Alpha Bank: Οι μακροοικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στην ελληνική οικονομία

Πόλεμος στο Ιράν: Οι τρεις παράγοντες που θα κρίνουν την ελληνική οικονομία

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Η πορεία της ελληνικής οικονομίας βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η ένταση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ δημιουργεί ένα νέο τοπίο αβεβαιότητας. Το εύρος των επιπτώσεων θα κριθεί από τη διάρκεια των συγκρούσεων, τον βαθμό διαταραχής στις ενεργειακές ροές και τη γεωγραφική έκταση των επιχειρήσεων, παράγοντες που θα καθορίσουν αν η κρίση θα παραμείνει τοπική ή θα λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Παρά τις εξωτερικές πιέσεις, η Ελλάδα επιδεικνύει αξιοσημείωτες αντοχές. Με ρυθμό μεγέθυνσης 2,4% το τέταρτο τρίμηνο και ετήσια άνοδο 2,1%, η χώρα υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος περιορίστηκε στο 1,5%. Η ελληνική οικονομία παραμένει σε τροχιά ανόδου, θωρακισμένη από τα συνεχή πρωτογενή πλεονάσματα των τελευταίων ετών, όμως η ιδιότητα του καθαρού εισαγωγέα ενέργειας αποτελεί την «αχίλλειο πτέρνα» της. Με το 61% της τελικής κατανάλωσης να εξαρτάται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η χώρα είναι εκτεθειμένη στις διεθνείς ανατιμήσεις.

Οι πηγές εφοδιασμού παραμένουν συγκεκριμένες, με το φυσικό αέριο να προέρχεται από τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ πάνω από το 60% του πετρελαίου εισάγεται από το Ιράκ, το Καζακστάν και τη Λιβύη. Μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο κύμα ακρίβειας, θυμίζοντας τις ημέρες του πολέμου στην Ουκρανία. Η ενεργειακή συνιστώσα του πληθωρισμού παραμένει ήδη 19,5% υψηλότερη σε σχέση με το 2021, και μια νέα κρίση θα μπορούσε να διαχύσει το κόστος στα τρόφιμα και σε άλλες βασικές υπηρεσίες.

Ο τουρισμός, η βαριά βιομηχανία της χώρας, βρίσκεται επίσης στο προσκήνιο. Η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη υψηλότερη θέση στην ΕΕ σε εξάρτηση από το τουριστικό προϊόν, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη στην αβεβαιότητα της Μεσογείου. Αν και ο φόβος μπορεί να επηρεάσει τις αφίξεις και την κρουαζιέρα, υπάρχει και το σενάριο της «αναγκαστικής» εύνοιας: αν οι συγκρούσεις περιοριστούν στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα ίσως απορροφήσει μερίδια αγοράς από ανταγωνιστικούς προορισμούς, όπως συνέβη κατά την Αραβική Άνοιξη.

Την ίδια στιγμή, το 2026 αποτελεί ένα ορόσημο-φωτιά. Είναι το τελευταίο έτος για την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του προγράμματος Next Generation EU. Οι επενδύσεις, που το 2025 αναμένονται να αυξηθούν κατά 8,9%, αποτελούν τον βασικό κινητήρα του ΑΕΠ, ξεπερνώντας για πρώτη φορά την ιδιωτική κατανάλωση. Η δυναμική αυτή είναι εμφανής στις κατοικίες με άνοδο 22,4%, στον μεταφορικό εξοπλισμό με 20,8% και στις λοιπές κατασκευές με 8,3%.

Παρά τα σύννεφα του πολέμου, η ελληνική οικονομία διαθέτει «καύσιμα». Η στατιστική επίδραση βάσης για το 2026 εκτιμάται ήδη στο 1,1%, ενώ η δημοσιονομική σταθερότητα επιτρέπει τη λήψη μέτρων στήριξης αν οι περιστάσεις το απαιτήσουν. Το στοίχημα είναι πλέον η διατήρηση της επενδυτικής ορμής μέσα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει ραγδαία.