Μητσοτάκης και Ερντογάν στην Άγκυρα: Όλα όσα διακυβεύονται στο κρίσιμο τετ-α-τετ
Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν την Τετάρτη στην Άγκυρα πραγματοποιείται υπό το βάρος των πρόσφατων τουρκικών NAVTEX, που κατέστησαν και πάλι εμφανές το χάσμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μετά από σχεδόν ενάμιση χρόνο, οι δύο ηγέτες θα συνομιλήσουν εκ του σύνεγγυς στο πλαίσιο του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, με βασικό στόχο να επιβεβαιωθεί πως οι δύο πλευρές επιθυμούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, παρά το γεγονός ότι παραμένουν αμετακίνητες από τις βασικές τους θέσεις.
Οι πρόσφατοι τριγμοί προκλήθηκαν από την έκδοση NAVTEX από τις τουρκικές αρχές, οι οποίες προέβαλαν τις πάγιες απόψεις της Άγκυρας για δικαιοδοσία στο μισό Αιγαίο και την αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών. Η τουρκική πλευρά επέλεξε να σχολιάσει τις εξελίξεις μέσω πηγών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στοχεύοντας τόσο στο εσωτερικό της ακροατήριο όσο και στην Αθήνα, όπου στοχοποιείται τακτικά ο Νίκος Δένδιας, τον οποίο θεωρούν «υπονομευτή» των διμερών επαφών. Παράλληλα, τουρκικά κρατικά μέσα δημοσιεύουν αναλύσεις που συνδέουν αυτές τις κινήσεις με μια ευρύτερη στρατηγική αλλαγής του στάτους κβο στο Αιγαίο.
Το πολιτικό μομέντουμ του 2023 φαίνεται να έχει χαθεί, καθώς και οι δύο πρωτεύουσες συνυπολογίζουν το ενδεχόμενο πολιτικό κόστος από την ανάληψη πιο θαρραλέων πρωτοβουλιών. Παρά τις συζητήσεις στον πολιτικό διάλογο, η πρόσφατη τοποθέτηση του Χακάν Φιντάν για συζήτηση επί των θαλάσσιων ζωνών και των χωρικών υδάτων θύμισε την περίοδο των διερευνητικών επαφών, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται ουσιαστικό έδαφος για σύγκλιση. Στην Αθήνα, ο στόχος παραμένει η διατήρηση του κεκτημένου της αποφυγής εντάσεων στο πεδίο μέχρι τις επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις του 2027 και 2028.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η κινητικότητα στον τομέα της ενέργειας, με την αμερικανική Chevron να ετοιμάζεται για συμφωνίες νότια της Κρήτης και να ξεκινά επαφές με την τουρκική TPAO. Η εμπλοκή των ΗΠΑ φαίνεται να διασφαλίζει έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς να προϋποθέτει την άμεση επίλυση των χρόνιων διαφορών. Ως κίνηση καλής θέλησης, η Άγκυρα μετέφερε χρονικά την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα», που ήταν προγραμματισμένη για τον Φεβρουάριο, δείχνοντας τη διάθεση για διατήρηση του κλίματος.
Στη συνάντηση αναμένεται να επικυρωθεί η συνέχιση των τριών τρόπων επικοινωνίας: του πολιτικού διαλόγου, της θετικής ατζέντας και των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Έμπειρες τουρκικές διπλωματικές πηγές τονίζουν: «Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και θέσεις δεν έχει αλλάξει κάτι. Οι δύο πλευρές εκφράζουν τις πάγιες θέσεις τους σχετικά με το Αιγαίο, καθώς και τις διαφορές τους. Σε αυτό το πλαίσιο θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 11 Φεβρουαρίου στην Aγκυρα». Επισημαίνουν μάλιστα πως: «σε μια περίοδο κατά την οποία στην περιοχή υπάρχουν πόλεμοι, συγκρούσεις και εντάσεις, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ο πρωθυπουργός της Ελλάδας και ο πρόεδρος της Τουρκίας να δείχνουν ότι, παρά τις διαφωνίες και τις διαφορές τους, εξακολουθούν να συνομιλούν και να συνεργάζονται, χωρίς να υποχωρούν από τις πάγιες θέσεις των χωρών τους». Στην ατζέντα περιλαμβάνονται επίσης μειονοτικά και θρησκευτικά ζητήματα, καθώς και η υπογραφή εμπορικών και τουριστικών συμφωνιών, με στόχο τη σταθερότητα μέχρι να υπάρξουν οι συνθήκες για μια νέα προσπάθεια επίλυσης των διαφορών.