Μια νέα περίοδο αβεβαιότητας ξεκινά για την παγκόσμια αγορά πετρελαιοειδών, με τον πόλεμο στο Ιράν να προκαλεί ισχυρούς τριγμούς και στην Ελλάδα. Οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, καθώς η αγορά προεξοφλεί ήδη την τιμή του αργού πετρελαίου στα 80 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας σημαντική άνοδο από τα επίπεδα των 70-72 δολαρίων που βρίσκονταν πριν από το κρίσιμο Σαββατοκύριακο της σύγκρουσης.

Οι πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών κάνουν λόγο για αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων που θα αγγίξουν τα 3 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Οι ανατιμήσεις αυτές αναμένεται να φανούν στις αντλίες των πρατηρίων από την Τετάρτη 4 Μαρτίου, με τις αλλαγές να ολοκληρώνονται μέσα σε μόλις λίγα εικοσιτετράωρα. Αξίζει να σημειωθεί πως οι ανοδικές τάσεις είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται στην αγορά ακόμα και πριν την επίθεση στο Ιράν.

Ο Γιάννης Αληγιζάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδας (ΣΕΕΠΕ) και πρόεδρος της Ελιν, περιγράφει μια κατάσταση που διαφέρει από προηγούμενες κρίσεις στη Μέση Ανατολή. Ο ίδιος εξηγεί τις πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις, τονίζοντας: «Η Μέση Ανατολή είναι η περιοχή όπου οποιοδήποτε επεισόδιο προκαλείται, δημιουργεί προϋποθέσεις αβεβαιότητας για τον ομαλό εφοδιασμό και την ενεργειακή ασφάλεια».

Η σοβαρότητα της τρέχουσας κρίσης έγκειται στην εμπλοκή του Ιράν, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία για τη διάρκεια των συγκρούσεων. Σύμφωνα με τον κ. Αληγιζάκη: «Ο πόλεμος στο Ιράν, είναι η σοβαρότερη από πλευράς δυσμενών επιπτώσεων κρίση τον τελευταίων ετών, λόγω της μεγάλης αβεβαιότητας για το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει και τις συνέπειες που θα υπάρχουν σε ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ».

Παρά το γεγονός ότι οι αγορές ήταν κλειστές κατά τη διάρκεια της επίθεσης, γεγονός που επέτρεψε μια πιο ψύχραιμη πρώτη ανάλυση, οι ανησυχίες παραμένουν ζωντανές. «Είναι θετικό ότι μεσολάβησε ένα διήμερο κατά το οποίο οι αγορές φιλτράρουν με μεγαλύτερη ψυχραιμία τις εξελίξεις, με αποτέλεσμα οι εξωχρηματιστηριακές εκτιμήσεις να δείχνουν μία αύξηση της τάξης του 10%, στα περίπου 80 δολάρια το βαρέλι», σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ, προσθέτοντας ωστόσο: «Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι σε περίπτωση κλιμάκωσης οι τιμές δεν θα κινηθούν υψηλότερα».

Η δυναμική της παγκόσμιας αγοράς επηρεάζεται επίσης από τη στάση της Κίνας, η οποία ως μεγάλος πελάτης του Ιράν ενδέχεται να στραφεί σε αγορές πετρελαίου στις οποίες απευθύνεται και η Δύση. Αυτή η στροφή, σε συνδυασμό με την περιορισμένη αύξηση παραγωγής από τον OPEC+, αναμένεται να προκαλέσει αυξημένη ζήτηση από τις ίδιες πηγές προμήθειας, πιέζοντας τις τιμές περαιτέρω.

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο κ. Αληγιζάκης επιβεβαιώνει πως «Στην Ελλάδα αναμένονται αυξήσεις στα καύσιμα τις επόμενες ημέρες», με τις τιμές να περνούν στην κατανάλωση από τα μέσα της εβδομάδας. Διευκρινίζει ωστόσο τη δομή της τελικής τιμής: «Δεδομένου όμως ότι περίπου το 65% της τελικής τιμής καυσίμων είναι φόροι, η μεταβολή επηρεάζει άμεσα μόνο το υπόλοιπο 35%».

Τα σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης παραμένουν ανοιχτά. Στο πρώτο σενάριο, η τιμή της βενζίνης στην αντλία θα σημειώσει άνοδο: «Σε πρώτη φάση, η εκτίμησή μου είναι πως η τιμή της βενζίνης στην αντλία θα κινηθεί από τα σημερινά επίπεδα των 1,75 ευρώ ανά λίτρο στα 1,78 ευρώ ανά λίτρο κατά τις πρώτες ημέρες της κρίσης», αναφέρει ο κ. Αληγιζάκης. Σε περίπτωση που η τιμή του αργού αγγίξει τα 100 δολάρια, η βενζίνη αναμένεται να φτάσει τα 1,80 ευρώ ανά λίτρο.

Κλείνοντας, ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για ψυχραιμία απέναντι στις εξελίξεις: «Συνεπώς, όπως σε κάθε κρίση χρειάζεται ηρεμία, κυρίως όμως σωστή και ψύχραιμη αξιολόγηση της πράγματι δύσκολης αυτής κατάστασης».