Ο βαρόνος των ναρκωτικών που έγινε ο φόβος και ο τρόμος της Λατινικής Αμερικής, ο Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστός παγκοσμίως ως «Ελ Μέντσο», δεν είναι πια στη ζωή. Η πτώση του ήρθε μετά από μια καταιγιστική επιχείρηση του μεξικανικού στρατού στην πολιτεία Χαλίσκο, η οποία εξελίχθηκε σε πραγματικό πεδίο μάχης. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, ο 59χρονος ηγέτης του πανίσχυρου καρτέλ «Χαλίσκο Νέα Γενιά» (CJNG) τραυματίστηκε θανάσιμα κατά τη διάρκεια σφοδρής ανταλλαγής πυρών και άφησε την τελευταία του πνοή κατά την αεροδιακομιδή του προς την Πόλη του Μεξικού.

Η επιχείρηση, που υποστηρίχθηκε από κρίσιμες πληροφορίες των αμερικανικών αρχών, πυροδότησε ένα άμεσο κύμα αντιποίνων που θυμίζει εμφύλιο πόλεμο. Ένοπλοι πιστοί στον «Ελ Μέντσο» απέκλεισαν αυτοκινητόδρομους σε τουλάχιστον έξι πολιτείες, πυρπολώντας οχήματα και επιχειρήσεις, ενώ μαύρος καπνός σκέπασε τον ουρανό. «Θα υπάρξει απίστευτα πολλή βία», προειδοποίησε η ειδική στο οργανωμένο έγκλημα Βάντα Φελμπάμπ-Μπράουν, συγκρίνοντας τον αντίκτυπο του θανάτου του με εκείνον του «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν.

Ο Οσεγκέρα, ένας πρώην αστυνομικός που γεννήθηκε στη φτώχεια του Μιτσοακάν το 1966, μετέτρεψε το CJNG σε μια παγκόσμια εγκληματική αυτοκρατορία με πλοκάμια σε Ευρώπη, Ασία και Αυστραλία. Η δράση του επεκτεινόταν σε εκβιασμούς, διακίνηση ανθρώπων και κλοπές πετρελαίου. Ο συγγραφέας Χοσέ Ρεβέλες τον περιγράφει ως έναν άνδρα «βίαιο εκ φύσης» που δεν δίσταζε να επιτεθεί ευθέως σε κορυφαίους αξιωματούχους, όπως συνέβη το 2020 με την αιματηρή επίθεση κατά του Ομάρ Γκαρσία Αρφούτς.

Η στρατιωτική κίνηση εναντίον του ακολούθησε τις έντονες πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ προς τη Μεξικανή πρόεδρο Κλαούντια Σεϊνμπάουμ για οριστική καταστολή των διακινητών. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κρίστοφερ Λάνταου, χαρακτήρισε «σημαντική εξέλιξη» τον θάνατο του Οσεγκέρα. Ωστόσο, το τίμημα είναι ήδη ορατό: αεροπορικές εταιρείες όπως η Air Canada, η United και η American Airlines ανέστειλαν πτήσεις προς το Πουέρτο Βαγιάρτα και την Γκουαδαλαχάρα, ενώ ο κυβερνήτης Πάμπλο Λέμους Ναβάρο κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους.

Στην επιχείρηση έχασαν τη ζωή τους επτά μέλη του καρτέλ, ενώ κατασχέθηκε βαρύς οπλισμός, συμπεριλαμβανομένων εκτοξευτήρων ρουκετών. Παρά τη βιαιότητά του, ο «Ελ Μέντσο» είχε χτίσει μια ιδιότυπη κοινωνική βάση, μοιράζοντας τρόφιμα κατά τη διάρκεια της πανδημίας. «Σε σύγκριση με τη μεξικανική κυβέρνηση, ήταν η λιγότερο κακή επιλογή», σχολίασε ο Εντγκάρντο Μπουσκάγλια του Πανεπιστημίου Κολούμπια. Τώρα, η πρόεδρος Σεϊνμπάουμ απευθύνει έκκληση για ψυχραιμία: «Πρέπει να παραμείνουμε ενημερωμένοι και ψύχραιμοι», σε μια χώρα που από το 2006 μετρά 450.000 νεκρούς από τον πόλεμο των καρτέλ.