Ένα πρωινό με ξηρό και ερεθισμένο λαιμό συνήθως οφείλεται σε ιογενή λοίμωξη. Η Elisabeth Fowlie Mock, οικογενειακή γιατρός, τονίζει ότι «Οι πέντε πιο συχνές αιτίες του πονόλαιμου είναι: ένας ιός, ένας ιός, ένας ιός, ένας ιός και ένας ιός». Οι ρινοϊοί, η γρίπη, ο κορωνοϊός και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός είναι οι συχνότεροι ένοχοι.

Ο Benjamin C. Tweel, επίκουρος καθηγητής ωτορινολαρυγγολογίας στην Icahn School of Medicine at Mount Sinai, εξηγεί ότι ο πόνος στον λαιμό είναι συχνά το πρώτο σύμπτωμα, καθώς οι ιοί προσκολλώνται αρχικά εκεί. «Ο ιός εισέρχεται στα κύτταρα που επενδύουν τον λαιμό και προκαλεί μια φλεγμονώδη αντίδραση του ανοσοποιητικού», αναφέρει χαρακτηριστικά. Όταν ο οργανισμός αναγνωρίσει τον ιό, ο λεμφικός ιστός στο πίσω μέρος της μύτης και του λαιμού διογκώνεται, προκαλώντας πόνο. Σε πολλές περιπτώσεις, το σώμα καταφέρνει να περιορίσει την εισβολή πριν εξελιχθεί σε λοίμωξη, ενώ σε άλλες ακολουθούν τα γνωστά συμπτώματα, όπως καταρροή, μπούκωμα και βήχας.

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), ο πονόλαιμος που προκαλείται από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού υποχωρεί συνήθως μέσα σε μία εβδομάδα. Αναλγητικά όπως η ιβουπροφαίνη ή η ναπροξένη μπορούν να βοηθήσουν, μειώνοντας τον πόνο και τη φλεγμονή. Επιπλέον, υπάρχουν απλές και πρακτικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στο σπίτι για να προσφέρουν ανακούφιση.

Το γαργάρισμα με αλατόνερο είναι μια κλασική θεραπεία που χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια, με περιορισμένη επιστημονική τεκμηρίωση να την υποστηρίζει. Μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη του 2019 έδειξε ότι τα άτομα με μη βακτηριακό πονόλαιμο είχαν λιγότερο πόνο και δυσκολία στην κατάποση μία εβδομάδα αργότερα, σε σύγκριση με όσους χρησιμοποίησαν αντισηπτικό διάλυμα. Ο Cameron Wick, ωτολόγος και νευροωτολόγος στο University Hospitals, εξηγεί ότι το αλάτι μπορεί να μειώσει το οίδημα μέσω της όσμωσης, τραβώντας υγρά από τους ιστούς. Επιπλέον, ο Tweel προσθέτει ότι «πιθανότατα βοηθά να απομακρυνθούν υπολείμματα και σωματίδια ιών». Η Mock σημειώνει ότι η πρακτική «είναι πολύ απίθανο να βλάψει», ενώ μια ασφαλής αναλογία είναι ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε 240 ml ζεστό νερό.

Το μέλι είναι μια ακόμη δημοφιλής επιλογή, καθώς διαθέτει αντιβακτηριακές ιδιότητες και δημιουργεί ένα προστατευτικό φράγμα στον ερεθισμένο βλεννογόνο, λόγω της παχύρρευστης υφής του. Υπάρχουν ενδείξεις ότι βοηθά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του ανώτερου αναπνευστικού. Μάλιστα, μια μικρή μελέτη του 2023 έδειξε ότι το γαργάρισμα με μέλι μείωσε τον πόνο μετά από αφαίρεση αμυγδαλών. Το μέλι συνιστάται για παιδιά άνω του ενός έτους, αντί για φάρμακα για το κρυολόγημα, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι αυτά ωφελούν παιδιά κάτω των έξι. Η Mock προτείνει «Λίγο μέλι σε ζεστό ρόφημα ή ένα κουταλάκι σκέτο μπορεί να βοηθήσει», υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει ποτέ να δίνεται σε βρέφη κάτω των 12 μηνών λόγω του κινδύνου αλλαντίασης.

