Η επίθεση ουκρανικών drones σε δεξαμενόπλοιο του ρωσικού «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο, νοτιοδυτικά της Κρήτης, σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στον πόλεμο, μεταφέροντας τις επιχειρήσεις μακριά από το ουκρανικό μέτωπο.

Για πρώτη φορά, το Κίεβο αναλαμβάνει επίσημα δράση σε τόσο μεγάλη απόσταση, στοχεύοντας έναν κρίκο του δικτύου του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας. Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, ο στόλος αυτός χρηματοδοτεί τη ρωσική πολεμική προσπάθεια μέσω της παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), εναέρια μη επανδρωμένα οχήματα έπληξαν το δεξαμενόπλοιο «Qendil» σε ουδέτερα ύδατα της Μεσογείου, ενώ έπλεε νοτιοδυτικά της Κρήτης.

Το πλοίο, που ανήκει στον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ήταν άδειο τη στιγμή της επίθεσης. Οι ουκρανικές αρχές αναφέρουν πως υπέστη κρίσιμες ζημιές, σε μια επιχείρηση που χαρακτηρίζεται άνευ προηγουμένου λόγω της μεγάλης απόστασης και της μεθόδου που χρησιμοποιήθηκε.

Πηγή των ουκρανικών υπηρεσιών δήλωσε στην Ukrainska Pravda ότι πρόκειται για μια νέα επιχείρηση των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών, η οποία εκτελέστηκε σε απόσταση άνω των 2.000 χιλιομέτρων από το έδαφος της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, μετά από ενέργειες σε ουδέτερα ύδατα της Μεσογείου, η Ειδική Μονάδα «Α» της SBU έπληξε με εναέρια μη επανδρωμένα οχήματα το δεξαμενόπλοιο «Qendil» προκαλώντας του κρίσιμες ζημιές.

Όπως ανέφερε το ίδιο πρόσωπο στην Ukrainska Pravda, το δεξαμενόπλοιο δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό του.

«Ο εισβολέας χρησιμοποιούσε αυτό το δεξαμενόπλοιο για την παράκαμψη των κυρώσεων και για την αποκόμιση εσόδων που κατευθύνονταν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Από την άποψη του Διεθνούς Δικαίου και των νόμων και εθίμων του πολέμου πρόκειται για απολύτως νόμιμο στόχο για την SBU. Ο εχθρός πρέπει να καταλάβει ότι η Ουκρανία δεν θα σταματήσει και θα τον πλήττει σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου κι αν βρίσκεται», τόνισε η ίδια πηγή.

Τα στοιχεία του MarineTraffic έδειχναν ότι το τελευταίο καταγεγραμμένο στίγμα του «Qendil» το πρωί της Παρασκευής το εντόπιζε ανοιχτά της Κρήτης, να πλέει παράλληλα με τις ακτές της Λιβύης.

Ο Ουκρανός αξιωματούχος, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, δεν διευκρίνισε πού ακριβώς βρισκόταν το πλοίο τη στιγμή της επίθεσης, ούτε πότε αυτή σημειώθηκε.

Κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνέντευξης Τύπου, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ρωτήθηκε για τις πληροφορίες ότι «άλλο ένα από τα δεξαμενόπλοιά μας στη Μεσόγειο Θάλασσα δέχθηκε επίθεση».

Οπως είπε, «αυτό γίνεται, μεταξύ άλλων, με έναν πραγματιστικό στόχο – να αυξηθούν τα ασφάλιστρα. Όμως αυτό δεν θα οδηγήσει ποτέ στο αποτέλεσμα που αναμένουν, δεν θα διαταράξει τις προμήθειες και, στο τέλος, θα δημιουργήσει μόνο μια πρόσθετη απειλή. Από τη χώρα μας θα υπάρξει απάντηση».

Ο Πούτιν αναφέρθηκε επίσης σε επιθέσεις κατά «πολιτικών υποδομών», δηλώνοντας: «Από τη δική μας πλευρά θα υπάρχει πάντα απάντηση».

Η Ουκρανία έχει πλήξει ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, ωστόσο τις τελευταίες εβδομάδες έχει επεκτείνει την εκστρατεία της, με επιθέσεις σε πετρελαϊκές πλατφόρμες στην Κασπία Θάλασσα και με ανάληψη ευθύνης για επιθέσεις θαλάσσιων drones σε τρία δεξαμενόπλοια στη Μαύρη Θάλασσα.

Τα συγκεκριμένα πλοία, όπως και το «Qendil» με σημαία Ομάν, ανήκουν στον αποκαλούμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας – πλοία εκτός ρυθμιστικού πλαισίου, τα οποία, σύμφωνα με το Κίεβο, επιτρέπουν στη Μόσχα να εξάγει μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και να χρηματοδοτεί τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας παρά τις δυτικές κυρώσεις.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει απειλήσει να στερήσει από την Ουκρανία την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα ως απάντηση στις επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων, τις οποίες έχει χαρακτηρίσει «πειρατεία».

Σύμφωνα με το MarineTraffic, το «Qendil» κατευθυνόταν από το ινδικό λιμάνι Σίκα προς το ρωσικό λιμάνι Ουστ-Λούγκα στη Βαλτική Θάλασσα.

Η Ινδία είναι μεγάλος αγοραστής ρωσικού πετρελαίου, αν και έχει δεχθεί πιέσεις από τον πρόεδρο Τραμπ να περιορίσει τις εισαγωγές, ώστε να μειωθούν τα έσοδα που, σύμφωνα με την Ουκρανία, τροφοδοτούν τον πόλεμο της Ρωσίας.

Το πλήγμα στο «Qendil» θεωρείται σημαντικό όχι μόνο λόγω της απόστασης, αλλά και επειδή πραγματοποιήθηκε με εναέρια drones μεγάλου βεληνεκούς.

Οπως ανέφερε η βρετανική εταιρεία διαχείρισης ναυτιλιακού κινδύνου Vanguard, η εξέλιξη αυτή αντανακλά «μια σαφή διεύρυνση της χρήσης μη επανδρωμένων εναέριων συστημάτων από την Ουκρανία εναντίον θαλάσσιων στόχων που συνδέονται με το υπό καθεστώς κυρώσεων ρωσικό δίκτυο εξαγωγών πετρελαίου».

Ο Ουκρανός αξιωματούχος δεν διευκρίνισε πώς έφτασαν τα drones στο πλοίο, σημείωσε ωστόσο ότι η επιχείρηση περιλάμβανε «πολυεπίπεδα μέτρα».

Νωρίτερα φέτος, η SBU είχε μεταφέρει κρυφά δεκάδες drones στο εσωτερικό της Ρωσίας για επιχείρηση καταστροφής στρατηγικών βομβαρδιστικών σε αεροπορικές βάσεις βαθιά στη ρωσική επικράτεια.

Από τον Δεκέμβριο του 2024 έχουν σημειωθεί και άλλες εκρήξεις σε δεξαμενόπλοια που είχαν προσεγγίσει ρωσικά λιμάνια.

Η Ουκρανία δεν έχει επιβεβαιώσει ούτε διαψεύσει εμπλοκή, ωστόσο πηγές της ναυτιλιακής ασφάλειας εκτιμούν ότι πίσω από τα περιστατικά βρίσκεται το Κίεβο.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, δύο μέλη πληρώματος του ρωσικής σημαίας δεξαμενόπλοιου «Valeriy Gorchakov» σκοτώθηκαν σε ουκρανική επίθεση με drone στο λιμάνι του Ροστόφ-ον-Ντον, στη νότια Ρωσία.