Μεγάλοι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία

Νέα δεδομένα στη Μέση Ανατολή: Η απόφαση Τραμπ και Νετανιάχου που συγκλονίζει

Οικονομία
Δημοσιεύθηκε  · 3 λεπτά ανάγνωση

Ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε επιτέλους τη στρατηγική του για το Ιράν, θέτοντας σε κίνηση εξελίξεις που κόβουν την ανάσα. Μετά από εβδομάδες κλιμακούμενων απειλών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ενέκριναν το πρωί του Σαββάτου εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές με στόχο την ηγεσία της χώρας. Η κίνηση αυτή δημιουργεί μια ανησυχητικά ασταθή νέα πραγματικότητα για την περιοχή του Κόλπου και την παγκόσμια οικονομία, με το τελικό αποτέλεσμα να παραμένει απρόβλεπτο.

Οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του Τραμπ συνέδεαν αρχικά την πιθανότητα επίθεσης με τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Ωστόσο, το πρωί του Σαββάτου, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε μια ευρύτερη αιτιολόγηση, επικαλούμενος τις σχεδόν πέντε δεκαετίες εχθρότητας της Ισλαμικής Δημοκρατίας προς τις ΗΠΑ, αλλά και την ανάγκη αποτροπής ανάπτυξης ατομικού όπλου.

Η κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν περιγράφεται ως ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας εμφανίζονται αποδυναμωμένες μετά τις απώλειες του 12ήμερου πολέμου τον περασμένο Ιούνιο, ενώ η κυβέρνηση αντιμετώπισε έντονες εσωτερικές πιέσεις μετά τον θάνατο χιλιάδων πολιτών σε πρόσφατες διαδηλώσεις. Η πιθανή απομάκρυνση του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλων στελεχών τροφοδοτεί σενάρια για αλλαγή ηγεσίας χωρίς τη μακροχρόνια εμπλοκή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων. Παρά ταύτα, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι σπάνια αεροπορικές επιδρομές πυροδοτούν λαϊκές εξεγέρσεις, ενώ παραμένει αβέβαιο αν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα δεχόταν μια κυβέρνηση λιγότερο εχθρική προς τη Δύση. Η απουσία έγκρισης από το Κογκρέσο προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας στην απόφαση του Τραμπ, την ίδια στιγμή που και οι δύο ηγέτες ισχυρίζονται πως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είχε ήδη καταστραφεί από τον περασμένο Ιούνιο.

Οι επιπτώσεις έγιναν άμεσα αισθητές. Το Ιράν απάντησε με εκτοξεύσεις πυραύλων προς το Ισραήλ και συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, όπως το Μπαχρέιν, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Χρηματοοικονομικά κέντρα όπως το Αμπου Ντάμπι και το Ντουμπάι αναγκάστηκαν να κλείσουν τον εναέριο χώρο τους, πλήττοντας καίρια τον τουρισμό και τις ξένες επενδύσεις, που αποτελούν πυλώνες των οικονομικών τους πλάνων για τη μετά το πετρέλαιο εποχή.

Στο οικονομικό μέτωπο, οι κραδασμοί ενδέχεται να είναι σφοδροί. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Morgan Stanley, μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να μειώσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Μια τέτοια εξέλιξη θα εκτόξευε τις τιμές του αργού πολύ πάνω από τα 72 δολάρια το βαρέλι, τροφοδοτώντας τον παγκόσμιο πληθωρισμό. Η τελική έκβαση εξαρτάται πλέον από τις κινήσεις της Σαουδικής Αραβίας και τη διάρκεια της σύγκρουσης, η οποία απειλεί να επεκταθεί μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα μέσω των δυνάμεων των Χούθι. Σε κάθε περίπτωση, η στρατηγική επιλογή του Τραμπ πυροδοτεί τεράστιους κινδύνους για τη διεθνή σταθερότητα.