Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, ο Ίλον Μασκ ξεκαθάρισε ότι η ευθύνη για τους περιορισμούς στη λειτουργία του δορυφορικού δικτύου Starshield στην Ουκρανία ανήκει αποκλειστικά στην αμερικανική κυβέρνηση και στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. «Τα συστήματα Starshield ανήκουν και ελέγχονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή στη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της SpaceX, απομακρυνόμενος την εταιρεία του από τυχόν αποφάσεις.

Ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας θέλησε παράλληλα να διαχωρίσει το Starshield από το Starlink, δύο δορυφορικά συστήματα της SpaceX με διαφορετικό σκοπό. Το Starlink αποτελεί εμπορική υπηρεσία διαδικτύου για πολιτικές επικοινωνίες, ενώ το Starshield έχει σχεδιαστεί για κυβερνητική και στρατιωτική χρήση με ενισχυμένη ασφάλεια. Όπως διευκρίνισε ο Μασκ, η χρήση του Starlink περιορίζεται σε «πολιτικές ή αμυντικές δραστηριότητες» και δεν επιτρέπεται για επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες, καθώς θα ήταν ακατάλληλο για μια εμπορική εταιρεία.

Οι περιορισμοί επιβλήθηκαν το βράδυ της Τρίτης 13 Οκτωβρίου, αιφνιδιάζοντας τις ουκρανικές δυνάμεις που βασίζονται στα δορυφόρους της SpaceX για την καθοδήγηση drones και την αεράμυνα. Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, η σύνδεση διακοπτόταν όταν τα drones ξεπερνούσαν τα 100 μίλια την ώρα, δηλαδή περίπου 160 χιλιόμετρα, επηρεάζοντας σοβαρά τις στρατιωτικές αποστολές. Η αιφνίδια επιβολή ορίων προκάλεσε έντονη ανησυχία στο Κίεβο, όπου το Starlink είναι κρίσιμο για τις επικοινωνίες στο μέτωπο.

Την Τετάρτη, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε βελτίωση στην ποιότητα της σύνδεσης, χωρίς ωστόσο να έχουν αρθεί πλήρως οι περιορισμοί. «Η SpaceX εξακολουθεί να διατηρεί ένα όριο 161 χιλιομέτρων την ώρα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα πραγματικά όρια ήταν πολύ χαμηλότερα. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή καταγράφουμε βελτίωση της ποιότητας της σύνδεσης σε ταχύτητες έως 160 χιλιομέτρων την ώρα», ανέφερε το υπουργείο, προσθέτοντας ότι βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τη SpaceX.

Η μερική αποκατάσταση επιβεβαίωσε το βράδυ της Τετάρτης και ο πρώην υπουργός Άμυνας Μιχάιλο Φεντόροφ, ο οποίος ευχαρίστησε δημόσια τον Μασκ ζητώντας την πλήρη άρση των περιορισμών. «Η αποκατάσταση της σύνδεσης Starlink σε ταχύτητες έως 160 χιλιομέτρων την ώρα βρίσκεται σε εξέλιξη. Η πλήρης κατάργηση του ορίου ταχύτητας του Starshield είναι πλέον κρίσιμη για την άμυνα της Ουκρανίας», έγραψε στην Χ. Περίπου μία ώρα αργότερα, ο Μασκ απάντησε επισημαίνοντας πάλι ότι ο έλεγχος του Starshield βρίσκεται στα χέρια της αμερικανικής κυβέρνησης. Νωρίτερα, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε εκφράσει την ελπίδα ότι οι δυσλειτουργίες οφείλονται σε τεχνικό πρόβλημα: «Ελπίζω ότι πρόκειται για λάθος, ίσως για ένα τεράστιο τεχνικό πρόβλημα. Δεν γνωρίζω, αλλά ζητάμε να το ενεργοποιήσουν».

Το Κίεβο υποψιάζεται πολιτικά κίνητρα πίσω από τους περιορισμούς, δεδομένου ότι συνέπεσαν σε περίοδο αυξανόμενης έντασης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο σύμβουλος του Ζελένσκι, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, υποστήριξε: «Είναι σαφές ότι αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να είναι σύμπτωση και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση». Οι υποψίες ενισχύονται από την ενοχληση του Τραμπ για τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, ενώ ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ απείλησαν περιορισμό ανταλλαγής πληροφοριών εάν δεν αποδεχόταν πρόταση εκεχειρίας στον ενεργειακό τομέα — απειλή που ο Τραмп αρνήθηκε. Μέχρι στιγμής, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει τοποθετηθεί επισήμως για τις δηλώσεις του Μασκ.

Τα προβλήματα στη δορυφορική σύνδεση συνέπεσαν με μαζικές ρωσικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων και υποδομών επικοινωνιών. Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, σκοτώθηκαν άνθρωποι στο Κίεβο και τουλάχιστον 600.000 κάτοικοι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την επιχείρηση «μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις» της Ρωσίας, σημειώνοντας ότι, παρότι πολλά drones καταρρίφθηκαν, υπήρξαν πλήγματα. Κάτοικοι ανέφεραν ότι δεν έλαβαν προειδοποίηση για τα εισερχόμενα drones, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης.

Στο μεταξύ, ο Ζελένσκι πραγματοποίησε μονοήμερη επίσκεψη στο Λονδίνο, όπου παραδέχθηκε αίσθηση προδοσίας μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας για 300.000 τόνους ρωσικού ντίζελ. «Πραγματικά, ναι... Αλλά είναι λίγο πιο περίπλοκο από τα συναισθήματα ή όσα αισθάνομαι προσωπικά», απάντησε στον Πιρς Μόργκαν. Κατά την επίσκεψη, συναντήθηκε με τον βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ο οποίος τον υποδέχθηκε θερμά και διαβεβαίωσε: «Είμαστε στο πλευρό σας και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει». Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε επίσης ακρόαση από τον βασιλιά Κάρολο, ενώ η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε επιτάχυνση παραδόσεων ελαφρών πυραύλων πολλαπλών ρόλων για την κατάρριψη ρωσικών drones.