Η παγκόσμια αγορά ντίζελ, του καυσίμου που τροφοδοτεί μεγάλο μέρος της οικονομίας, βιώνει μια πρωτοφανή κρίση. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία δημιούργησαν μια «τέλεια καταιγίδα», μπλοκάροντας ροές από περιοχές που αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα τρίτο των διεθνών εξαγωγών. Η αλματώδης άνοδος των τιμών έχει επιβαρύνει σημαντικά επιχειρήσεις, αγρότες και νοικοκυριά, ιδίως στις ΗΠΑ. Η αμερικανική κυβέρνηση ζήτησε από την Ευρώπη να χρησιμοποιήσει τα αποθέματά της εκτάκτου ανάγκης, ενώ εξετάζει και την πιθανή απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών. Αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο φρένο στις εξαγωγές θα είχε δυνητικά καταστροφικές επιπτώσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Η έλλειψη διαθεσιμότητας έχει εκτοξιστεί τις τιμές διεθνώς. Στις ΗΠΑ καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ των 6,52 δολαρίων το γαλόνι την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ αυτή τη στιγμή η τιμή διαμορφώνεται στα 6,39 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 70% από την έναρξη της σύρραξης. Στην ΕΕ οι τιμές είναι ακόμη υψηλότερες λόγω της αυστηρότερης φορολόγησης, με τη μέση τιμή στην περιοχή να αγγίζει το επίπεδο-ρεκόρ των 9,63 δολαρίων το γαλόνι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.

Το ντίζελ έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα ανά λίτρο σε σύγκριση με τη βενζίνη, ενώ οι κινητήρες πετρελαίου είναι συνήθως πιο αποδοτικοί. Γι’ αυτό το λόγο χρησιμοποιείται για την κίνηση βαρέων οχημάτων και εξοπλισμού, όπου η υψηλή αποδοτικότητα του καυσίμου είναι καθοριστική. Κατά συνέπεια, οι οικονομίες παγκοσμίως εξαρτώνται άμεσα από το ντίζελ.

Μια απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ δεν θα ανακούφιζε τη διεθνή αγορά. Θα στερούσε από αυτήν μια κρίσιμη πηγή εφοδιασμού, ωθώντας ακόμη περισσότερο τις τιμές παγκοσμίως. Παράλληλα, θα προκαλούσε άμεσες ελλείψεις στη Λατινική Αμερική, η οποία εισάγει το 90% του ντίζελ από τις ΗΠΑ, αλλά και στην Ασία, αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος των μεταφορών και της θέρμανσης. Η Ευρώπη θα δεχόταν επίσης ισχυρό πλήγμα, καθώς καλύπτει πλέον σχεδόν το 40% των εισαγωγών της από αμερικανικά διυλιστήρια.

Παρότι οι εγχώριες τιμές στις ΗΠΑ ενδέχεται να υποχωρήσουν πρόσκαιρα, το μέτρο θα μπορούσε τελικά να ακριβύνει όλα τα καύσιμα. Αν οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίσουν με αδιάθετο ντίζελ, τα διυλιστήρια θα αναγκαστούν να μειώσουν τη συνολική παραγωγή τους, περιορίζοντας έτσι και τα αποθέματα βενζίνης.

Η βραχυπρόθεσμη μείωση των τιμών θα εξαρτηθεί από την ανάκαμψη των ροών. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι εξαγωγές ντίζελ από τη Μέση Ανατολή αρχίζουν να ανακάμπτουν. Παρότι οι ροές από την περιοχή αυξήθηκαν κατά 30% τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με τον Αύγουστο, παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα. Μια άλλη επιλογή για την ΕΕ είναι η αποδέσμευση καυσίμων από τα στρατηγικά της αποθέματα. Σύμφωνα με τη Eurostat, στο τέλος Ιουνίου η ΕΕ διέθετε 36 εκατ. τόνους ντίζελ σε αποθέματα εκτάκτου ανάγκης, ποσό που καλύπτει την κατανάλωση περίπου δύο μηνών.

Η Κίνα, τέλος, αξιοποιεί την πλεονάζουσα διυλιστική της ικανότητα. Βάσει στοιχείων της Kpler, τα κινεζικά διυλιστήρια αύξησαν κατακόρυφα τις εξαγωγές τους τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, προσθέτοντας σχεδόν 800.000 επιπλέον μετρικούς τόνους μηνιαίως στην παγκόσμια αγορά. Η ποσότητα αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να καλύψει το έλλειμμα από τη Μέση Ανατολή, το οποίο άγγιξε τον περασμένο μήνα τα τέσσερα εκατ. τόνους.