Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, φέρνει ριζική ανατροπή επιβάλλοντας εξόφληση των αντικαταβολών αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Μέχρι σήμερα, η υποχρέωση για ηλεκτρονική πληρωμή αφορούσε συναλλαγές λιανικής αξίας πεντακοσίων ευρώ και άνω, επιτρέποντας στους καταναλωτές να πληρώνουν με μετρητά για μικρότερα ποσά. Με τη νέα ρύθμιση, η διαχωριστική γραμμή της αξίας της παραγγελίας εξαφανίζεται: είτε πρόκειται για αγορά λίγων ευρώ είτε για παραγγελία εκατοντάδων ευρώ, η συναλλαγή θα ολοκληρώνεται υποχρεωτικά μέσω χρεωστικών ή πιστωτικών καρτών, τραπεζικών μεταφορών, λογαριασμών πληρωμής ή ηλεκτρονικών πορτοφολιών.

Η αλλαγή δεν περιορίζεται μόνο στις παραδοσιακές εταιρείες κούριερ, αλλά επεκτείνεται και στις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες παραδόσεων, με σημαντικές όμως διαφοροποιήσεις. Οι παραγγελίες προϊόντων ένδυσης, ηλεκτρονικών ειδών ή άλλων αγαθών μέσω εφαρμογών διανομής θα υπάγονται στο νέο καθεστώς ηλεκτρονικής εξόφλησης. Ωστόσο, η διανομή έτοιμου φαγητού και εστίασης εξαιρείται, διατηρώντας τη δυνατότητα των καταναλωτών να εξοφλούν με μετρητά κατά την παραλαβή.

Παρά τον οριζόντιο χαρακτήρα της ρύθμισης, η πολιτεία έχει προβλέψει ειδικές εξαιρέσεις για κοινωνικές ομάδες και περιοχές με ιδιαιτερότητες. Μέσω επικείμενης υπουργικής απόφασης, θα καθοριστούν οι κατηγορίες πολιτών που θα μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν με μετρητά, μεταξύ των οποίων ηλικιωμένα άτομα, άτομα με αναπηρία, κάτοικοι απομακρυσμένων νησιών ή μικρών οικισμών με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές υποδομές, καθώς και ειδικές κατηγορίες αγορών, όπως η παράδοση φαρμάκων.

Η χρήση των μετρητών δεν έχει απαγορευτεί πλήρως, αλλά έχει περιοριστεί σε συγκεκριμένα πλαίσια. Οι καθημερινές μικροαγορές έως 500€ εξακολουθούν να επιτρέπουν πληρωμή με μετρητά, όπως σε σουπερμάρκετ, φούρνο, περίπτερο ή καφέ. Η διανομή έτοιμου φαγητού και οι πληρωμές σε εστιατόρια και ταβέρνες συνεχίζουν να δέχονται μετρητά. Τα ταξί μπορούν να πληρώνονται με μετρητά, αν και όλα τα ταξί υποχρεούνται να διαθέτουν και να αποδέχονται POS ή IRIS. Τα φιλοδωρήματα παραμένουν ως μια από τις πιο συνήθεις χρήσεις μετρητών.

Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη χρήση μετρητών από τις επιχειρήσεις στη ζώνη του ευρώ το 2026, η Ελλάδα μοιράζεται την πρώτη θέση της Ευρωζώνης μαζί με την Ιταλία, καταγράφοντας 99% στην αποδοχή μετρητών από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε φυσικά σημεία πώλησης. Παράλληλα, η λίστα των υπόχρεων σε POS έχει επεκταθεί σχεδόν σε ολόκληρο το εύρος του λιανεμπορίου και των υπηρεσιών, περιλαμβανομένων ταξί, λαϊκών αγορών, περιπτέρων, ψιλικατζίδικων, θέατρων, σινεμά κ.ά, και η κατοχή POS ή η αποδοχή IRIS είναι πλέον υποχρεωτική για τη συντριπτική πλειονότητα των φυσικών καταστημάτων, των ελευθέρων επαγγελματιών και των παρόχων υπηρεσιών.