμα. Το πραγματικό διακύβευμα για τη βρετανική μοναρχία είναι πλέον το πώς θα προσαρμοστεί σε έναν κόσμο που αλλάζει με καταιγιστικούς ρυθμούς.