Μια ολόκληρη πολιτική ανατροπή προεβάλε την ιστορική συνεδρίαση της Λιβυκής Βουλής. Πριν από δύο εβδομάδες, ελεγμένοι από τον Σαντάμ Χαφτάρ βουλευτές διεξήγαγαν πραξικόπημα με συνοπτικές διαδικασίες, βγάζοντας τον Ακίλα Σάλεχ από την προεδρία του Σώματος με απόφαση που περιορίζει τη θητεία του προέδρου σε δώδεκα μήνες. Σήμερα, στην πρώτη συνεδρίαση με τον νέο πρόεδρο — απόλυτο εκλεκτό της τουρκολιβυκής ομάδας φίλων και ελεγμένο από τον Χαφτάρ — η πρώτη και καταλυτική απόφαση ήταν η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Η κίνηση δεν ήρθε από το κενό. Μeses τώρα η Άγκυρα, αφού αποκατέστησε τις σχέσεις της τόσο με την Ανατολική Λιβύη όσο και με την πλευρά Χαφτάρ, ασκούσε ασφυκτικές πιέσεις. Οι απειλές ήταν ρητές: αν δεν γινόταν η κύρωση, η Τουρκία θα επανέφερε την πλήρη στρατιωτική στήριξη στην κυβέρνηση της Τρίπολης και θα διακόπαινε τα προγράμματα επενδύσεων στη Βεγγάζη. Η παρουσία του Ιμπραήμ Καλίν, διοικητή της ΜΙΤ και αρχιτέκτονα του μνημονίου, στη Λιβύη την ίδια μέρα δεν άφηνε περιθώρια για παρεξήγηση.

Πρακτικά, η κύρωση δεν αλλάζει τα δεδομένα επί του πεδίου ούτε χαρίζει νομιμότητα σε ένα κείμενο που, όπως τονίζεται, παραβιάζει κάθε αρχή του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας. Ωστόσο, αφαιρεί το κεντρικό επιχείρημα της ακυρότητας — ότι δεν είχε περάσει από τη Βουλή — και προσδίδει εσωτερική νομιμοφάνεια.

Η εξέλιξη έρχεται σε κρίσιμο χρονικό σημείο. Η Ελλάδα έχει αναγγείλει έρευνες νότια της Κρήτης, στα δύο οικόπεδα όπου δραστηριοποιείται η CHEVRON, ενώ η παράλληλη κυβέρνηση της Βεγγάζης είχε ήδη αντιδράσει. Τώρα η κύρωση θέτει σοβαρό εμπόδιο στις συνομιλίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών. Η Λιβύη, μονομερώς, κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025 χάρτη με τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της, ο οποίος επικαλύπτει την ελληνική.

Και όμως, οι σημάδες ήταν αντίθετες. Ο Σαντάμ Χαφτάρ είχε επισκεφθεί την Αθήνα δείχνοντας διάθεση συνεργασίας, και κατά την επίσκεψη του Γ. Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη, ο ίδιος ο αρχιστράτηγος είχε αφήσει την εντύπωση ότι δεν θα γινόταν τέτοια κίνηση. Στη Βεγγάζη αντιλαμβάνονταν ότι η «νομιμοποίηση» θα ξεσπούσει νέο κύκλο σοβαρής αντιπαράθεσης με την Ελλάδα και την Ε.Ε.

Η Αίγυπτος, που χαρακτηρίζει άκυρο το μνημόνιο και στήριζε πολιτικά τον Ακίλα Σάλεχ, βλέπει με ανησυχία την υποχώρηση της πλευράς Χαφτάρ στην τουρκική πίεση. Αντιδράσεις, τουλάχιστον παρασκηνιακές, αναμένονται και από το Ισραήλ και τα ΗΑΕ, που έχουν χτίσει στενές σχέσεις με την Ανατολική Λιβύη.

Σε παράλληλη εξέλιξη, μόλις την Κυριακή ανέλαβε τα καθήκοντά του στη Τρίπολη ο νέος διπλωματικός εκπρόσωπος της Ε.Ε. στην Λιβύη, πρέσβης Αλέξης Κωσταντόπουλος, επιδιδούς τα διαπιστευτήριά του στον πρόεδρο του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ Αλ Μενφι.