Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέθεσε στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του έναν εκτεταμένο κύκλο πρωτοβουλιών για την Κρήτη, την ενεργειακή κρίση, τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, την προστασία των συνεπών οφειλετών και την ολοκλήρωση της διαδικασίας απορρόφησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πορεία της ανεργίας, στη δημιουργία Εθνικού Προτύπου Κέντρου για την Άνοια, σε έργα και παρεμβάσεις στην περιφέρεια καθώς και στην επιστροφή στην Ελλάδα 48 θρησκευτικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία.

Ο κυβερνητικός χάρτης ξεκίνησε από την κακοκαιρία που πλήττει την Κρήτη. Ο πρωθυπουργός εξέφρασε τη συμπαράστασή του στους κατοίκους των περιοχών που είδαν περιουσίες να πλημμυρίζουν και την καθημερινότητά τους να ανατρέπεται.

Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κινητοποίησε προληπτικά τον κρατικό μηχανισμό, ενώ η Κρήτη βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού. Πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου και υπήρξε συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων.

Εκδόθηκαν προειδοποιήσεις μέσω του 112 και περιορίστηκαν οι μετακινήσεις σε επικίνδυνες περιοχές. Μετά τις ισχυρές βροχοπτώσεις, δυνάμεις στο πεδίο προχώρησαν σε απεγκλωβισμούς και παρεμβάσεις. Περιφέρεια και Δήμοι εργάζονται για την αποκατάσταση της πρόσβασης στις πληγείσες περιοχές, ενώ τη Δευτέρα προγραμματίζεται να μεταβεί κυβερνητικό κλιμάκιο στην Κρήτη για τον συντονισμό της καταγραφής των ζημιών και των διαδικασιών αποκατάστασης.

Στο ενεργειακό μέτωπο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις νέες πιέσεις που προκαλεί η παρατεταμένη εμπλοκή γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Όπως τόνισε, στόχος της κυβέρνησης είναι να μην μετατραπεί η παγκόσμια ενεργειακή κρίση σε εθνικό πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Για τις επόμενες 15 ημέρες, η επιδότηση για το ντίζελ κίνησης αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά το λίτρο. Με την αντίστοιχη έκπτωση από τα διυλιστήρια, η συνολική ελάφρυνση για τους καταναλωτές θα ανέλθει στα 20 λεπτά.

Λίγο πριν από τις 15 Οκτωβρίου αναμένονται να ανακοινωθούν τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης, με στόχο η τιμή του να διατηρηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Παράλληλα, προβλέπεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Η κυβέρνηση θα επανεξετάζει την κατάσταση ανά δεκαπενθήμερο, ώστε να προσαρμόζει τα μέτρα στις εξελίξεις.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε παράλληλα το ζήτημα της ευρωπαϊκής αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης. Υποστήριξε ότι οι συστάσεις για περιορισμό της κατανάλωσης δεν αρκούν και ότι απαιτούνται κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.

Η Ελλάδα ζητά μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία και προτείνει τα κράτη-μέλη να μπορούν να αξιοποιούν τα επιπλέον έσοδα από τον ΦΠΑ που προκύπτουν λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και να τα διοχετεύουν σε στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η πρόταση προβλέπει ώστε τα προσωρινά μέτρα να μην προσμετρώνται στις αυστηρές οροφές δαπανών. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη αποστείλει σχετική επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο της Ευρωομάδας.

Στην ίδια κατεύθυνση στήριξης των πολιτών εντάσσεται η αύξηση από 72 σε 120 των δόσεων αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Η ελάχιστη δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο παραμένει χαμηλό, στο ύψος που προβλέπεται για τη ρύθμιση των 24 δόσεων.

Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι όροι λειτουργίας των παρόχων υπηρεσιών που διαχειρίζονται τις ρυθμίσεις, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις. Εάν εταιρεία παραβιάσει συμφωνημένη ρύθμιση, η πράξη θα ακυρώνεται, θα επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ και ο πολίτης θα πιστώνεται με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Για την προκαταβολή προβλέπεται πλαφόν 15%, αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή. Εάν ο πολίτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του εντός 45 ημερών, θα παγώνουν οι τόκοι. Στόχος, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, είναι η δημιουργία ενός δικτύου προστασίας αντίστοιχου με εκείνο του εξωδικαστικού μηχανισμού για την πρώτη κατοικία, ώστε οι πολίτες να αποκτούν πραγματική δεύτερη ευκαιρία.

