Η αίσθηση ότι ο πλανήτης βαδίζει ολοταχώς προς μια νέα παγκόσμια σύγκρουση ριζώνει πλέον βαθιά στη συνείδηση των πολιτών της Δύσης. Σύμφωνα με τα ευρήματα μεγάλης δημοσκόπησης που διενεργήθηκε για λογαριασμό του Politico, η ανησυχία για το ξέσπασμα ενός Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα στην επόμενη πενταετία δεν είναι πια ένα μακρινό σενάριο, αλλά μια πιθανότητα που φαντάζει ολοένα και πιο πραγματική.

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε ΗΠΑ, Καναδά, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία, δείχνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί τον κόσμο μας ένα περιβάλλον που γίνεται διαρκώς πιο επικίνδυνο. Το ποσοστό εκείνων που προβλέπουν μια παγκόσμια ανάφλεξη έχει σημειώσει ραγδαία άνοδο από τον Μάρτιο του 2025, όταν η ανεξάρτητη εταιρεία Public First έθεσε για πρώτη φορά το συγκεκριμένο ερώτημα.

Ο Σεμπ Ράιντ, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η αλλαγή στη στάση του δυτικού κοινού σε λιγότερο από έναν χρόνο αντανακλά μια δραματική μετακίνηση προς έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμασίες ασταθείς». Η διαπίστωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι γεωπολιτικές ισορροπίες δοκιμάζονται σκληρά.

Παρά τον φόβο, όμως, αναδύεται μια έντονη αντίφαση: οι πολίτες επιθυμούν ασφάλεια, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να επωμιστούν το οικονομικό βάρος της. Ενώ αρχικά καταγράφεται στήριξη για την αύξηση των αμυντικών δαπανών, αυτή καταρρέει μόλις τεθεί το ζήτημα της χρηματοδότησης μέσω φόρων, περικοπών σε άλλες υπηρεσίες ή αύξησης του δημόσιου χρέους. Ο Σεμπ Ράιντ επισημαίνει: «Η δημοσκόπησή μας καταδεικνύει πως η ενισχυόμενη ανησυχία για τον πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες το δικαίωμα να δαπανήσουν μεγάλα ποσά για την άμυνα. Αν μη τι άλλο, οι ψηφοφόροι είναι πλέον λιγότερο διατεθειμένοι να κάνουν τις απαραίτητες παραχωρήσεις για τη βελτίωση της στρατιωτικής ασφάλειας. Ετσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε δυσχερή θέση, καθώς δεν μπορούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να το χρησιμοποιήσουν ως επιχείρημα για να επενδύσουν στο εσωτερικό και βρίσκονται υπό μεγαλύτερη πίεση να λύσουν επειγόντως αυτό το ζήτημα σε έναν κόσμο όπου οι συγκρούσεις φαίνονται πιο κοντά από ποτέ».

Τα στοιχεία ανά χώρα είναι αποκαλυπτικά. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 43% πιστεύει πλέον στην πιθανότητα παγκόσμιου πολέμου έως το 2031, έναντι 30% τον Μάρτιο του 2025. Στις ΗΠΑ, το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 46% από 38% πέρυσι. Μόνο οι Γερμανοί εμφανίζονται πιο δύσπιστοι απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο για την επόμενη πενταετία. Την ίδια στιγμή, ένας στους τρεις πολίτες σε ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία και Καναδά εκφράζει τον τρόμο του για ενδεχόμενη χρήση πυρηνικών όπλων.

Ως προς τις απειλές, η Ρωσία παραμένει ο νούμερο ένα κίνδυνος για την Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί στρέφουν το βλέμμα τους προς την Αμερική του Τραμπ, θεωρώντας την ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά τους. Αξιοσημείωτο είναι πως στη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία, οι ΗΠΑ θεωρούνται μεγαλύτερη απειλή από την Κίνα.

Η έρευνα, που διεξήχθη σε δείγμα 2.000 ατόμων ανά χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, υπογραμμίζει το αδιέξοδο των ηγετών του ΝΑΤΟ. Στη Γαλλία και τη Γερμανία, η υποστήριξη για αμυντικές δαπάνες έχει υποχωρήσει στο 28% και 24% αντίστοιχα, όταν αυτές συνεπάγονται περικοπές σε άλλους τομείς. Τέλος, η ιδέα ενός κοινού ευρωπαϊκού στρατού απορρίπτεται ευρέως, με την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία να κερδίζει έδαφος ως μια πιο αποδεκτή λύση για το 50% των πολιτών σε αυτές τις δύο χώρες.