Δεν διανύουμε απλώς μια περίοδο προκλήσεων ως φίλαθλοι του Παναθηναϊκού, αλλά ίσως βρισκόμαστε σε μια κομβική στιγμή για να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την ομάδα. Η επιλογή του Παναθηναϊκού, για τους περισσότερους από εμάς, δεν ήταν μια συνειδητή απόφαση, αλλά μάλλον μια "επιβολή" από το οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον. Υπήρχε βέβαια και η δυνατότητα της άρνησης, αλλά είναι δύσκολο να αντισταθείς όταν από τριών χρονών μαγεύεσαι από το πράσινο του γηπέδου.

Θυμάμαι την πρώτη μου φορά στο γήπεδο το 1983, σε ηλικία τεσσάρων ετών. Ήταν ένας αγώνας ρουτίνας Παναθηναϊκός-Πανσερραϊκός στη Λεωφόρο, με το τελικό σκορ να διαμορφώνεται στο 5-0. Από τότε, απαντούσα με περηφάνια στην ερώτηση "τι ομάδα είσαι". Ο πατέρας μου, όταν ήρθε στην Αθήνα, βρήκε ένα φθηνό κατάλυμα στου Γκύζη, και η Λεωφόρος ήταν η πιο προσιτή διασκέδαση τις Κυριακές. Έτσι, η επιλογή του Παναθηναϊκού ήταν φυσική για εκείνον, και κατ' επέκταση για εμένα.

Είμαι ευγνώμων για εκείνη την πρώτη επίσκεψη στη Λεωφόρο, αν και δεν θυμάμαι πολλά πράγματα 43 χρόνια μετά. Ο Παναθηναϊκός έχει υπάρξει ένας πιστός φίλος στη ζωή μου, γεμίζοντας την καθημερινότητά μου με χρώμα και έντονα συναισθήματα. Η οπαδική αγάπη είναι ένα ψυχολογικό και λαογραφικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από υψηλό αίσθημα αφοσίωσης, κάτι που δεν είναι απλώς μια ιδέα, αλλά ένας τρόπος ζωής και μέσο κοινωνικοποίησης.

Αυτό το αίσθημα πίστης δεν κλονίζεται εύκολα, ακόμα και από αγωνιστικές αποτυχίες. Δεν αλλάζει κανείς ομάδα επειδή η δική του χάνει ή δεν έχει κατακτήσει πρωτάθλημα για χρόνια. Στην Αγγλία, αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο: αν είσαι Κρίσταλ Πάλας, θα μείνεις Κρίσταλ Πάλας για πάντα, περιμένοντας έναν τίτλο ίσως και 100 χρόνια.

Ο κοινωνιολόγος Γιάννης Ζαϊμάκης στο βιβλίο του, αναλύοντας τις κοινότητες οπαδών της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, συμπεραίνει ότι "η σχέση με την ομάδα παραπέμπει σε μία διακριτή πολιτισμική ταυτότητα συνδεδεμένη με μία συλλογικότητα η οποία έχει τη δική της αυτοσυνείδηση". Μια πολύ ισχυρή σχέση, δηλαδή.

Επιστρέφοντας στον Παναθηναϊκό, η παρατεταμένη περίοδος χωρίς πρωτάθλημα είναι πρωτοφανής στην ιστορία του. Όντας μια ομάδα που "τρέφει" το γόητρό της με τίτλους, αυτή η "ανομβρία" είναι ιδιαίτερα αισθητή. Ωστόσο, δεν είμαστε οι μόνοι. Η Λίβερπουλ έζησε 30 χρόνια χωρίς πρωτάθλημα, μια "επίδοση" που φάνταζε αδιανόητη. Όμως, ακόμα και τότε, οι φίλαθλοι στο "Άνφιλντ" τραγουδούσαν "You'll never walk alone".

Παρόλο που ο Παναθηναϊκός δεν έχει κατακτήσει ευρωπαϊκούς τίτλους για να αντισταθμίσει την έλλειψη εγχώριων, η αγάπη μας για την ομάδα παραμένει ακλόνητη. Ακούω συχνά παραινέσεις για εμπάργκο στο γήπεδο, αλλά δεν αγαπήσαμε ποτέ κάποιον ιδιοκτήτη. Αγαπήσαμε το έμβλημα, το χρώμα της φανέλας, τους παίκτες και, φυσικά, τους τίτλους. Όχι τους ιδιοκτήτες, και σίγουρα όχι τον παρόντα, που είναι ο χειρότερος στην ιστορία της ομάδας.

Δεν θα σταματήσουμε να πηγαίνουμε στο γήπεδο. Αγοράσαμε εισιτήριο διαρκείας φέτος, όχι για να ενισχύσουμε το ταμείο του ιδιοκτήτη, αλλά για να είμαστε κοντά στην ομάδα και να αποφύγουμε το άγχος της αναζήτησης εισιτηρίου. Και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε, ακόμα και στο νέο γήπεδο.

Δεν αδιαφορούμε για τα αποτελέσματα και τις καλές εμφανίσεις. Έχουμε πλήρη συναίσθηση του μεγέθους της ομάδας και των απαιτήσεών μας, καθώς και των κινδύνων που αντιμετωπίζουμε. Αλλά μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση (αν βελτιωθεί, γιατί δεν είναι δεδομένο ότι ο Παναθηναϊκός θα επιστρέψει), θα είμαστε εκεί.

Ίσως συμμετέχουμε εν αγνοία μας σε ένα γιγάντιο ψυχολογικό πείραμα, όπου δοκιμάζεται η ψυχική μας αντοχή και η παναθηναϊκή πίστη μας. Αλλά θα αντέξουμε, όπως άντεξαν και άλλοι πριν από εμάς. Θα ασκήσουμε κριτική, ίσως και άδικη, και θα εκφράσουμε τη δυσαρέσκειά μας, γιατί το γήπεδο δεν είναι χώρος για αστική ευγένεια. Αλλά για να τα κάνουμε όλα αυτά, θα είμαστε παρόντες.

Με τα σώματά μας, λοιπόν, θα προσπαθήσουμε να κρατήσουμε όρθιο τον Παναθηναϊκό, μέσα στο κρύο, στη βροχή, στη ζέστη, στη Λεωφόρο και όπου αλλού χρειαστεί. Δεν θα μας υποχρεώσει κανείς, θα το κάνουμε μόνοι μας. Αν έρθουν τίτλοι, καλώς. Αν όχι, πάλι εκεί θα είμαστε. Δεν το χρωστάμε σε κανέναν άλλο παρά μόνο στην παιδική μας ηλικία, την οποία δεν θα προδώσουμε ποτέ. Άλλωστε, "είμαστε από τη Λεωφόρο…"

Κάντε εγγραφή στο newsletter του News24/7 για να λαμβάνετε κάθε μέρα τα σημαντικότερα θέματα στο inbox σας