Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν χθες ισχυρή άνοδο, καθώς ένας συνδυασμός γεωπολιτικών κλυδωνισμών από τη Μέση Ανατολή έως τη Μαύρη Θάλασσα απειλεί να αποσταθεροποιήσει την παγκόσμια προσφορά αργού. Η τιμή του πετρελαίου brent ξεπέρασε τα 65 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο, σημειώνοντας άνοδο άνω του 6% μέσα σε μόλις τρεις συνεδριάσεις, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν πλέον ένα εκρηκτικό κοκτέιλ κινδύνων. Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να κλιμακώσει την πίεση στην Τεχεράνη, επιβάλλοντας δασμούς 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν, έχει προκαλέσει τριγμούς στις αγορές.

Η ρητορική της Ουάσιγκτον, που δεν αποκλείει πλέον τη στρατιωτική δράση, επαναφέρει μάλιστα στο προσκήνιο το ακραίο σενάριο του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, μιας πλωτής οδού που συνδέει τον Περσικό Κόλπο και την Αραβική Θάλασσα και μέσω της οποίας ρέει σχεδόν το ένα τρίτο του αργού πετρελαίου που μεταφέρεται παγκοσμίως μέσω θαλάσσης.

Μια στρατιωτική αντιπαράθεση θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν να κλείσει τη νευραλγική για το παγκόσμιο εμπόριο δίοδο, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, θα εκτόξευε τις τιμές κατά 10 έως 20 δολάρια το βαρέλι. Ο αντίκτυπος θα επεκτεινόταν και στο φυσικό αέριο, με τις τιμές στην Ευρώπη να αυξάνονται κατά 14% σε τρεις ημέρες, καθώς το Ιράν αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό παγκοσμίως.

Ενώ τα βλέμματα είναι στραμμένα στη Μέση Ανατολή, μια νέα εστία κρίσης ξέσπασε χθες (13.1) στο Νοβοροσίσκ, σε έναν ζωτικής σημασίας τερματικό σταθμό για το αργό πετρέλαιο του Καζακστάν στις ακτές της Ρωσίας στη Μαύρη Θάλασσα. Μια σειρά επιθέσεων με drones έπληξε δεξαμενόπλοια (όπως τα «Delta Harmony» και «Matilda») που μετέφεραν πετρέλαιο της Κοινοπραξίας Αγωγών της Κασπίας (CPC), η οποία χειρίζεται περίπου το 2% της παγκόσμιας ημερήσιας προσφοράς. Η διαταραχή σε μια κρίσιμη αρτηρία για τις εξαγωγές πετρελαίου του Καζακστάν, την οποία διαχειρίζονται κολοσσοί του κλάδου, όπως η Chevron και η Shell, προκάλεσε άμεσους φόβους για παρατεταμένη συμπίεση της προσφοράς. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν ενταθεί οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον τερματικό σταθμό CPC ή κοντά σε αυτόν, επηρεάζοντας τα χρονοδιαγράμματα φόρτωσης και αναχώρησης των φορτίων αργού πετρελαίου του Καζακστάν.

Παρά την τρέχουσα άνοδο στις τιμές, οι αναλυτές παραμένουν διχασμένοι για τη συνέχεια: Ο Τζεφ Κάρι της Carlyle προειδοποιεί ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος είναι σε ιστορικό υψηλό, δημιουργώντας την τέλεια «συνταγή» για μια βίαιη ανατίμηση. Στον αντίποδα, στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι η αγορά τείνει προς υπερπροσφορά (περίπου 2,5-3 εκατ. βαρέλια ημερησίως για το πρώτο τρίμηνο του 2026), γεγονός που ίσως συγκρατήσει τις τιμές αν οι διαταραχές αποδειχθούν προσωρινές. Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα. Η πολυπλοκότητα της Μέσης Ανατολής και η τεράστια απόσταση από τις ΗΠΑ καθιστούν μια «στρατηγική κατάληψης» αδύνατη, στρέφοντας την Ουάσιγκτον περισσότερο προς τις κυρώσεις και τα επιλεκτικά πλήγματα.