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στην ολοκλήρωση της διαδικασίας αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα δύο τελευταία αιτήματα εκταμίευσης, ενώ η Ελλάδα ολοκλήρωσε τα απαιτούμενα ορόσημα.

Στόχος είναι η απορρόφηση του συνόλου των πόρων του Ταμείου, ύψους 36 δισ. ευρώ. Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 16% του ΑΕΠ και, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, αποτελεί τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη αναλογικά με το μέγεθος της ελληνικής οικονομίας. Ο ίδιος σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει την επίδοση της Ελλάδας στην αξιοποίηση του Ταμείου μεταξύ των 27 κρατών-μελών.

Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, μέσα σε χρονικό διάστημα ίσο με το μισό μιας προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ απορροφήθηκαν σχεδόν τα διπλάσια χρήματα. Το Ελλάδα 2.0, που βασίστηκε στις προτάσεις της έκθεσης Πισσαρίδη, συνέβαλε, όπως ανέφερε, στην αναδιάρθρωση της οικονομίας μετά τη δεκαετή κρίση.

Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, δημιουργήθηκαν περισσότερες από 550.000 νέες θέσεις εργασίας και οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%, ξεπερνώντας τις αρχικές εκτιμήσεις. Ο πρωθυπουργός παρουσίασε επίσης στοιχεία για τις επιπτώσεις των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης στην καθημερινότητα των πολιτών.

Για την επόμενη ημέρα μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 23 δισ. ευρώ, δηλαδή 13 δισ. ευρώ περισσότερα από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.

Υπάρχουν πόροι άνω των 8 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Ταμείο Απανθρακοποίησης, ενώ απομένουν 19 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και η νέα μεγάλη ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση για πόρους άνω των 49 δισ. ευρώ. Η διαδικασία αναμένεται να εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Η προετοιμασία της Προεδρίας αποτελεί μία από τις 12 οριζόντιες προτεραιότητες του κυβερνητικού προγραμματισμού που παρουσιάστηκε στο πρόσφατο Υπουργικό Συμβούλιο.

Οι κυβερνητικές επιδιώξεις έως το 2030 αφορούν τη διατηρήσιμη ανάπτυξη και τα υψηλότερα εισοδήματα, την ισχυρότερη άμυνα και διεθνή παρουσία, ένα αποτελεσματικότερο κράτος και ταχύτερη δικαιοσύνη, καλύτερες υπηρεσίες στην Παιδεία και την Υγεία, ασφαλέστερες μεταφορές, προσιτή ενέργεια και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Στα στοιχεία για την αγορά εργασίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στη μείωση της ανεργίας στο 7,4% τον περασμένο Αύγουστο, το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί στη χώρα. Ο Αύγουστος ήταν ο τρίτος μήνας του 2026 κατά τον οποίο η ανεργία διαμορφώθηκε κάτω από το 8%.

Στους άνδρες, η ανεργία υποχώρησε στο 4,9%, από 6,9% τον Αύγουστο του προηγούμενου έτους. Στις γυναίκες διαμορφώθηκε στο 10,3%, από 11,1%, ενώ η ανεργία των νέων υποχώρησε στο 15,6% από 21,8%.

Για τις γυναίκες προβλέπεται η επέκταση του προγράμματος επιχορήγησης επιχειρήσεων για την πρόσληψη 10.000 ανέργων γυναικών, με έμφαση στις μητέρες ανήλικων τέκνων. Το πρόγραμμα ενισχύεται με 5.000 επιπλέον θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης.

Για τους νέους προωθείται η ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με στενότερη σύνδεση με τις ανάγκες των επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων μέσω παραρτημάτων της ΔΥΠΑ εντός επιχειρήσεων. Παράλληλα, προγράμματα επιχειρηματικότητας απευθύνονται σε ηλικίες 18-29 ετών.

Στην Υγεία, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη δημιουργία Εθνικού Προτύπου Κέντρου για την Άνοια, ένα ζήτημα που, όπως σημείωσε, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και ταχύτερα αυξανόμενες προκλήσεις της δημόσιας υγείας παγκοσμίως. Στην Ελλάδα περίπου 214.000 πολίτες ζουν με διαγνωσμένη άνοια, ενώ σημαντικό ψυχικό και σωματικό βάρος επωμίζονται οι οικογένειές τους.

