Υπερψηφίστηκε το ιταλικό μονοπώλιο στον σιδηρόδρομο

Νέα σύμβαση Hellenic Train: Αντιδράσεις για αυξήσεις και «μονοπώλιο»

Ταξίδια
Δημοσιεύθηκε  · 5 λεπτά ανάγνωση

Με τις ψήφους της ΝΔ, εγκρίθηκε επί της αρχής και στο σύνολό του το νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την κύρωση της σύμβασης μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της HELLENIC TRAIN AE, παρά τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης.

Οι περισσότεροι βουλευτές της αντιπολίτευσης υπέβαλαν σωρεία ερωτημάτων, χαρακτηρίζοντας «λεόντεια» τη νέα σύμβαση με τη Hellenic Train. Οι επικρίσεις εστιάζουν στην αύξηση της ετήσιας επιδότησης πάνω από τα 50 εκατομμύρια ευρώ, στην πρόβλεψη για αυξήσεις στα εισιτήρια ανάλογα με τη ζήτηση, στην δυνατότητα των Ιταλών να αποκτήσουν τα μισθωμένα τρένα και στην αναγνώριση από το Δημόσιο των ευθυνών του για προβλήματα στο σιδηροδρομικό δίκτυο.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι μετατρέπει «κρίσιμες υποδομές από εργαλεία ασφάλειας και ανάπτυξης σε μηχανισμούς μεταφοράς ρίσκου στο Δημόσιο και κέρδους στον ιδιώτη», υποστηρίζοντας ότι «το δήθεν φιλοναπτυξιακό πρότυπο απέτυχε με πάταγο στον σιδηρόδρομο».

Ο Νίκος Ανδρουλάκης σχολίασε: «Μας καλείτε, σήμερα, να εγκρίνουμε μια σύμβαση που έχετε ήδη υπογράψει από τις 22 Δεκεμβρίου 2025, αφαιρώντας από το Κοινοβούλιο τον ουσιαστικό του ρόλο. Δεν επιλέξατε τον διάλογο. Μόνο τετελεσμένα. Και αυτό από μόνο του συνιστά θεσμικό ατόπημα. Δεν μας παρουσιάζετε απολογισμό της αρχικής σύμβασης. Δεν απαντάτε αν λειτούργησε, αν βελτίωσε το σιδηροδρομικό έργο, αν ενίσχυσε την ασφάλεια, αν ανταποκρίθηκε στις ανάγκες της κοινωνίας».

Από την πλευρά του, ο βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος τόνισε πως «πρόκειται για την ίδια σύμβαση που παρουσιάστηκε στο παρελθόν ως “σωτηρία” και εγγύηση ασφάλειας για τον σιδηρόδρομο, για να αποδειχθεί με τραγικό τρόπο ότι δεν διασφάλιζε ούτε την ασφάλεια ούτε το δημόσιο συμφέρον. Παρ’ όλα αυτά, η φιλοσοφία, οι όροι και η διακριτική μεταχείριση της αντισυμβαλλόμενης εταιρείας παραμένουν αναλλοίωτα και στην παρούσα τροποποίηση». Επισήμανε επίσης ότι, από το 2020, η Hellenic Train έχει δημιουργήσει οφειλές προς τον ΟΣΕ ύψους περίπου 130 εκατ. ευρώ. Σημείωσε δε, ότι εδώ και σχεδόν εννέα χρόνια η Hellenic Train εισπράττει σταθερά 50 εκατ. ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως του αριθμού και της ποιότητας των εκτελούμενων δρομολογίων, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς να έχουν υλοποιηθεί οι προβλεπόμενες επενδύσεις σε τροχαίο υλικό και υποδομές.

Σφοδρή ήταν η επίθεση του προέδρου της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση, ο οποίος κατήγγειλε πως η σύμβαση «εγγυάται τα έσοδα του ιδιώτη παρόχου», «περιορίζει τις κυρώσεις», «δίνει άλλοθι για καθυστερήσεις», «μεταφέρει το επιχειρηματικό ρίσκο του παρόχου στο Δημόσιο, προβλέποντας τη δυνατότητα αύξησης του ποσού των 50 εκατ. ευρώ της αποζημίωσης» και «αποδυναμώνει κάθε πραγματικό μοχλό ελέγχου». «Με λίγα λόγια, παγιώνεται η δεσπόζουσα -μονοπωλιακή επί της ουσίας- θέση της Hellenic Train στο πεδίο των μεταφορών», πρόσθεσε.

