Αποκαλύπτεται ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ: 85,69 PetaFlops Δύναμης για την Ελλάδα
Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης αποκαλύπτει τις πρακτικές δυνατότητες του Εθνικού Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» μέσω ενημερωτικού σημειώματος 14 ερωτήσεων και απαντήσεων, σκαλίζοντας το μέλλον της ελληνικής επιστήμης και της καινοτομίας. Μεταξύ των εφαρμογών που περιγράφονται ξεχωρίζει η εκπαίδευση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών, η ανάπτυξη μοντέλων πρόβλεψης κινδύνων πυρκαγιάς και η πραγματοποίηση σύνθετων προσομοιώσεων για τη βιομηχανία.
Στον τομέα της Υγείας, ερευνητικές ομάδες θα αξιοποιούν ανωνυμοποιημένα δεδομένα για την ανάπτυξη εργαλείων εξατομικευμένης ιατρικής. Στην πολιτική προστασία, η τεράστια υπολογιστική ισχύς θα υποστηρίζει κλιματικά μοντέλα για την κατανόηση ακραίων φαινομένων. Αντίστοιχα, ελληνικές επιχειρήσεις θα προσομοιώνουν νέα προϊόντα και διαδικασίες, κόβοντας τον χρόνο δοκιμών πριν την παραγωγή. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον ελκύει η ανάπτυξη Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων και εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στην ελληνική γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», συνδυάζοντας ισχύ με δεδομένα, τεχνογνωσία και εξειδικευμένη υποστήριξη. Ως τονίζει το υπουργείο, δεν περιορίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη: εξυπηρετεί υπολογιστική φυσική, χημεία, βιολογία, μετεωρολογία, ενέργεια και κυβερνοασφάλεια. Οι πρώτοι χρήστες αποκτούν πρόσβαση σταδιακά τον Δεκέμβριο, μετά την πλήρη παραμετροποίηση. Η ισχύς θα διατίθεται σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς, ΜΜΕ, βιομηχανία και δημόσιο τομέα.
Οι ενδιαφερόμενοι υποβάλλουν προτάσεις αξιολογούμενες με βάση επιστημονική αξία, υπολογιστικές απαιτήσεις και διαθεσιμότητα πόρων. Οι ακριβείς όροι ανακοινώνονται από την ΕΔΥΤΕ με την έναρξη παραγωγικής λειτουργίας. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι ο ισχυρότερος υπερυπολογιστής που απέκτησε ποτέ η Ελλάδα, με 85,69 PetaFlops — περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια πράξεις ανά δευτερόλεπτο — καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως στο TOP500 και την 23η στο Green500 ενεργειακής αποδοτικότητας.
Είναι υπερυπολογιστής γενικού σκοπού, σχεδιασμένος για προβλήματα μεγάλης κλίμακας που απαιτούν ταυτόχρονη αξιοποίηση πολλοίς επεξεργαστικούς πόρους, επιτυγχάνοντας σε πρακτικό χρόνο εργασίες αδύνατες για συμβατικά συστήματα. Στον πυρήνα του «PHAROS AI Factory» — ένα από τα πρώτα ευρωπαϊκά AI Factories — παρέχει την υπολογιστική δύναμη ενώ το PHAROS την εμπλουτίζει με δεδομένα, εργαλεία και υποστήριξη, εστιάζοντας στην Υγεία, τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό, και τη Βιωσιμότητα, ενισχύοντας την τεχνολογική αυτονομία.
Βασιζόμενος στην αρχιτεκτονική HPE με επιταχυντές NVIDIA GH200 και άμεση υγρή ψύξη (Direct Liquid Cooling), εγκαταστάθηκε στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, σε αναγνωρισμένο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς 1.500 τ.μ. Το κέντρο διαθέτει 6,3 MVA ισχύ, πληροί πρότυπα Uptime Institute και λειτουργεί με πολιτικές ασφάλειας της ΕΔΥΤΕ. Η ενεργειακή αποδοτικότητα ενισχύεται από την υγρή ψύξη, την ελεύθερη ψύξη το μεγαλύτερο μέρος του έτους και φωτοβολταϊκό πάρκο 2 MWp για ιδιοκατανάλωση.
Ο χώρος επιτρέπει οργανωμένες επισκέψεις με προϋποθέσεις ασφάλειας, με ενημέρωση μετά την ολοκλήρωση των εργασιών. Διαχειρίζεται την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. (GRNET), φορέας του Υπουργείου, στο πλαίσιο EuroHPC, με εξειδικευμένο προσωπικό και συνεχή παρακολούθηση. Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 58,9 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, σε δύο στάδια: 41 εκατ. για εξοπλισμό και λογισμικό από την HPE, 17,9 εκατ. για ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές από την MainSys. Χρηματοδοτήθηκε από το «Ελλάδα 2.0» με πόρους NextGenerationEU και EuroHPC JU.