Το τσάι μπορεί επίσης να είναι καταπραϋντικό, αρκεί να μην περιέχει καφεΐνη. Ο Wick προτείνει χαμομήλι, τζίντζερ ή κουρκουμά, καθώς τα ροφήματα με καφεΐνη μπορεί να συμβάλλουν στην αφυδάτωση. Η προσθήκη μελιού και λεμονιού ενισχύει το αποτέλεσμα, καθώς η βιταμίνη C υποστηρίζει το ανοσοποιητικό και το λεμόνι αυξάνει την παραγωγή σάλιου, βοηθώντας στην αραίωση της παχύρρευστης βλέννας.

Αν το τσάι δεν είναι επιλογή, άλλα ζεστά ροφήματα, όπως ζεστό νερό, ζωμοί ή σούπες, μπορούν να προσφέρουν παρόμοια ανακούφιση. Ο Wick αναφέρει ότι «Υπάρχει μια καταπραϋντική επίδραση του ζεστού νερού», ενώ ο Tweel επισημαίνει ότι η επαρκής ενυδάτωση είναι από τα πιο σημαντικά μέτρα. Όπως λέει χαρακτηριστικά «Όσο πιο αφυδατωμένος είσαι, τόσο χειρότερα θα είναι τα συμπτώματα».

Για ορισμένους, τα κρύα τρόφιμα, όπως παγάκια ή παγωτά, είναι πιο ανακουφιστικά, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι έντονος. Η ψύξη φαίνεται να μουδιάζει τις νευρικές απολήξεις, κάτι που αξιοποιείται και μετά από επεμβάσεις, όπως η αφαίρεση αμυγδαλών, αν και τα δεδομένα για ιογενείς λοιμώξεις είναι περιορισμένα.

Ο ξηρός αέρας μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό, γι' αυτό και ένας υγραντήρας ψυχρής ομίχλης μπορεί να βοηθήσει. Ωστόσο, ο Tweel προειδοποιεί ότι αυτές οι συσκευές πρέπει να καθαρίζονται σχολαστικά, καθώς η ανάπτυξη μούχλας και βακτηρίων μπορεί να προκαλέσει νέα προβλήματα. Το CDC συνιστά καθημερινό άδειασμα του δοχείου και χρήση αποσταγμένου ή βρασμένου και κρυωμένου νερού. Εναλλακτικά, ένα ζεστό ντους ή η εισπνοή ατμού μπορεί να προσφέρει παρόμοιο αποτέλεσμα.

Τέλος, για τους ενήλικες, οι παστίλιες ή καραμέλες για τον λαιμό αυξάνουν την παραγωγή σάλιου, μειώνοντας την ξηρότητα. Ο Tweel σημειώνει ότι «Ό,τι βοηθά στην καταπολέμηση της ξηρότητας είναι χρήσιμο», προσθέτοντας ότι ορισμένοι προτιμούν τη δροσερή αίσθηση της μενθόλης ή του ευκαλύπτου. Ωστόσο, δεν συνιστώνται για παιδιά κάτω των τεσσάρων ετών λόγω κινδύνου πνιγμού.

Συνήθως, ο πονόλαιμος υποχωρεί σε λίγες ημέρες και ακολουθούν άλλα συμπτώματα του κρυολογήματος. Αν όμως συνοδεύεται από πυρετό, έντονο πόνο, δυσκολία στην αναπνοή ή την κατάποση, λευκές πλάκες στον λαιμό ή παραμένει για περισσότερες από επτά ημέρες, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη που χρειάζεται θεραπεία.