Ενα από τα θέματα που τέθηκαν στη συζήτηση με έμφαση ήταν η μονοπωλιακή θέση που αποκτά η Hellenic Train, καθώς με τη νέα σύμβαση αποκτά προνομιακό δικαίωμα να αγοράσει τα τρένα που μισθώνει. Σύμφωνα με παλαιότερα ρεπορτάζ, το ελληνικό δίκτυο έχει ειδικές προδιαγραφές χαμηλότερου βάρους, τις οποίες ακολουθούν τα τρένα που ανήκουν ώς τώρα στο ελληνικό Δημόσιο. Εάν κάποια άλλη εταιρεία θέλει να δρομολογήσει τρένα, δεν είναι εύκολο να φέρει κάποια από το εξωτερικό. Υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με το τι θα συμβεί αν η Hellenic Train έχει αποκτήσει (σε άγνωστες τιμές) όσα τρένα παραμένουν αξιόμαχα.

Απαντώντας στις αιτιάσεις, ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης δήλωσε ότι όταν σε μια δημόσια Σύμβαση προβλέπεται η προσφυγή σε διαιτησία, αυτό, στα νομικά, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι δεν μπορεί το ελληνικό Δημόσιο ή οποιοδήποτε άλλος εμπλεκόμενος να ασκήσει αγωγή. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «Ο ΟΣΕ και μπορεί και το έχει κάνει και μάλιστα με πολλαπλές αγωγές κατά της HELLENIC TRAIN για την υπόθεση των Τεμπών».

Αναφορικά με τα κερδοφόρα δρομολόγια, ο Κ. Κυρανάκης είπε πως «η Σύμβαση γράφει ξεκάθαρα και ρητά ότι εάν ένα δρομολόγιο από ζημιογόνο γίνεται κερδοφόρο (δηλ. τα έσοδα των εισιτηρίων υπερβαίνουν το κόστος της εταιρείας) τότε ένα μέρος αυτών των εσόδων (20% του κέρδους) θα πηγαίνει στο Δημόσιο και βέβαια, όταν ένα δρομολόγιο από ζημιογόνο γίνεται κερδοφόρο θα σταματά να επιδοτείται το εισιτήριο της γραμμής».

Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε στην παρούσα τροποποίηση της Συμφωνίας και έκανε έναν απολογισμό για τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί τους τελευταίους 10 μήνες για τους ελληνικούς σιδηροδρόμους, σταχυολογώντας δέκα παρεμβάσεις και αλλαγές.

Ο κ. Κυρανάκης αναφέρθηκε στην υπογραφή τον Απρίλιο του 2025 των συμβάσεων για τις αποκαταστάσεις των ζημιών στον άξονα Αθήνα - Θεσσαλονίκης που προκλήθηκαν από τον Daniel, τονίζοντας πως το χρονοδιάγραμμα των 15 μηνών τηρείται και ότι το καλοκαίρι του 2026 τα έργα θα έχουν ολοκληρωθεί. Επίσης, το δίκτυο του άξονα Αθήνα- Θεσσαλονίκη θα διαθέτει 100% τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση και ΕTCS. Επιπλέον, από τον Ιούλιο του 2025 ολοκληρώθηκε η ανάκτηση του συστήματος αυτόματης πέδησης στα τρένα.

Με την τροποποίηση της Σύμβασης με την HELLENIC TRAIN πραγματοποιήθηκε η παραγγελία νέων τρένων αξίας 308 εκατ. ευρώ μετά από 20 χρόνια, ενώ υποχρεώνεται ο ιταλικός όμιλος να επισκευάσει και να ανακαινίσει και τα «Ασημένια Βέλη». Επιπλέον, ο πάροχος υποχρεούται να πληρώσει βελτιώσεις ύψους 20 εκατ. ευρώ σε αμαξοστάσια και για τεχνολογικά συστήματα για την εξυπηρέτηση των επιβατών.