Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσανατολίζεται πλέον ανοιχτά προς την αναστολή ή ακόμα και την οριστική παύση της διμερούς συμφωνίας. Οι τρεις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις της Γηραιάς Ηπείρου —το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), οι Σοσιαλιστές και οι Φιλελεύθεροι— ετοιμάζονται να καταψηφίσουν την επικύρωση της συμφωνίας την Τρίτη, βυθίζοντας το διατλαντικό εμπόριο σε ένα καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας.

Η αιτία του «πολέμου» εντοπίζεται στο νομικό και οικονομικό χάος που προκάλεσε η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, η οποία ουσιαστικά ακυρώνει τους δασμούς που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ. Για τις Βρυξέλλες, η έλλειψη «νομικής σαφήνειας» καθιστά οποιαδήποτε επικύρωση αδύνατη. Πηγές από το ΕΛΚ ξεκαθαρίζουν τη στάση τους: «Θα ψηφίσουμε πιθανότατα κατά», επισημαίνοντας ότι «μέχρι να υπάρξει περισσότερη σαφήνεια, δεν μπορούμε να ψηφίσουμε κάτι, όταν δεν ξέρουμε αν θα γίνει σεβαστό από την άλλη πλευρά».

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η συμφωνία που υπεγράφη το περασμένο καλοκαίρι. Βάσει αυτής, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές επιβαρύνονται με δασμούς 15%, την ώρα που τα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα εισέρχονται στην Ε.Ε. χωρίς κανέναν απολύτως δασμό. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί πλέον με την επιβολή ενός παγκόσμιου δασμού 15% από αύριο, το Ευρωκοινοβούλιο αρνείται να δώσει το «πράσινο φως» χωρίς εγγυήσεις από την Ουάσιγκτον.

Η Ζέλιανα Ζόβκο, εισηγήτρια του ΕΛΚ, έστειλε σαφές μήνυμα μέσω της πλατφόρμας X: «Χωρίς πλήρη νομική σαφήνεια σχετικά με τους μόλις ανακοινωθέντες δασμούς, ιδίως υπό το φως της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, δεν μπορούμε να λάβουμε βεβιασμένες αποφάσεις. Χωρίς λεπτομερή αξιολόγηση της κατάστασης, των νομικών της επιπτώσεων και του οικονομικού της αντίκτυπου, θα ήταν ανεύθυνο να αντιδράσουμε πρόωρα». Στο ίδιο μήκος κύματος και η φιλελεύθερη Κάριν Κάρλσμπρο, η οποία τόνισε: «Δεν θα μπορέσουμε να ψηφίσουμε τη συμφωνία μέχρι να έχουμε πλήρη σαφήνεια για το πώς επηρεάζει η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου το δασμολογικό καθεστώς μεταξύ Ε.Ε και ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να βάλουν τάξη στην εμπορική τους πολιτική. Αυτό το επίπεδο χάους δεν είναι σοβαρό».

Ο πρόεδρος της αρμόδιας επιτροπής, Μπερντ Λάνγκε, περιέγραψε την κατάσταση ως «γνήσιο δασμολογικό χάος από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης», προσθέτοντας: «Γνήσιο δασμολογικό χάος από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης. Κανείς δεν είναι πλέον σε θέση να το καταλάβει: μόνο αναπάντητα ερωτήματα και αυξανόμενη αβεβαιότητα για την Ε.Ε και άλλους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Πριν γίνουν νέα βήματα, απαιτούνται σαφήνεια και νομική ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό, σήμερα θα προτείνω στην ομάδα διαπραγμάτευσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την αναστολή των νομοθετικών εργασιών μέχρι να υπάρξει πλήρης νομική αξιολόγηση και σαφείς δεσμεύσεις από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών».

Παρά την έντονη αντίδραση των ευρωβουλευτών, η Κομισιόν προσπαθεί να ισορροπήσει σε δύο βάρκες. Από τη μία ζητά περισσότερη «σαφήνεια σχετικά με τα μέτρα, που σχεδιάζουν να λάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου», σημειώνοντας ότι «η τρέχουσα κατάσταση δεν ευνοεί την επίτευξη «δίκαιου, ισορροπημένου και αμοιβαία επωφελούς» διατλαντικού εμπορίου και επενδύσεων». Από την άλλη, το εκτελεστικό όργανο της Ε.Ε. προειδοποιεί ότι «μια συμφωνία είναι μια συμφωνία», απαιτώντας τον σεβασμό της. «Ως ο κυριότερος εμπορικός εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών, η Ε.Ε αναμένει από την Ουάσιγκτον να σεβαστεί τις δεσμεύσεις που προβλέπονται στην Κοινή Δήλωση, όπως ακριβώς και η Ε.Ε τηρεί τις δικές της», καταλήγει η ανακοίνωση της Επιτροπής.

Πλέον, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην έκτακτη συνεδρίαση που συγκάλεσε ο Μπερντ Λάνγκε, όπου οι πολιτικές ομάδες θα κληθούν να αποφασίσουν αν θα «παγώσουν» οριστικά τη διαδικασία επικύρωσης. Ενώ η Κομισιόν υπεραμύνεται των όσων συμφωνήθηκαν το καλοκαίρι, η πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου φαίνεται πως έχει πάρει την απόφασή της: η εφαρμογή της συμφωνίας υπό αυτές τις συνθήκες είναι αδύνατη.