Η τελετή στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη αφορούσε την επιστροφή στην Ελλάδα 48 ιερών κειμηλίων, τα οποία είχαν αφαιρεθεί το 1917. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας κατά την τελετή, σημείωσε: «Τα μνημεία, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιοργίας τους».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για τη σημασία της επιστροφής των κειμηλίων στην Ελλάδα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά την αφαίρεσή τους, στο πλαίσιο της συμφωνίας Ελλάδας και Βουλγαρίας για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού. Την επιστροφή συνέδεσε με το χρόνιο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

«Τα μνημεία, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιοργίας τους. Είναι η ίδια αρχή, η αρχή της ακεραιότητας του μνημείου που διαπερνά την προσπάθειά μας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Αυτά δεν αποτελούν άψυχα αντικείμενα του χθες. Είναι τεκμήρια σε ζωντανή και αδιάρρηκτη σύνδεση με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο που τα γέννησε» είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Όταν τα αποσπάς από εκείνο, ακρωτηριάζεις την ίδια τους την υπόσταση, αλλοιώνοντας βάναυσα την ιστορική αλήθεια. Οφείλουμε όλοι να επανεκτιμήσουμε ιστορικές δοξασίες και βεβαιότητες. Θέλω να είμαι σαφής. Η Ελληνική θέση δεν υπαγορεύεται από μία αόριστη εθνική διεκδίκηση, ούτε θέτει υπό αμφισβήτηση την αποστολή των μουσείων σε όλον τον κόσμο» τόνισε.

Σχετικά με τον Παρθενώνα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε: «Ο Παρθενώνας συνιστά μια μοναδική και αυτοτελή περίπτωση και γι’ αυτό δεν μπορεί να φυλακιστεί στα όρια νομικών, τεχνικών ζητημάτων. Αφορά την αποκατάσταση της αισθητικής και νοηματικής ακεραιότητας ενός πραγματικά οικουμενικού μνημείου που παραμένει βίαια διαμελισμένο. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να συνυπάρχουν και να εκτίθενται μαζί. Δεν πρόκειται να δεχθούμε διευθετήσεις που να δηλώνουν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας ή να δανειστεί. Ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής».

Στην τελετή συμμετέχει και ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ, ενώ η συμφωνία αποτελεί συνέχεια του Μνημονίου Κατανόησης που υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών.

Τα 48 κειμήλια προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Θα παραμείνουν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα επιστραφούν στις Μονές και τη Μητρόπολη.