Στην Ευρώπη, η κυριαρχία του ψηφιακού χρήματος είναι αδιαμφισβήτητη, ιδίως στον βορρά, όπου τα μετρητά έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Στη Σουηδία, ενδεικτικά, το 90% των συναλλαγών γίνεται ψηφιακά, με λιγότερους από τους μισούς πολίτες να κουβαλούν μετρητά πάνω τους σε μηνιαία βάση. Αντίθετα, σε φτωχότερες περιοχές της ηπείρου, όπου οι μικρές επιχειρήσεις και η παραοικονομία ανθούν, τα μετρητά εξακολουθούν να είναι δημοφιλή. Παρόλα αυτά, ακόμη και σε χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία, που παραδοσιακά προτιμούν τα μετρητά, η στροφή προς τις ψηφιακές πληρωμές επιταχύνεται. Ένα χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει περίπου τα μισά ΑΤΜ ανά κάτοικο σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, και ο αριθμός τους συνεχώς μειώνεται.

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές άλλοτε διαφημίζονταν ως το απόγειο του εκσυγχρονισμού. Οι πολιτικοί υποστήριζαν την αύξηση των ψηφιακών πληρωμών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος. Η Ε.Ε. επέβαλε ανώτατα όρια στη χρήση μετρητών, απαιτώντας από κάθε χώρα να απαγορεύσει τη χρήση τους για μεγάλα ποσά σε συναλλαγές με επιχειρήσεις.

Κάποιοι διαμαρτυρήθηκαν, κυρίως η λαϊκιστική Δεξιά, η οποία προέβαλλε τις ψηφιακές πληρωμές ως μέσο ικανοποίησης των τραπεζών, που κερδίζουν από κάθε χρήση κάρτας. Υποστήριζαν ότι τα μετρητά είναι μια μορφή «τυπωμένης ελευθερίας». Ωστόσο, οι καταναλωτές έδειξαν τις προτιμήσεις τους: στην Ευρωζώνη, τα μετρητά χρησιμοποιήθηκαν για το 79% των διαπροσωπικών συναλλαγών το 2016, αλλά μόλις για το 52% το 2024, ιδίως για μικρότερες συναλλαγές, καθώς οι κάρτες προτιμώνται για τις μεγάλες.

Μετά την πανδημία, οι πληρωμές με μετρητά έγιναν τόσο σπάνιες, που πολλά καταστήματα θεώρησαν ότι δεν άξιζαν πλέον. Το 2024, το 12% όλων των επιχειρήσεων στην Ευρώπη δεν δέχονταν μετρητά, 4% περισσότερες από μόλις τρία χρόνια νωρίτερα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Economist, οι Αρχές πλέον αμφισβητούν την απόλυτη κυριαρχία του ηλεκτρονικού χρήματος. Θα επιθυμούσαν να δουν, αν όχι μια πλήρη επαναφορά των μετρητών, τουλάχιστον έναν τρόπο διασφάλισης της μόνιμης παρουσίας τους. Άλλωστε, το 2021 απόφαση από το κορυφαίο δικαστήριο της Ε.Ε. επιβεβαίωσε ότι τα φυσικά χρήματα πρέπει να γίνονται παντού αποδεκτά.

Αυτό το «πισωγύρισμα» οφείλεται στην ύπαρξη μιας σημαντικής μειονότητας τεχνολογικά αναλφάβητων. Οι νέες εφαρμογές και οι κάρτες είναι ιδανικές για τους εξοικειωμένους με την τεχνολογία, αλλά για τους ηλικιωμένους, η διαχείριση τραπεζικών καρτών και εφαρμογών είναι συχνά εκνευριστική. Κάποιοι δυσκολεύονται ακόμη και να ανοίξουν τραπεζικό λογαριασμό.

Μια δεύτερη αμφιβολία αφορά την ανθεκτικότητα των συστημάτων πληρωμών. Ενώ προσφέρουν άνεση όταν λειτουργούν σωστά, η ανεμπόδιστη κίνηση χρημάτων απαιτεί ρεύμα και σύνδεση δεδομένων. Στην Ισπανία, οι πολίτες αντιμετώπισαν προβλήματα αγοράς τροφίμων και άλλων αναγκαίων προϊόντων κατά τη διάρκεια μπλακ άουτ. Επιπλέον, υπάρχουν ανησυχίες ότι οι ψηφιακές πληρωμές αυξάνουν την εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικές εταιρείες, όπως η Visa και η Mastercard.

Τέλος, στις χώρες της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας, όπου υπάρχουν φόβοι για σαμποτάζ από τη Ρωσία, τα συστήματα ψηφιακών πληρωμών λειτουργούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ακόμη και σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Όμως, σύμφωνα με τον Economist, τίποτα δεν μπορεί να ξεπεράσει τα μετρητά σε ανθεκτικότητα.