Το Ευρωκοινοβούλιο αποφάσισε να στείλει την εμπορική συμφωνία Mercosur στο ανώτατο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λίγες μόνο ημέρες μετά την επίτευξή της. Η συγκεκριμένη κίνηση αποτελεί ισχυρό "πλήγμα" στην εμβληματική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις χώρες της Mercosur, ανοίγοντας τον δρόμο για νομική αμφισβήτηση.

Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν ψήφισμα που κατέθεσαν από κοινού τα κόμματα των Φιλελευθέρων, των Πρασίνων και της Αριστεράς, επιτρέποντας την προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, προκειμένου να αποφανθεί εάν τμήματα της συμφωνίας είναι συμβατά με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Συγκεκριμένα, 334 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της προσφυγής, 324 κατά, ενώ 11 απείχαν. Η ψηφοφορία διεξήχθη εν μέσω κινητοποιήσεων αγροτών στο Στρασβούργο.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα κληθεί να εξετάσει εάν η συμφωνία, που υπεγράφη πριν από λίγες ημέρες στην Παραγουάη, είναι συμβατή με τις συνθήκες της Ε.Ε. Όσοι τάχθηκαν υπέρ του ψηφίσματος υποστηρίζουν ότι το γεγονός ότι το εμπορικό μέρος της συμφωνίας εγκρίθηκε ξεχωριστά από το Συμβούλιο της Ε.Ε. και το Ευρωκοινοβούλιο, ήταν μια τακτική της Κομισιόν για να αποτραπεί η έγκριση από τα εθνικά κοινοβούλια. Θεωρούν την κίνηση αυτή νομικά αμφισβητήσιμη.

Το ψήφισμα, παράλληλα, ζητά να εξεταστεί η νομιμότητα του «μηχανισμού επανεξισορρόπησης» που εισήχθη στη συμφωνία. Αυτός θα επέτρεπε στις χώρες της Mercosur να λάβουν αντισταθμιστικά μέτρα, εάν μελλοντικοί ευρωπαϊκοί νόμοι μειώσουν ή περιορίσουν τις εξαγωγές τους στην Ευρώπη. Το Ευρωκοινοβούλιο αναστέλλει, ουσιαστικά, για αρκετό διάστημα τη διαδικασία έγκρισης της συμφωνίας, καθώς η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ίσως χρειαστεί αρκετούς μήνες, ακόμα και ένα χρόνο.

Ωστόσο, η Κομισιόν έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, κάτι που είναι τεχνικά εφικτό, όπως διευκρίνισε εκπρόσωπός της. Παρόλα αυτά, δεν έχει ξεκαθαρίσει αν θα προβεί σε μια τέτοια κίνηση, καθώς θα προκαλούσε κρίση στις σχέσεις μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. Εκτός από Φιλελεύθερους, Πράσινους και Αριστερά, υπέρ της κίνησης τάχθηκε και η ακροδεξιά ευρωομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη», όπως ανέφερε ο επικεφαλής της Ζορντάν Μπαρντελά. Αρκετοί ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, όπως και των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, ψήφισαν επίσης υπέρ, αψηφώντας την επίσημη γραμμή των κομμάτων τους.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, υπερασπιζόμενη τη συμφωνία, είχε αναφέρει ότι θα ανοίξει «τεράστιες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις μας, θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας εδώ στην Ευρώπη και θα μας δώσουν ανθεκτικότητα και ασφάλεια εφοδιασμού. Επειδή, όσο περισσότερους εμπορικούς εταίρους έχουμε παγκοσμίως, τόσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε. Και αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε τώρα». Η Φον ντερ Λάιεν ισχυρίστηκε ότι, αντιμέτωποι με απειλές νέων δασμών από τις ΗΠΑ, οι Ευρωπαίοι μπορούν να εξασφαλίσουν πλεονεκτήματα μέσω αυτών των νέων εμπορικών συμφωνιών. Συγκεκριμένα για τη συμφωνία με τη Mercosur τόνισε ότι «θα αποφέρει τεράστια κέρδη για τους παραγωγούς γαλακτοκομικών, οίνου, οινοπνευματωδών και ελαιόλαδου». Επισήμανε δε, ότι η συμφωνία «μπορεί να αποτελέσει ασπίδα για την Ευρώπη από τους κινδύνους, που αντιμετωπίζει, διασφαλίζοντας ευημερία και ασφάλεια».

Η Κομισιόν εξέφρασε τη βαθιά λύπη της για την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με τη συμβατότητα της συμφωνίας Mercosur με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Αν και επαναλαμβάνει ότι όλα τα ερωτήματα, που είχε θέσει το Ευρωκοινοβούλιο, είχαν απαντηθεί στη διάρκεια των σχετικών διαπραγματεύσεων, δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει τον διάλογο τόσο με το Συμβούλιο της Ε.Ε, όσο και με τους ευρωβουλευτές.

Εκπρόσωπος του εκτελεστικού οργάνου της Ε.Ε. θεωρεί ότι η κίνηση είναι αδικαιολόγητη, σημειώνοντας ότι «συμβαίνει σε μια εποχή, που οι παραγωγοί και οι εξαγωγείς της Ε.Ε. χρειάζονται επειγόντως πρόσβαση σε νέες αγορές» αλλά και σε μια στιγμή όταν το «μπλοκ» επιχειρεί να διαφοροποιηθεί και «να αποδείξει ότι παραμένει αξιόπιστος και προβλέψιμος εμπορικός εταίρος». Η Κομισιόν απαντά στις νομικές επιφυλάξεις του Ευρωκοινοβουλίου ότι η συμφωνία έγινε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και υπεγράφη βάσει όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών από τις ευρωπαϊκές συνθήκες.