Το νέο Κέντρο θα παρέχει δωρεάν ολιστική φροντίδα σε ανθρώπους με άνοια αρχικού σταδίου, μέσω αξιολόγησης μνήμης, ημερήσιας φροντίδας, φροντίδας στο σπίτι και τηλεϊατρικής. Θα παρέχει επίσης στήριξη και εκπαίδευση στους φροντιστές, ακόμη και στους άτυπους, ενώ θα έχει ρόλο στην πρόληψη, την εκπαίδευση και την έρευνα.

Το έργο υλοποιείται χάρη σε δωρεά ύψους 4,49 εκατ. ευρώ από την Εθνική Τράπεζα και τα κοινωφελή ιδρύματα της «Πρωτοβουλίας ’21», σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας.

Στην περιφέρεια, τέθηκαν σε λειτουργία από τον ΑΔΜΗΕ οι αναβαθμισμένες διασυνδέσεις υψηλής τάσης Ζακύνθου-Κεφαλονιάς και Κεφαλονιάς-Λευκάδας, αντικαθιστώντας γραμμές που λειτουργούσαν επί δεκαετίες. Η αναβάθμιση ενισχύει την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα της ηλεκτροδότησης των Ιονίων Νήσων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Η επόμενη ηλεκτρική διασύνδεση αφορά την Κέρκυρα με το ηπειρωτικό σύστημα, μέσω Ηγουμενίτσας, και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2027.

Στην Κατερίνη δημιουργείται νέο προπτυχιακό πρόγραμμα του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος στη Διοίκηση Ναυτιλιακών και Συνδυασμένων Μεταφορών. Στην Πελοπόννησο διατίθενται 3,5 εκατ. ευρώ για τη συμμετοχή ατόμων με αναπηρία και πολιτών άνω των 65 ετών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού σε αθλητικές, πολιτιστικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

Στη Βοιωτία εγκαινιάστηκαν το νέο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νοσοκομείου Θήβας και τα ανακαινισμένα Κέντρα Υγείας Διστόμου και Αλιάρτου. Στην Κω και τη Σύρο, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου διαθέτει 2,8 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους για δύο νέα Κέντρα Ημέρας Ολικής Φροντίδας Ψυχικής Υγείας. Το ένα αφορά ανθρώπους με άνοια και Alzheimer στην Κω και το άλλο άτομα με αυτισμό και νευροαναπτυξιακές διαταραχές στη Σύρο.

Στη Μεγαλόπολη εντάσσεται έργο ύψους 3,5 εκατ. ευρώ για τη βιοκλιματική αναβάθμιση τμημάτων του οδικού δικτύου, στο πλαίσιο της Δίκαιας Αναπτυξιακής Μετάβασης. Στην Κέρκυρα εξασφαλίστηκε χρηματοδότηση 21,1 εκατ. ευρώ ώστε να προχωρήσει η υπογραφή της σύμβασης για το έργο «Ύδρευσης Πόλης Κέρκυρας από την ΕΑΝ Χρυσηίδας», με στόχο την αντιμετώπιση ενός χρόνιου προβλήματος υδροδότησης του νησιού.

Στο τέλος της ανασκόπησης, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην υπογραφή του πρωτοκόλλου για την επιστροφή στην Ελλάδα θρησκευτικών κειμηλίων που είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ, τα οποία είχαν βρεθεί το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Φλώρινα.

Τα ελληνικά κειμήλια περιλαμβάνουν 48 αντικείμενα από τις Ιερές Μονές της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας και του Τιμίου Προδρόμου Σερρών, καθώς και από την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας. Θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις μονές και στην εκκλησιαστική τους έδρα.

Η επιστροφή αποτελεί, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το πρώτο βήμα για την επιστροφή του συνόλου των ελληνικών κειμηλίων, στο πλαίσιο της πολιτιστικής διπλωματίας που ακολουθεί η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Κλείνοντας την εβδομαδιαία ανασκόπηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην επέτειο ίδρυσης της Νέας Δημοκρατίας, η οποία συμπληρώνει 52 χρόνια από την ίδρυσή της στις 4 Οκτωβρίου 1974 από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Η επέτειος θα τιμηθεί τη Δευτέρα στις 18:00, στο παλιό αμαξοστάσιο της ΟΣΥ.

Ο πρωθυπουργός έκανε αναφορά στην ιδρυτική διακήρυξη της Νέας Δημοκρατίας, την οποία υπέγραψε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και στην οποία διατυπώνεται η θέση για την υπέρβαση των «παλιών, παραπλανητικών ταμπελών της αριστεράς, της δεξιάς και του κέντρου».