Ο γιος του Χαμενεΐ, ο εγγονός του Χομεϊνί, ο αγιατολάχ Αραφί –Πιθανοί υποψήφιοι για το ανώτατο αξίωμα στο Ιράν

Ποιος θα είναι ο επόμενος; Η κρίσιμη «μάχη» διαδοχής στην Τεχεράνη

Κόσμος
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Η Τεχεράνη φλέγεται και μαζί της η παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα, καθώς το Ιράν αναζητά τον άνθρωπο που θα καθίσει στον θρόνο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Ο θάνατος του ισχυρού άνδρα κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών στην ιρανική πρωτεύουσα σήμανε το τέλος μιας εποχής 37 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα κενό εξουσίας που πρέπει να καλυφθεί άμεσα εν μέσω του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σε εξέλιξη βρίσκεται πλέον μια άλλη «μάχη», αυτή της διαδοχής.

Αυτή είναι μόλις η δεύτερη φορά από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 που η χώρα καλείται να επιλέξει ανώτατο ηγέτη. Το διακύβευμα είναι τεράστιο: από τη μία πλευρά βρίσκονται οι σκληροπυρηνικοί που ορκίζονται εκδίκηση κατά της Δύσης και από την άλλη οι φερόμενοι ως μεταρρυθμιστές που επιδιώκουν τη διπλωματία. Στο ιρανικό σύστημα, ο ανώτατος ηγέτης έχει τον τελευταίο λόγο για όλα, από την καθημερινότητα των πολιτών μέχρι το πυρηνικό πρόγραμμα και τις αποφάσεις για πόλεμο ή ειρήνη. Προς το παρόν, η ευθύνη αυτή ανήκει στον Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας.

Η χώρα διοικείται προσωρινά από ένα κυβερνητικό συμβούλιο αποτελούμενο από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, τον επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζέι και τον κληρικό Αλιρεζά Αραφί. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, ο νέος ανώτατος ηγέτης θα επιλεγεί στις αρχές αυτής της εβδομάδας από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων. Πρόκειται για μια επιτροπή 88 κληρικών που εκλέγονται με λαϊκή ψήφο μετά την έγκριση των υποψηφιοτήτων τους από το Συμβούλιο των Φρουρών. Δεδομένου ότι ο Αλί Χαμενεΐ επηρέαζε άμεσα αυτά τα σώματα, μια ριζική πολιτική μεταστροφή φαντάζει μάλλον απίθανη.

Οι κορυφαίοι υποψήφιοι για τη διαδοχή συγκεντρώνουν το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του εκλιπόντος, θεωρείται ισχυρός μνηστήρας με στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, αν και η επιλογή του ίσως αποδειχθεί δύσκολη λόγω της κριτικής που ασκεί η Ισλαμική Δημοκρατία στην κληρονομική διακυβέρνηση. Ο Αλιρεζά Αραφί, που εκτελεί χρέη προσωρινού ηγέτη, έσπευσε να απειλήσει το Ισραήλ με εκδίκηση για τη δολοφονία του Χαμενεΐ, ενώ ηγείται και ενός δικτύου θρησκευτικών σεμιναρίων.

Στον αντίποδα, ο Χασάν Ρουχανί εκπροσωπεί τη μετριοπαθή πτέρυγα. Υπήρξε πρόεδρος από το 2013 έως το 2021 και πέτυχε την ιστορική πυρηνική συμφωνία με την κυβέρνηση Ομπάμα, την οποία αργότερα ακύρωσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Παρά την εμπειρία του, αποκλείστηκε από τη Συνέλευση το 2024, γεγονός που ο ίδιος κατήγγειλε ως παραβίαση της πολιτικής συμμετοχής. Παράλληλα, ο Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του ιδρυτή της Δημοκρατίας, παραμένει μια σεβαστή προσωπικότητα που εργάζεται στο μαυσωλείο του παππού του. Τέλος, ο Μοχάμαντ Μεντί Μιρμπαγκέρι ενσαρκώνει τη σκληροπυρηνική γραμμή, έχοντας υποστηρίξει το δικαίωμα παραγωγής «ειδικά όπλα», ενώ χαρακτήρισε τα μέτρα για την πανδημία ως «συνωμοσία».